Сочинение юратна анне

Анне – пуриншӗн те чи хаклӑ та çывӑх çын. Ун çинчен композиторсем нумай  юрӑ кӗвӗленӗ, поэтсемпе писательсем сӑвӑ-калав  çырнӑ. Паян пирӗн Аслӑ Аксури 3 класра вӗренекен ачасем те хайсен амăшӗсем çинчен çырнӑ  пӗчӗк калавӗсемпе паллаштараççӗ.

                                                  Алёна Осипова, вӗрентекен.

Манӑн юратнӑ анне

Çӗр çинче чи хаклӑ çын вӑл – анне.  Манӑн аннене Галя тесе чӗнеççӗ.  Вӑл Кӗçӗн Аксу ялӗнче çуралса ӳснӗ.  Аттепе иккӗшӗ çемье çавӑрнӑранпа  Аслӑ Аксу ялӗнче  пурӑнаççӗ. Вӑл халь килти хуçалӑхра вӑй хурать, тутлӑ апат пӗçерсе çитерет, пушӑ вӑхӑтра чӑлха-алсиш çыхать. Манӑн анне питӗ ӗçчен те тирпейлӗ.  Вӑл пире, аппасене, мана, хӑйӗн пек пулма вӗрентет. Анне   уроксем тума  ялан пулӑшать. Эпир те ӑна ырӑпа тавӑратпӑр, шкулта  лайӑх вӗренсе савӑнтаратпӑр. Эпӗ ӑна питӗ юрататӑп, хисеплетӗп. Хаклӑ  çыннӑма Анне  кунӗ ячӗпе саламлатӑп, çирӗп сывлӑх, вӑрӑм ӗмӗр, ыр кун-çул сунатӑп.

             Фёдор Унисков.

Хаклӑ çын

Маншӑн чи хаклӑ та çывӑх çын – анне. Манӑн анне Надя ятлӑ. Вӑл Хулаçырми ялӗнче çуралса ӳснӗ. Анне  бухгалтера вӗренсе тухнӑ. Ун хыççӑн Хулаçырми ялӗнче, Аслӑ Аксу ялӗнче бухгалтер пулса ӗçленӗ.  Аттепе пӗрлешнӗренпе Аслӑ Аксу ялӗнче пурӑнать. Вӑл ӗçсӗр ларма юратмасть.  Росгосстрахра агент та пулса ӗçлерӗ. Хальхи вӑхӑтра, кӗçӗн йӑмӑк çуралнӑранпа, килти хуçалӑхра тӑрмашать. Вӑл тӗрлӗ апат-çимӗç пӗçерет,  пире уявсенче пӗрмай тутлӑ тортпа хӑналать. Аннеçӗм пирӗншӗн тӑрӑшать, çунать, хуйхӑрать, савӑнать, пире пурнӑçӑн тӗрӗс çулӗпе утма, ырӑ çын пулма вӗрентет. Эпӗ аннене шкулта лайӑх вӗренсе савӑнтаратӑп.  Ăна питӗ юрататӑп. Хаклӑ çыннӑм, уяв ячӗпе ырлӑх, сывлӑх сунатӑп.

Ирина Катина.

Аннеçӗм!

Аннеçӗм – çурт ӑшши, пурнӑç илемӗ, пурнӑç тӗрекӗ. Манӑн аннене Марина тесе чӗнеççӗ. Вӑл Кивӗ Йӗлмел ялӗнче çуралса ÿснӗ. Анне  ял пурнӑçне  питӗ юратнӑ, çавӑнпа ялта çемье çавӑрса тӗпленнӗ те. Вӑл шкулта повар пулса ӗçлет, ачасене тутлӑ апат пӗçерсе çитерет.  Килте те вӑл пӗрре те ӗçсӗр лармасть: апат пӗçерет, япала çӑвать, выльӑх пӑхать, пӳрт-çурта тирпейлӗ тытать. Унӑн ӗçӗ питӗ нумай-çке, çавӑнпа эпир пиччепе ӑна пулӑшма тӑрӑшатпӑр. Куншӑн вӑл  савӑнать, пире ыталаса чуптӑвать. Анне пире лайӑх çын пулма сунать. Эпир ӑна, ачисем, сывлӑх, вӑрӑм ӗмӗр, ырӑ кун-çул сунатпӑр.

Полина Молгачева.

Ырӑ çын

Чи ырӑ çын вӑл – анне. Манӑн анне Наташа ятлӑ. Вӑл Чӑваш Паснапуç ялӗнче çуралса ӳснӗ. Аттепе анне  çемье çавӑрнӑранпа Аслӑ Аксура пурӑнаççӗ.  Анне фермӑра ӗçлет. Вӑл килте   тӗрлӗ апат-çимӗç пӗçерме кӑмӑллать, выльӑхсене пӑхать, япала çӑвать.    Анне пирӗншӗн ялан тӑрӑшать,  пире ырӑ çын пулма вӗрентет. Вӑл пирӗн çитӗнÿсемшӗн хӗпӗртет. Эпӗ те  аннене савӑнтаратӑп,  килте ӑна ялан пулӑшатӑп. Юратнӑ аннене уяв ячӗпе ырӑ кун-çул сунатӑп.

 Ефремова Снежана.

Çемçе чунлӑ çын 

Аннеçӗм, эсӗ – хӗвел çути, пире хӑвӑн ырӑ куллупа çутататӑн та, ӑшӑтатӑн та. Манӑн аннене Люся тесе чӗнеççӗ. Вӑл Аслӑ Аксу ялӗнче çуралса ӳснӗ. Вӑл тӑван яла  юратнӑ, çавӑнпа çакӑнта çемье çавӑрса пурӑнать  те. Анне  росгосстрахра агент пулса ӗçлет. Киле таврӑнсан та вӑл пӗрре те ахаль лармасть. Ăна пӗччен килте ӗлкӗрме йывӑр-çке… Эпӗ ӑна питӗ шеллетӗп, çавӑнпа  пулӑшма тӑрӑшатӑп. Куншӑн вӑл   савӑнать, мана хӑй çумне ӑшшӑн çупӑрлать. Унӑн чунӗ çав тери çемçе-çке! Анне мана шкулта  лайӑх вӗренме хушать. Эпир ӑна, икӗ ачи, сывлӑх, вӑрӑм ӗмӗр сунатпӑр.

Владислав Петров.

Юратнӑ çын

Манӑн аннене Лариса тесе чӗнеççӗ.  Вӑл Хулаçырми ялӗнче çуралса ӳснӗ. Шкул пӗтерсен  Ульяновск хулинче  ҫӗвӗҫе вӗреннӗ. Унтан  хӑйӗн профессийӗпе фабрикӑра ӗçленӗ, шкул ачисем валли формӑсем çӗленӗ. Аттепе иккӗшӗ çемье çавӑрнӑранпа  Аслӑ Аксу ялӗнче  пурӑнаççӗ. Вӑл халь килти хуçалӑхра вӑй хурать. Манӑн анне питӗ ӗçчен. Вӑл пире тутлӑ апат пӗçерсе çитерет, мана уроксем тума пулӑшать, юмахсем вуласа парать.  Аннене хам та пулӑшма тӑрӑшатӑп, выльӑхсене апат паратӑп, хӗлле юр тӑкатӑп, çулла пахчара ӗçлетӗп. Эпӗ ӑна юрататӑп, хисеплетӗп.  Юратнӑ çыннӑма Анне кунӗ ячӗпе саламлатӑп, çирӗп сывлӑх сунатӑп.

Егор Искендеров.

Тӑван анне

Манӑн анне Анжелика ятлӑ. Вӑл Чӑваш Çӗпрел ялӗнче çуралса ӳснӗ. Аслӑ Аксу ялӗнче  çемье çавӑрса пурӑнать. Вӑл  халь килти хуçалӑхра  вӑй хурать. Анне ӗçсӗр ларма пултараймасть. Мана та хӑйпе пӗрле ӗçлеттерет, уроксем тума пулӑшать. Вӑл мана ӗç çынна илем  кӳрет тесе ӑнлантарать.   Анне мана шкулта  лайӑх тӑрӑшса вӗренме хушать. Эпӗ ӑна сывлӑх, вӑрӑм ӗмӗр сунатӑп.

Николай Мускатинов.

Манӑн  анне

Çӗр çинче чи çывӑх çын вӑл – анне.  Манӑн аннене Оля тесе чӗнеççӗ.  Вӑл Аслӑ Аксу ялӗнче çуралса ӳснӗ. Ялти шкултан вӗренсе тухсан Ульяновск хулинчи педуниверситетра  аслӑ пӗлӳ илнӗ. Ун хыççӑн яла таврӑннӑ, халӗ агрофирмӑра секретарь пулса ӗçлет.

Эпир аннепе туслӑ пурӑнатпӑр, килти ӗçсене килӗштерсе пурнӑçлатпӑр. Çулла çырлана, кӑмпана çӳретпӗр, утӑ пуçтаратпӑр, пахча çимӗç шӑваратпӑр, çум çумлатпӑр, хӗлле юр тӑкатпӑр.

Çуллахи каникулта хуласене экскурсие каятпӑр. Кӑçал эпир Хусан хулинчи   Кремльте, зоопаркра пултӑмӑр. Эх, епле хитре пирӗн тӗп хуламӑр!

 Анне мана  уроксем тума  ялан пулӑшать. Эпӗ те ӑна ырӑпа тавӑратӑп, шкулта  лайӑх вӗренсе савӑнтаратӑп. Хаклӑ та юратнӑ çыннӑма Анне кунӗ ячӗпе саламлатӑп, çирӗп сывлӑх, вӑрӑм ӗмӗр сунатӑп.

Илья Карпов.

Ырӑ чунлӑ аннеçӗм

 Маншӑн чи юратнӑ çын – анне. Манӑн  анне Нина ятлӑ.  Вӑл Аслӑ Аксу ялӗнче çуралса ӳснӗ. Ялти шкултан вӗренсе тухсан И.Н.Ульянов ячӗллӗ университетра аслӑ пӗлÿ илнӗ. Ун хыççӑн яла таврӑннӑ, халӗ шкулта воспитани парас енӗпе директор çумӗ тата вырӑс чӗлхипе чӑваш чӗлхи учителӗ пулса ӗçлет. Унӑн ӗçӗ питӗ нумай. Вӑл пӗрре те пушанаймасть. Анне хӑйӗн ӗçне юратать, ӑна ачасем те хисеплеççӗ. Эпӗ ӑна питӗ шеллетӗп, çавӑнпа  килти хуçалӑхра  пулӑшатӑп: урай шӑлатӑп, чашӑк-тирӗк çӑватӑп, выльӑхсене апат паратӑп. Куншӑн аннеçӗм  питӗ савӑнать, мана хӑй çумне ӑшшӑн çупӑрлать, ыталаса чуп тӑвать. 

Анне ӗçрен таврӑнсан тутлӑ апат пӗçерсе парать, мана килти ӗçсем тума пулӑшать. Эпӗ ӑна шкулта лайӑх вӗренсе савӑнтаратӑп. Юратнӑ аннене уяв ячӗпе çирӗп сывлӑх, вӑрӑм кун-çул сунатӑп.

 Петр Ларионов.

Министерство образования и молодёжной политики Чувашской Республики

Республиканский конкурс творческих работ учащихся

«Сердце матери»

        СОЧИНЕНИ ТЕМИ:

«КАШНИ СĂМАХĔ САН ПИРКИ»

                                                             Автор: ученица 7В класса

                                                                                 МОУ «Красночетайская СОШ»

                                                                                 Красночетайского района ЧР

                                                                                 Патьяновой Анжелики

                                                                                 Руководительница: учительница чу-

                                                                                 вашского языка Васильева М.Н.

Красные Четаи – 2009

                                                     Анне! Çак ят чи çывăх, чи чаплă çĕр çинче.

                                                              Пурăнать вăл ĕмĕр сывă кашни çын чĕринче.

                                                                                                               А. Воробьёв.

      Чăваш чĕлхинче «анне» сăмахран  чи çепĕççи  те чуна çывăххи çук пулĕ тесе шухăшлатăп.  Анне… Кашни çыншăн мĕн тери хаклă та çывăх çын! Çут тĕнчене килнĕ калаçма пĕлмен пепкене анне сăмахсăрах ăнланать. Эсĕ мĕн çинчен шухăшланине, мĕн пирки ĕмĕтленннине, мĕншĕн куляннине, савăннине, санăн мĕн ыратнине – пĕтĕмпех пĕлет анне. Вăл сана хăй кăкăрĕн сипетлĕ сĕчĕпе тĕрек панă, пĕрремĕш утăмсем тума пулăшнă, малтанхи сăмахсем калама вăхăт çитсен чĕкеç чĕлхи пилленĕ. Сана пĕрремĕш кĕнеке вуласа панă, пĕрремĕш юмах каласа кăсăклантарнă, пĕрремĕш сăпка юрри  юрласа çывăратнă.

      Анне яланах санпа юнашар пулма тăрăшать, кирлĕ канашсем парать, йывăр самантсенче пулăшать. Пирĕн çине вăл пĕчĕк чухне те, халĕ те савăнса пăхать.  Ўссен эпир лайăх та ăслă çынсем пуласса шанать.

      Манăн та Çĕр çинчи пур ачанни пекех анне пур, вăл Нина ятлă.  Юратнă аннене манăн  çут çанталăкăн çурхи вăхăчĕпе танлаштарас килет. Пётр Афанасьев поэт калашле,

                                       Çуркуннепе анне сăнарĕ

                                       Мана пĕр евĕр туйăнать.

                                       Телей сунса, аннемĕр мар-и

                                       Çурхи кун пек пире лăпкать.

                                       Çут хĕвелпе анне сăнарĕ

                                       Мана пĕр евĕр туйăнать.

                                       Ытарайми аннемĕр мар-и

                                       Пире вăй – хал парса тăрать.

       Чăнах та, аннеçĕм  çуркунне пекех ытармалла çук илемлĕ, черчен, ырă, çепĕç, тарават, маттур, вашават … Унăн алли кушăрханă пулин те — çемçе, питĕнче пĕркеленчĕксем пур пулсан та — илемлĕ, сасси чуна пырса тивмелле çепĕç, аслă чунĕ  çурхи хĕвел евĕр  пур ачине те пĕр пек ытама илсе ăшăтать.    

                                       Хĕвел пек хĕрÿ çыннăм  — анне,

                                       Çук санран çывăххи тĕнчере.

                                       Эс кÿретĕн кил-çурт илемне,

                                       Юратса ÿстеретĕн пире, —

тет В. Давыдов-Анатри. Çак сăмахсене поэт ман анне пирки каланă пекех туйăнать. Мĕн тери чуна пырса тивекен сăмахсем! Манăн анне те çут тĕнчене виçĕ хĕр ача парнеленĕ.Вăл тĕпренчĕкĕсене  пурне те пĕр пекех юрататать, пурнăçра ырра усалтан уйăрма, çынсене хисеплеме ăс парать, тĕрлĕ ĕçе  хăнăхтарать, анне пулма вĕрентет. Вăл пиртен кашниех чăн-чăн Çын пуласса шанать. Эпир те ăна питĕ-питĕ  юрататпăр, пустуйшăнах кулянтармастпăр, лайăх паллăсемпе вĕренетпĕр, çитĕнўсемпе савăнтаратпăр. Аннен ăслă сăмахĕсене ăша хыватпăр.

       Мана уйрăмах анне çўç тураса яни  килĕшет. Ун чухне эпĕ ăна питĕ лайăх туятăп: чунра ăшă-ăшă пулса каять. Пуçа ун кăкăрĕ çине хурса нумай вăхăт хушши ун çумĕнче тăрас килет. Шел,  ялта пурăнакан çыннăн ал усса ларма вăхăчĕ сахал – кил — хуçалăхра тăрмашмалла. Вăл пире мĕн пĕчĕкрен ĕçе хăнăхтарса ўстерет Эпир анне ĕçрен киличчен хуçалăхра  тупăшса ĕçлетпĕр. Анне килнине курсанах ун патне ыткăнатпăр: пирĕн аннен куллине курас килет, унăн ăшă аллине сĕртĕнес килет.

    Манăн та анне пекех çепĕç, вашават, сăпайлă, ăслă, пысăк чунлă, çынна ăнланакан, хўхĕм, ĕçчен, тўрĕ кăмăллă çын пулас килет. Ман шутпа, анне вăл – пирĕн телей. Пирĕншĕн аннерен  пахи никам та çук, аннесĕр çын мĕнле пуян пулсан та телейлĕ  пулаймасть. Унăн ырă сăмахĕсене, ĕçĕсене, вĕрентĕвĕсене эпир нихăçан та манас çук.

Обновлено: 11.03.2023

Сочинение учащегося рассказывает о страшных событиях Второй мировой войны.

Предварительный просмотр:

Кам тăшмана парăнмасть, ăна халах манмасть…

Вăрçă… Тăван çĕршывăн Аслă вăрçи… 1418 талăк хушши кĕрлене çак харушă вăрçă. Пирĕн чечекленекен тăван çĕршыв çине 1941 çулхи июнĕн 22-мĕшĕнче нимĕç фашисчĕсен эшкерĕсем систермесĕр тапăннă, лăпкă хуласене, ялсене аркатнă, сирпĕтне, çунтара-çунтара янă. Совет халăхĕ пĕр çын пек пулса Тăван çĕршыва хутелеме çĕкленне.

Вăрçăра пехотинецсем те, летчиксем те, моряксем те, разведчиксем те, партизансем те фашистсене хирĕç кĕрешнĕ.

Иртнĕ вăрçă 27 миллион çын пурнăçне илсе кайна. Вăрçа пирĕн çĕршыва пĕтĕмпе 679 миллиард тенкĕлĕх çухату кунĕ. Миçĕ шкул, больница, музей çĕрпе танлашман-ши?! Çавăн пек йывăр та хăрушă тапхăрта пĕтĕм халăх пĕр çиреп чăмăра пуçтарăннă. 130 ытла чĕлхепе калаçакан халăх пĕр ĕмĕтпе, пĕр тĕллевпе кĕрешнĕ. Çавăнпа çĕнтерне те ĕнтĕ çав ирсĕр тăшмана совет халăхе…

Шел пулин те, вăрçă ветеранесен шучĕ çулсерен чакса пырать. Пирĕн вĕсене хамăран вăй-хал çитнĕ таран пулăшмалла. Тепĕр чухне ырăпа чĕнсе калаçни те вĕсен кăмлне çĕклет, вăрçă суранĕсем çинчен манма пулăшать.

Пиртен инçех мар Гордеев Алексей Николаевич пурăнать. Вăл Хулаçырми ялĕнчи вăрçа ветеранĕсенчен пĕртен-пĕр сывă юлнă çын.

Вăрçă пуçланнă хыпара Элекçей тете Хусан хулинче илтнĕ. Çак тапхăрта вăл ремесла училищинче вĕреннĕ. Часах Элекçей тăван яла таврăнать. Ашшĕне вăрса илсе каяççе. Амăшĕ вара тăвăтă ачипе пĕччен тăрса юлать. Элекçей тете окоп та чавать, колхозра та ĕçлет. Часах вăл бригадир пулса тăрать. Бригадирта 2 çул ĕçлет.

Аслă Çĕнтерĕве вăл Берлин хулинче кĕтсе илет. Çĕнтеру çинчен калаçма пуçласан Элекçей тетен куçĕсем шывланаççĕ.

Вуланă хайлавсем тăрăх эпир çакна пĕлетпĕр: çĕнтеру кунĕ хăвăртрах çывхартас тесе аслисемпе юнашар тăрса ачасем те кĕрешнĕ. Вĕсем фронтра та, тылра та пĕтĕм йывăрлăха туссе ирттерсе тăшмана çапса аркатма тăрăшнă. Пирĕн, çамрăксен, ирĕк пурнăçа сыхласа хăварассишен паттăрла çапçăма хатĕр пулмалла. Çак хаяр вăрçă çинчен самантлăха та манмалла мар.

Вăрçă вучĕ çĕр çинче паянхи кун та сÿнмен-ха. Чечня вăрçи те хай çинчен мантармасть: террористсем алхасаççĕ, мирлĕ шăплăха пăсаççĕ.

• Для учеников 1-11 классов и дошкольников
• Бесплатные сертификаты учителям и участникам

Чăваш Республикин Вĕренÿ тата çамрăксен политикин министерстви

( 5-мĕш класра çĕнĕ технологи мелĕпе ирттернĕ урок )

Ĕçе тăваканĕ – Нĕркеç вăтам шкулĕнче

(Чăваш Республикин Комсомольски районĕ)

Чăваш чĕлхипе литератури вĕрентекен

Ефремова Надежда Кронидтовна

Учитель урок пуçламăшĕнче ачасене ыйтусем парать.

1)Камсӑр пурнӑҫра пурӑнаймастпӑр-ши? Вӑл чи кирли.

2)Кам пурри-телей! Унран пахи никам та ҫук.

3)сӑмахӗ, . вӗрентӗвӗ, . пилӗ пур ҫынна та кирлӗ.

4). — пурнӑҫ пуҫламӑшӗ, кун — ҫул никӗсӗ, унӑн вӗҫсӗр тӗрекӗ.

5). — халӑхӑн шанчӑкӗ, чысӗ, мухтавӗ.

Тӗллевӗсем пирки калаҫмалла.

Уяв пирки калаҫмалла.

Атте – анне пуриншӗн те чи ҫывӑх сӑмахсем. Халӑх юррисенче те вара атте-аннене йывӑҫпа танлаштараҫҫӗ.

Т ӑ ван ҫ ӗ р-шыв ӑ н асл ӑ в ӑр ҫине тухса каяс ум ӗ н анне в ӑ рҫа каякан ыв ӑ лне ҫ ӗ р-шыва сыхласа х ӑ варма с ӗ нсе пехил парса к ӑ ларса ярать .Анне сӑмахӗ вӑл яланах ҫитет,пурнӑҫланать.

Анне с ӑ нар ӗ музык ӑ ра

Анне с ӑ нар ӗ искусств ӑ ра

А. Ӗ ҫх ӗ л (Аркадий Александров 1914-1992ҫ.)

Х ӑ й ӗ н литератур ӑ ри пултарул ӑ хне с ӑ в ӑ сенчен пуҫлан ӑ .

Синквэйн ҫырса п ӑ хасси, ӑ нлантарасси.

Ҫ ак ӑ н пек п ӗ т ӗ млет ӳ пулать:Япала ячӗ : анне сӑмах 6 хутчен, ӗ ҫ с ӑ мах 4 хутчен тӗл пулать.Паллӑ ячӗ: ачашшӑн – 2,чипер-2,ӑшӑ-2.Глагол:лӑпкать -2, ҫунать — 2,сиплет -1.

Синквэйн ҫыратп ӑ р

3.Л ӑ пкать, ҫунать,сиплет

4.Кашни ача хисеплет ӗ р т ӑ ван ам ӑ шне

Кану саманч ӗ

Ыйтусем çине хуравласси:

Кукамайăн хĕрĕ маншăн кам пулать?

Аттен мăшăрĕ кам-ши?

Ваттисен сăмахĕсене кашни ача вуласа ,ăнлантарса парать

Ваттисен сăмахĕсем

Сăвва малалла тăсмалла:

Анне мана юратать ,

Ăшă сăмахсем калать

Мĕнпе танлаштаратпăр-ха эпир аннене?

Урока пĕтĕмлетни:

Анне-пурнăç пуçламăшĕ,кун — çул никĕсĕ,унăн вĕçсĕр тĕрекĕ.

Анне-халăхăн шанчăкĕ,чысĕ,мухтавĕ.

Анне пурри-телей!

Ачасен ĕçне хаклани

Тавах сире пĕрле ĕçлеме кăмăл тунăшăн

• подготовка к ЕГЭ/ОГЭ и ВПР
• по всем предметам 1-11 классов

Курс повышения квалификации

Охрана труда

• Сейчас обучается 124 человека из 44 регионов

Курс профессиональной переподготовки

Охрана труда

Курс профессиональной переподготовки

Библиотечно-библиографические и информационные знания в педагогическом процессе

• ЗП до 91 000 руб.
• Гибкий график
• Удаленная работа

Дистанционные курсы для педагогов

Свидетельство и скидка на обучение каждому участнику

Найдите материал к любому уроку, указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:

5 602 587 материалов в базе

Самые массовые международные дистанционные

Школьные Инфоконкурсы 2022

Свидетельство и скидка на обучение каждому участнику

Другие материалы

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

• 08.10.2015 2007
• DOCX 11.3 мбайт
• 1 скачивание
• Оцените материал:

Настоящий материал опубликован пользователем Ефремова Надежда Кронидтовна. Инфоурок является информационным посредником и предоставляет пользователям возможность размещать на сайте методические материалы. Всю ответственность за опубликованные материалы, содержащиеся в них сведения, а также за соблюдение авторских прав несут пользователи, загрузившие материал на сайт

Если Вы считаете, что материал нарушает авторские права либо по каким-то другим причинам должен быть удален с сайта, Вы можете оставить жалобу на материал.

Автор материала

40%

• Подготовка к ЕГЭ/ОГЭ и ВПР
• Для учеников 1-11 классов

Московский институт профессиональной
переподготовки и повышения
квалификации педагогов

Дистанционные курсы
для педагогов

663 курса от 690 рублей

Выбрать курс со скидкой

Выдаём документы
установленного образца!

Учителя о ЕГЭ: секреты успешной подготовки

Время чтения: 11 минут

Каждый второй ребенок в школе подвергался психической агрессии

Время чтения: 3 минуты

Школы граничащих с Украиной районов Крыма досрочно уйдут на каникулы

Время чтения: 0 минут

В ростовских школах рассматривают гибридный формат обучения с учетом эвакуированных

Время чтения: 1 минута

Инфоурок стал резидентом Сколково

Время чтения: 2 минуты

Школьник из Сочи выиграл международный турнир по шахматам в Сербии

Время чтения: 1 минута

Минпросвещения России подготовит учителей для обучения детей из Донбасса

Время чтения: 1 минута

Подарочные сертификаты

Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако администрация сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.

Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение администрации может не совпадать с точкой зрения авторов.

ВНИМАНИЮ РЕКЛАМОДАТЕЛЕЙ!

Все объявления и реклама дублируются

в группах райгазеты в социальных сетях «Одноклассники», «ВКонтакте», «Инстаграм».

18 февраля
(РДК) Площадь Победы, д.9
С 9.00 до 17.00 ч.

Распродажа Шуб г. Пятигорск

Норка
Мутон
Размеры от 40-70
Дубленки
Головные уборы
Скидки от 10 до 50%
Акция! Принеси старую шубу и получи скидку на новую. Расрочка 0% кредит.

Основными направлениями государственной поддержки, обозначенными в проекте документа, являются развитие здравоохранения, образования, культуры, спорта, общественной инфраструктуры.

Такая же задача на пятилетку ставится и по капитальному ремонту общеобразовательных школ. На сегодняшний день капитально отремонтирована половина общеобразовательных школ. На дальнейшее укрепление материально-технической базы образовательных организаций в республиканском бюджете на 2020 год будет дополнительно предусмотрено 1,2 млрд рублей. Из этих средств 910 млн рублей будет направлены на капитальный ремонт общеобразовательных организаций и детских садов, 200 млн рублей на приобретение новой мебели для учащихся начальных классов и 90 млн рублей на модернизацию материально-технической базы и капитальный ремонт оздоровительных лагерей.

Столько же средств планируется выделить в 2020 году на строительство и реконструкцию плоскостных спортивных сооружений и укрепления материально-технической базы существующих объектов спорта. Михаил Игнатьев подчеркнул, что в течение 5 лет необходимо развивать спортивную инфраструктуру по месту жительства и максимально обновить пришкольные стадионы. Это позволит к 2024 году увеличить до 55% долю населения республики, систематически занимающегося физической культурой и спортом.

Всего на реализацию Указа предлагается выделить в 2020 году в общей сложности 3,4 млрд рублей.

3 Чăвашла-вырăсла словарь. Анн|е 1. [моя] мать, мама || материнский, мамин, материн; ~емçĕм мамочка; ~ÿ твоя мать; çĕр~е мать-земля, земля- матушка; ~е çуралнă кун мамин день рождения; ~ÿ чĕлхине хисепле уважай родной ( букв.материнский) язык; тавах, ~е, юратнăшăн фольк.спасибо, мама, за твою любовь 2. межд. Выражает сильное удивление матушки; ~ем! питне тăм илнĕ-çке! матушки! да ты обморозил лицо! çĕнĕ ~е, ~е çури диал. мачеха.

4 Чăваш халăх сăмахĕсем. Анне (ан’н’э), mater mea, m. nostra, моя, наша мат. Сред.Юм. Анне кепе, унпа вăрçма йурамасть. Моя мать для меня священна ( как Кааба), с нею браниться нельзя [Изречение; Ср.тат. энкемез к’бэмез дорогая наша матушка (из письма)]. Байгеево Чеб. Манăн анне çамрăклах вилнĕ. Епĕ анне вилнине астăваймастăп (scr. Астуваймастăп). Моя мать умерла молодою. Смерти матери я не помню. Hinc derivata sunt: отсюда аннем (ан’н’э), mater mea, моя мать: аннÿ ( ан’н’ÿ, аннÿвĕ, qenet. род.п. аннĕвĕн, аннÿн) sive (или) анну (qenet. род.п. аннĕвĕн), mater tua, твоя мать; аннемĕр (ан’к’ээ), mater vestra, ваша мать. Ст.Чек. Анне килте çук-тĕ. Матери не было дома. Ib. Сирĕн аннĕр çта карĕ? Куда ушла ваша мать? Формы аннем, аннемĕр заключают в себе оттенок близкого участия, уважения, нежности.

5 Синонимсем. Анне – апай, апок, апи, мама.

6 Этимологи словарĕ. АННЕ моя, наша мать. Анне кепе, унпа вăрçма юрамасть. Моя мать для меня священна (как Кааба), с нею браниться нельзя. (Изречение. Ср. тат. энкэмез к’бэмез дорогая наша матушка.- Из письма). Производные формы: асанне, асланне (

7 Ваттисен сăмахĕсем. Атте аннерен хакли никам та çук тĕнчере. Атте-анне ятне ярас мар. Виççĕри ывăл ача ашшĕне пулăштăр, виççĕри хĕр ача амăшне пулăштăр. Аçупа аннÿне хисепле, хăвнах ырă пулĕ. Атте–аннерен хакли çук. Атте-анне пурри – телей. Атте-анне пурри – ăраскал. Атте-анне паман ăса кĕнеке те параймĕ. Атте-анне пилĕ пурнăç парать. Атте-анне усал пул темест, ырă пул тет. Ашшĕ-амăшĕ ирĕкĕнчен тухакан пуçне çухатнă. Атте-анне пур çинче мĕн шухăш пур пуç çинче. Атте-анне пурри – пуянлăх. Анне кĕлли тинĕс тĕпĕнчен кăларать. Анне пĕрре, Тăван çĕр-шыв пĕрре.

9 Сăмах майлашĕвĕсем. Юратнă анне, тăван анне, манми анне, юратса ÿстерекен анне, аннен ăшă кăмăлĕ, анне чĕри, аннен ырă чунĕ, анне ăшши, анне юратăвĕ, анне кăмăлĕ, анне пилленĕ çунат, анне пурри-пуянлăх, анне чĕлхи, анне шăпи, анне тĕрекĕ, анне куççулĕ, анне телейĕ…

10 Сочинени. Чи çывăххи, чи шанчăкли. Анне… Мĕн тери çывăх çын вăл пирĕншĕн. Пĕчĕкренех ачашласа пăхса ÿстерет. Шăнса пăсăласран, чирлесрен сыхлать. Вăхăт çитсен лайăх тумлантарса, тутлă апат çитерсе шкула ăсатать. Лайăх вĕренме, ĕçе юратма, ваттисене хисеплеме вĕрентет. Анчах та эпир тепĕр чухне аннесене итлеместпĕр, кÿрентеретпĕр те. Шухăшласа пăхсан вара… Ĕмĕр-ĕмĕр парăмра эпир аннесем умĕнче. Пирĕн аннесем тĕрлĕ вырăнта ĕçлеççĕ. Вĕсем – учительсем, врачсем, инженерсем, колхозниксем, рабочисем. Анне – пирĕншĕн чи çывăх, чи шанчăклă çын.

11 Анне манна çунат пиллет, Ытарайми чĕкеçĕм, тет. Чĕкеçĕм, тет, ăс вĕрентсе, Ăс вĕрентсе, хисеплесе.

12 Анне манна телей пиллет, Çурхи чипер хĕвелĕм тет, Хĕвелĕм, тет юратнипе, Юратнипе, савăннипе.

13 Кам пире мĕн пĕчĕкрен ÿстерет савса куллен? Вăл – анне, тăван анне. Тавтапуç сана, анне! А.Ильин

Читайте также:

  

• Сочинение санкт петербург в романе евгений онегин сочинение

  

• Литература есть сознание народа цвет и плод его духовной жизни сочинение рассуждение

  

• У татьяны были большие планы и сидя над школьным сочинением

  

• Напишите небольшое историческое сочинение в котором будут использованы все элементы из приведенного

  

• Block of flats сочинение

Дорогие друзья! Мы принимаем объявления на сайт!

Подробности по телефону: 8(83551)2-11-67, 8 (905) 341-06-62.E-mail: krchpress@chtts.ru , smi06@cap.ru  

Хĕрлĕ Чутай шкулĕн 2 Б класра вĕренекенсен пултарулăхĕ, вĕсен вĕрентекенĕ — Лилия Александровна МАТВЕЕВА.

Манăн анне Ирина ятлă, вăл 28 çулта. Вăл питĕ лайăх анне. Халĕ пĕчĕк шăллăмпа килте ларать. Вăл пире пиччепе иксĕмĕре урок тума яланах пулăшать. Анне — ырă кăмăллă çын, вăл шỹтлеме те, шỹте ăнланма та пĕлет.

Анне маншăн — çут тĕнчери чи çывăх çын. Вăл чи хитри, чи ăсли. Хăш-пĕр чухне мана анне ятласа та илет. Шутласа пăхсан, вăл манăн йăнăшсене кăтартать, мана ыррине кăна сунать. Вăл манăн çитĕнỹсемшĕн савăнать, мана япăх пулăмсенчен сыхлать, упрать.

Виктория СЯДАЙКИНА.

ххх

Манăн аннене Алина Николаевна тесе чĕнеççĕ. Вăл 1976 çулта Серенкасси ялĕнче çуралнă. Анне Атнарти шкулта вăтам пĕлỹ илнĕ. Халĕ анне 45 çулта.

Манăн анне тирпейлĕ. Эпĕ аннене урай, чашăк-тирĕк çуса пулăшатăп. Эпир аннепе кукăль пĕçеретпĕр. Эпĕ аннене юрататăп.

Анастасия ОРИНОВА.

ххх

Анне вăл — пур çыншăн та чи тăван тата çывăх çын. Манăн аннене Алина тесе чĕнеççĕ. Вăл питĕ ĕçчен те ăста. Анне питĕ тутлă апат хатĕрлет, эпир яланах тепĕр хут ярса пама ыйтатпăр. Анне пирĕншĕн яланах тăрăшать, мĕн те пулин тĕрĕс мар пулсан — пăшăрханать. Манăн анне питĕ ырă. Эпĕ аннене питĕ юрататăп, вăл — манăн чи лайăх тус. Ăна хамăн вăрттăнлăхсене пĕтĕмпех каласа паратăп. Анне яланах ăнланĕ те пулăшĕ.

Владимир КАПРАЛОВ.

ххх

Манăн кукам Надежда Николаевна ятлă. Хальхи вăхăтра вăл ĕçлемест. Вăл кашни кунах килте. Кукамай килти йĕркелĕхшĕн тăрăшать, апат хатĕрлет. Вăл чи тутлă икерчĕсем пĕçерет.

Екатерина СОЛДАТКИНА.

ххх

Манăн анне тĕнчере чи лайăххи. Ăна Надежда тесе чĕнеççĕ, вăл 26 çулта. Анне машинсем валли саппас пайсем сутакан лавккара сутуçăра ĕçлет.

Анне питĕ тутлă апат пĕçерет. Вăл апат хатĕрленĕ чухне эпĕ те ăна пулăшма тăрăшатăп.

Эпир Хĕрлĕ Чутайра виçĕ çул ĕнтĕ пурăнатпăр. Мана кунта пурăнма питĕ килĕшет.

Маргарита ПЛАТОНОВА.

ххх

Манăн аннене Валя тесе чĕнеççĕ. Вăл 43 çулта. Эпир çемьере виçĕ ача, эпĕ — чи кĕçĕнни. Пиччепе аппа шкултан вĕренсе тухнă ĕнтĕ. Эпĕ вара иккĕмĕш класа çỹретĕп. Анне ĕçрен килессе чăтăмсăррăн кĕтетĕп. Вăл килсен вара мана уроксем тума пулăшать.

Эпĕ аннене юрататăп, унпа мухтанатăп.

Инесса МАЙОРОВА.

ххх

Маншăн чи хаклă çын вăл — анне. Ăна Ирина тесе чĕнеççĕ. Вăл манăн хитре те çамрăк. Анне алăксем тунă çĕрте ĕçлет. Вăл мана уроксем тума пулăшать. Анне пирĕн-шĕн яланах тăрăшать. Пире вăл юратать. Анне мана яланах ăнланать. Манăн анне чи лайăххи. Эпĕ ăна питĕ юрататăп.

Семен БОГАТНАЕВ.

ххх

Манăн анне тĕнчере чи лайăххи! Вăл — питĕ ырă кăмăллă çын. Пирĕншĕн, ачисемшĕн, кашни кунах тăрăшать. Вăл мана яланах лăплантарĕ, никама та кỹрентерме памĕ. Анне мана питĕ юратать, эпĕ те ăна питĕ юрататăп. Вăл мана яланах пулăшĕ. Анне хăш чухне ятлаçать пулин те, мана уроксем тума яланах пулăшать. Вăл — чи лайăххи!

Василиса КАТЮКОВА.

ххх

Манăн мамака Нина тесе чĕнеççĕ. Вăл вулама, çыхма тата çĕлеме юратать. Мана уроксем тума пулăшать. Эпир унпа пушă вăхăтра урама уçăлма тухатпăр.

Никита САПОЖНИКОВ.

ххх

Манăн юратнă кукамай пур. Ăна Валентина Александровна тесе чĕнеççĕ. Кукамай 57 çулта. Кукамай — ăслă, ырă кăмăллă, ĕçчен тата лайăх çын. Вăл 40 çула яхăн районти тĕп библиотекăра ача-пăча уйрăмĕнче библиотекарьте ĕçлет.

Эпир кукамайран инçе мар пурăнатпăр. Çуллахи каникулта эпĕ ун патĕнче канатăп. Кукамайпа пĕрле пахчара çырла пуçтаратпăр, кил картинче чăх-чĕпсене çитеретпĕр. Кукамай апат та питĕ тутлă пĕçерет. Мана яланах хуран кукли, икерчĕ пĕçерсе çитерет. Çывăрас умĕн юмахсем вуласа пама юратать.

Эпĕ хамăн кукамая питĕ юрататăп. Манăн кукамай — чи лайăххи.

Костя МАДЮШКИН.

Мăн Этмен шкулĕн вĕренекенĕсен пултарулăхĕ, вĕсен вĕрентекенĕ — Татьяна Васильевна ГОРБУНОВА.

Манӑн анне — чи лайӑххи. Эпӗ ӑна питӗ юрататӑп, хаклатӑп. Манӑн анне, Алена Ивановна Богатеева, 1973 ҫулта Пӗчӗк Этмен ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Мӑн Этмен шкулӗнче 11 класс пӗтернӗ. Ун хыҫҫӑн Шупашкарта повар профессине алла илнӗ. Унтан «Путь коммунизма» колхоз столовӑйĕнче поварта ӗҫленӗ. Вӑл пире халӗ те тутлӑ апат-ҫимӗҫ пӗҫерсе ҫитерет. Анне хитре. Ун куллине тата тӑрӑшуллӑ, ӑшӑ аллисене юрататӑп. Аннепе пушӑ вӑхӑт ирттересси — манӑн савӑнӑҫ, эпир пӗрле телевизор пӑхатпӑр. Ҫавӑн пекех эпир ҫемьепе тӗрлӗ конкурссене хутшӑнатпӑр, вĕсенче тӗрлӗ вырӑн йышӑнатпӑр. Манӑн йывӑрлӑхсем пур пулсан, эпӗ аннерен пулӑшу ыйтма пултаратӑп, вӑл пĕтĕмпех ӑнланӗ те кирлӗ канаш парӗ. 

Эпӗ аннене питӗ юрататӑп. Вӑл — манӑн чи лайӑх тус, ҫавӑнпа ӑна хамӑн ӗҫсемпе кӳрентерес мар тесе тӑрӑшатӑп. Маншӑн ҫӗр ҫинче аннерен лайӑххи ҫук.
Юлиана БОГАТЕЕВА.

ххх

Манăн аннене Галина Николаевна тесе чěнеççě. Вăл Хватукасси ялӗнче ҫу-ралса ӳснӗ. Манӑн анне 11 класс пӗтернě те хулана вӗренме кайнă. Унтан вӗсем аттепе тӑван яла куҫса килнě.

Анне мана йывӑр вӑхӑтра пулӑшать, эпӗ те ăна пулăшма тӑрӑшатӑп. «Анне вӑл — тӗнчери чи лайӑх ҫын», — тесе ахальтен каламаҫҫӗ. Эпир аннепе час-часах вӑхӑта пӗрле ирттеретпӗр. Эпӗ ӑна хуҫалӑхра выльăхсене пăхма, тирпейлеме пулӑшатӑп, тепӗр чухне эпир пӗрле апат та хатӗрлетпӗр.
Маншӑн анне — тӗнчери чи хаклӑ та ырӑ ҫын. Эпӗ ӑна вӑл яланах пулӑшса тӑнӑшӑн юрататӑп.
Дарья Журавлева.

ххх

Аннеҫӗм — ҫут тӗнчери чи хаклӑ ҫыннӑм. Эпӗ ӑна питӗ хытӑ юрататӑп. Темшӗн мар, ахаль юрататӑп, хаклатӑп.

Манӑн аннене Татьяна Николаевна тесе чӗнеҫҫӗ. Анне кулли, пысӑк хӑмӑр куҫӗсем тата унӑн тӑрӑшакан, ӑшӑ, хаклӑ икӗ алли яланах умра. Вӑл питӗ ырӑ, ҫынсемпе килӗштерсе пурӑнать, пурте ӑна хисеплеҫҫӗ тата юратаҫҫӗ. Йывӑр вӑхӑтра вӑл мана пулӑшма, ӑшӑтма пӗлет.

Анне пирӗншӗн (маншӑн, Сашӑшӑн, Наташӑшӑн) мӗн ҫуралнӑранах тӑрӑшать, ырӑкӑмӑллӑх, ачашлӑх тата амӑшӗн юратӑвне парнелет. Эпӗ аннене пуриншӗн те тав тӑватӑп. Ӑна вӑрӑм кун-ҫул, сывлӑх, телей тата пур ӗҫре те ӑнӑҫу сунатӑп. Аннен куҫӗсем пирӗншӗн кӑна мар, пӗлӗшсемшӗн те, тус-семшӗн те ҫиҫсе тӑччӑр тетӗп эпӗ.

Аннеҫӗм, эпӗ сана питӗ хытӑ юрататӑп, хисеплетӗп.
Надежда Антонова.

ххх

Кашни ҫыншӑн чи тӑван, чи хаклӑ икӗ ҫын пур — аттепе анне. Манӑн хамӑн анне ҫинчен каласа парас килет. Аннене Ольга Михайловна Воронова тесе чӗнеҫҫӗ. Вӑл 1978 ҫулта Хӑмаркка ялӗнче ҫуралнӑ. Районти «ЭСТЕТ» компанире алӑксем тунӑ ҫӗрте ӗҫлет. Вӑл лӑпкӑ, ырӑ кӑмӑллӑ, анчах кирлӗ пулсан, ҫирӗп пулма та пултарать. Анне питӗ хитре. Унӑн ҫӳҫӗ хура, куҫӗсем хӑмӑр. Вӑл савӑнать пулсан, куҫӗсем ҫуллахи вӑрман пек ӑшшӑн та ачашшӑн пӑхаҫҫӗ, чун савӑнать, хурлӑх та чакать. Манӑн анне ырӑ, ачаш, хаваслӑ, вӑтам пӳллӗ. Вӑл ҫутӑрах тӗслӗ тумтир тӑхӑнма кӑмӑллать: кӑвак, ҫутӑ симӗс тата ытти те ун юратнӑ тӗсӗсем. Анне питӗ тутлӑ апат хатӗрлет. Пуринчен ытла мана унӑн яшки килӗшет. Пушӑ вӑхӑт пулсан эпир унпа тӗрлӗ торт тӑватпӑр. Тӗслӗхрен, «Медовик», «Шарлотка», «Шоколадный торт» тата ытти те.

Анне – чи ҫывӑх, тӑван тата хаклӑ ҫын. «Анне» – нумай ҫутӑ, ӑшӑпа юрату йӑтса пыракан пысӑк сӑмах. Мӗн пуррине пире пурне те анне панӑ. Эпӗ хамӑн аннене юрататӑп.
Карина Воронова.

Çуралнине эпĕ астумастăп. Анчах анне калатчĕ: çуралтăн эсĕ çу кунĕнче, ыраш çĕмелĕ çумĕнче. Апла тӳрех кĕрсе ӳкнĕ эпĕ çутçанталăк ытамне. Сенкер кăвак тӳпе мана хăйпе чĕркенĕ, хĕвел шевли питĕм çинче сиккелесе вылянă, ăшă çилĕ лăпкăн вĕрсе ман çемçе çӳçĕме типĕтнĕ, анне юррипе пĕрле кайăк сасси хăлхана кĕнĕ. Тен, çавăнпах паян кун та килĕштеретĕп çутçанталăк юррине.

Пӳртре эпĕ выртнă пилĕк талăк. Унтан каллех уя васканă: аннепе тырă вырма. Кăчăрт-кăчăрт çурла сасси паян кун та хăлхара. Тен, çавăнпах пуç таятăп кашни кунах сар çăкăра. Тен, çавăнпах ирех тăратăп хĕвел тухнине курса киленме. Тен, çавăнпах тăрăшатăп çутçанталăкпа килĕшӳллĕ пурăнма.

* * *

Эсĕ — пур та, эсĕ çук та. Чи малтанах эсĕ çуралнă аçупала аннӳшĕн, унтан — халăхшăн. Малтанхи санран килмест, иккĕмĕшĕ — хăвăнтан. Эсĕ пуррине çынсем курĕç тăван ялшăн, халăхшăн тунă ырă ĕçсенче. Çакă пулĕ те вара çуралнине пĕлтерни. Çакă пулĕ те вара сана халăх йышăнни. Çав хушăрах ав куратпăр урăхларах çынсене те. Куллен ĕçе çӳреççĕ, ĕçленĕ пек тăваççĕ, укçине те илеççĕ. Анчах халăх пурпĕрех пит йышăнмасть вĕсене.

Пушă вырăн çыннисем теççĕ вĕсем пирки. Мĕншĕн тесен çав çынсенчен усси сахал. Мĕншĕн тесен — вĕсем иккĕмĕш хут çуралман.

Чăн-чăн çын вăл яланах икĕ хутчен çуралать: пĕрремĕш хут — аçу-аннӳшĕн, иккĕмĕш хут — тăван халăхшăн.

* * *

Анне мана каларĕ: юратмасăр пĕр-пĕрне, хĕрĕм, качча ан тух терĕ. Итлемерĕм, качча тухрăм, хам туйăма шантăм. Хам юратсан пурте пулĕ, шутларăм эпĕ ун чухне. Чăнах пулчĕ, пурте ăнчĕ: пурлăх енчен, кил-çуртран; курорта та хăнана çӳретпĕр халь машинăпа, ятăм та пур, чысăм та. Анчах темшĕн пурпĕрех тем çитмест пек пурнăçра, темшĕн пушă ăшăмра, хам таврара мĕн пурри савăнăç кӳмест мана. Пĕтĕм ылтăн-кĕмĕле, яппун телевизорне тухса пеме эпĕ хатĕр — пултăрччĕ кăна пĕрле хĕмленсе тăран кăмăллă чĕре.

* * *

Чылай вăхăт иртсессĕн, пĕр ӳсĕмри ентешсем тĕл пултăмăр хăнара. Пĕрне-пĕри пӳле-пӳле пуçларăмăр пуплеме.

Пĕри калать, хăй савăнать: туянтăм тет хура тĕслĕ çĕн машина, гаражне те, чирлĕ тесе хут тупса, лартрăм тет кил-картинех.

Тепри калать, эх, савăнать: тупнă иккен ăшă вырăн, кирлисемпе туслă пулса пурăнать иккен вăл халăх вăйĕпе ырă курса.

Виççĕмĕшĕн савăнăçĕ — тăватă пӳлĕмлĕ хваттер. Ялта пурăнакан ватă ашшĕне çырнă иккен хăй çумне. Ашшĕ пурăнас пӳлĕмре халь усрать ав йыттине.

Черет çитрĕ ак мана. Мĕн калăп-ши вĕсене? «Эп паян та савăнсах çирĕм анне яшкине. Унран пахи, унран тутли маншăн çук та тĕнчере», — терĕм хайхи кусене. Кăн! пăхрĕç тусăмсем, шарламарĕç нимĕн те. Мĕн каласшăн пулчĕç-ши? Хаклă тусăм, итлекенĕм, эсĕ мĕскер шутлан-ши?

* * *

Мĕн ĕлĕкрен-авалтан ача ӳснĕ ватăлăхпа юнашар. Çакă пулнă та ĕнтĕ çынлăха вĕрентесси. Çавăнтан пуçланнă та пĕр-пĕрне хисеплесси, ваттисене чысласси.

Паян пачах урăхла. Ачасемпе юнашар ваттисем ытла сахал. Аслашшĕсĕр ӳсеççĕ, кукамăшне курмаççĕ. Илейместпĕр тавçăрса çак йăла сиенлĕхне. Пĕр сиенĕ — ачасемшĕн, тепри вара — хамăршăн. Ăçта курччăр-ха вĕсем виçĕ сыпăк пĕр-пĕринпе шăкăл-шăкăл пурăннине? Ăçтан пĕлччĕр-ха вĕсем ывăнса çитнĕ ватă чĕресене пулăшу парса пымаллине? Хамăр ватлăх сумлă пултăр тесен, атте-аннесемпех пĕрле пурăнасчĕ; ачасене ватăлăха кăтартса ӳстересчĕ.

* * *

Хантăшăм, сан çинчен калаçнă чух аçу ятне питех асăнмаççĕ, чĕннĕ чухне те ытларах Марье Мишши тееççĕ. Телейĕмĕр çапла пулчĕ — аттесĕрех ӳсрĕмĕр, йывăрлăхне тӳсрĕмĕр.

Анне пулчĕ пирĕншĕн шăпах атте вырăнне, анне пулчĕ пирĕншĕн хăш чух пичче вырăнне, анне пулчĕ пирĕншĕн аслă аппа вырăнне. Суха тытма, каскалама, юлташсемпе туслă пулма, хамăр чыса мĕн пĕчĕкрен упрама пире анне вĕрентрĕ, вăйне пачĕ, чунне пачĕ, ятне пачĕ вăл пире. Анне ăшши — хевтере, упрар ăна чĕрере. Амăшĕ пур çын — тăлăх мар. Тусăм, эсĕ ан кулян Марье Мишши тенишĕн.

* * *

Анне пире темле уйрăм туйăмпа юратать. Сывлăхлă-и, айван-и, сăнран кăштах начар-и — анне пурпĕр юратать.

Арăм пире юратать хăйне чапа хунишĕн, куллен лайăх пăхнишĕн, вăй хурса ĕçлесе пурлăх туса панишĕн. Ырлăхĕ кăшт чаксанах юратăвĕ те чакать.

Анне пире юратать пĕтĕмĕшле хак парса. Арăм пире юратать мĕншĕн те пулин кăна, уйрăм ене суйласа. Юраттăрччĕ вăл анне пек, кĕтсе илĕттĕм çакна çурхи çутă хĕвел пек.

* * *

Ачаран асра юлни яланах пуçра, чул çине çырса хунипе пĕр тан.

Вăрçă вăхăтĕнче пирĕн аннесем атте вырăнне, лаша вырăнне пулнă. Кунĕн-çĕрĕн ĕçленĕ, кану мĕнне пĕлмен. Сит-меннине тата патшалăхĕ налукпа чуна илнĕ. Вăхăтра парса татма-сан киле пырса тустарнă, хаклă япаласене туртса илсе кайнă.

Алхасатчĕç ун чухне налук пуçтаракансем. Хирĕç калакансене хăрататчĕç тĕрмепе.

Анчах ватă асанне пурпĕр тупрĕ хăюлăх, калассине каларĕ:

— Пурнăçу сан ан ăнтăр, мăрьерен тĕтĕм тухма пăрахтăр, кил хушшине вĕлтрен пустăр, çурт тăррине мăян шăттăр, — терĕ.

Те шăпи çапла пулчĕ, те асанне ылханĕ çитрĕ — çав çын эрех ăшне путса вилчĕ, ачисем те халăха юрăхлă ĕçченсем пулаймарĕç, пурнăçне тĕрмерен тĕрмене çӳресех ирттерчĕç, ашшĕ килне вĕлтрен пусрĕ.

Ватă çын ылханĕ чăнах та çитет пуль.

* * *

Хĕрарăмăн хитрелĕхĕ ялан пĕр пек курăнмасть — хăш чух пачах чакса пырать, хăш чух йăлкăшса каять. Хĕрарăм пурнăçĕнче ун илемне пур енлĕ уçса паракан самант пур. Çавă — арăм ача çуратмалли çуртран пĕчĕкçĕ пепкепе киле пырса кĕнĕ кун.

Арăм питĕнче ун чух çиçет çепĕç илемлĕх, ăшă кăмăлпа, мамăк евĕр çемçе алăпа тытать манăн телее, ман юрату тĕшшине, тин кун курнă ывăла.

Утти акăш ишнĕ пек, чĕлхи чĕкеç чĕлхи пек. Арăм вара, чăнах та, çĕнелсе тухнăн туйăнать. Çавăнпа та çак илемлĕ вăхăта тăтăшах курас килет.

* * *

Хăван халăхăм, юратнă аннем, эпĕ сан вĕри юнун пĕр пĕчĕк тумламĕ. Санра пурри манра пур: хăравçăлăх та чылай, ыттисене шанманни те, чăваш пулнишĕн вăтанасси те, хама уйрăммăнрах тытасси те…

Çак йăласем сыпран-сыппа тăсăлса пыраççĕ. Япăххисенчен тасалса пĕтме пит çăмăлах мар иккен. Ăçтан çăмăл пултăр ĕнтĕ: пĕр çĕре чăмăртанса, пĕр халăх пулса пурăнса кураймарăмăр. Сапса янă пăрçа пек сапаланса пĕтрĕмĕр. Тĕрлĕ çĕрте тĕрлĕн-тĕрлĕн шăта-шăта тухрăмăр, анчах тăван халăх ăшши çителĕксĕр пулнăран имшертерех ӳсрĕмĕр. Пĕрлĕх çукки пĕтерет. Хăçан та пулсан пĕрле пухăнса, вăйă картине тăрса, алран алла тытăнса харăс юрласа пулĕ-ши?

* * *

Çынна кун-çул парнелесси, ача-пăчана сывлăхлă пăхса ӳстересси, кил-çуртри тирпейлĕхе, çемьери килĕшӳлĕхе упрасси пĕтĕмпех хĕрарăмран килет.

Ахальтен мар авалхи скульпторсем чи малтан ача амăшне сăнлама тăрăшнă, унтан тин турă кĕлеткине тума тытăннă. Ун чух хĕрарăм турăран та çӳлерех тăнă иккен.

Халĕ вара хĕрарăм кăштах йӳнелчĕ. Пĕрисем пукане вырăнне кăна хураççĕ. Хĕрарăм çамрăк та илемлĕ чухне вы-ляççĕ-выляççĕ те пăрахаççĕ.

Теприсем хĕрарăма нумай ĕçленĕшĕн килĕштереççĕ, парнесем, орденсем парса хавхалантараççĕ. Арçын вырăнне лава кӳлĕнсе çемьене малалла туртакансен шучĕ ӳссех пырать. Илемлĕхпе çепĕçлĕх чаксах пырать.

Хĕрарăма юратупа ăшăтса, ĕçпе пулăшса, кулленхи пурнăçне çăмăллатма тăрăшакансем те пур. Анчах çакна тума пит çăмăлах мар иккен. Пурлăх шайĕнче те, ĕç йĕркисенче те хĕрарăма хирĕçли питĕ нумай.

Çук-ха, хĕрарăм пурнăçри чăн-чăн вырăнне шыраса тупайман халлĕхе.

* * *

Ача чухне айван пулнă. Анне пач çывăрмасăрах пурăнать пуль тесе шутлаттăмччĕ. Сăлтавĕ пулнах çав. Эпĕ ирпе куçа уçнă чух кил-çуртра тирпейлĕх, сĕтел çинче апат-çимĕç. Эп çывăрма выртнă чухне анне алĕç тăватчĕ.

Мĕнле çав тери чăтăмлă пулнă-ха эсир, вăрçă вăхăтĕнчи аннесем? Ялан ĕçре, шăм-шак канмалăх çывăрса та кураймарăр пуль. Тĕкĕр çине пăхса илме те вăхăт пулман сирĕн.

Анне çывăрнине эп астумастăп.

* * *

Лаша пуласси — тихаран паллă, çын пуласси — ачаран тенĕ ĕлĕк ваттисем. Анчах çакна манас марччĕ — ача пек айванни, çын пек вăрах ӳсекенни урăх нимле чĕрчун та çук. Ачана кулленхи пулăшу кирлĕ.

Суралакансем нумай, чăн-чăн Сын шутне кĕрекенсем сахалтарах. Пурнăçа тĕрмере е ăсран катăккисен çуртĕнче пурăнса ирттерекенсем те чылай.

Ачасене çăвартан апат хыптарса тăни çеç çителĕксĕр. Капăр çи-пуç та нимех те мар. Ытларах ырă туйăмпа çынлăх кирлĕ. Ачана пĕчĕклех ашшĕ-амăшĕнчен уйăрас марччĕ, чĕрçи çинче вылятса, юрату ăшшипе кăмăлне пуянлатса ӳстересчĕ.

Хамăр ватăлăх ачамăрсен çынлăхĕнче. Апла пулсан тăрă-шар, ачалăха пулăшар.

* * *

Каснă чĕлле тепĕр хут çыпăçтарма питĕ хĕн. Семьере те çавах. Килĕшӳлĕх пĕтсен, пĕрне-пĕри ăнланми пулсан, çемье кĕçех арканса каять. Тем чухлĕ вăй хурсан та, кăштах юсасан та малтанхине çитес çук.

Семьери йĕркесене сыхласа тытса пыраканĕ пулмалла. Сакна эпĕ анне вилсен тин тавçăрса илтĕм. Вăл пур чух пурте йĕркеллĕччĕ. Семьере тăван чĕлхе те, чăвашлăх та пурччĕ. Халĕ вара урăхла. Темшĕн хама ют çын пек туйма пуçларăм. Ачамсем те хамăнах, анчах вĕсенче чăвашлăх сахал. Арăм та çавах, анчах ун пуçĕнче çăмăлттай та чăрсăр хĕрарăмсен шухăшĕ йышланса пыни куçкĕрет.

Паллах, кунта хирĕçӳ пур. Канăç памасть вăл мана. Мĕншĕн çапла пулчĕ-ши, ăçта йăнăш турăм-ши? Мĕншĕн ачамсенче чăвашлăх вăй илеймест-ши? Тен, хула пурнăçĕ çапларах? Тен, хула вăл чăвашлăха аркатса пыракан вырăн кăна? Чăваш ен хулисем уйрăм çĕршыв пек курăнса тăмаççĕ-и-ха?

* * *

Христос пек пулар мар, хамăра аннемĕрсенчен мала хурар мар. Атте-аннене вĕрентсе, вĕсене урăхлантарма пикенсе вăя пĕтерер мар. Вĕсем пур-пĕрех пирĕн пек шухăшлас çук, хăйсене пирĕн пек тыткалас çук. Пурнăç виçи те вĕсен самай урăхла.

Атте-аннемĕре хамăр çулпа утманшăн кӳренер мар, вĕсене ятласа кăмăлне хуçар мар. Ытларах вĕсем каланине итлер. Тен, тĕрĕслĕх вĕсенчех. Ватлăхра çамрăксемшĕн усăлли пурах ĕнтĕ.

* * *

Атте-аннесĕр çакă çутă тĕнчере эпир пулас çук, пĕрне-пĕри курса савăнас та çук.

Шутлатăп та тĕлĕнетĕп мансăрăн, хаклă тусăмсем, эсир мĕнлерех пурăнаттăр-ши? Йывăр самантра е нимере сире кам пулăшĕ, ĕçкĕ-çикĕре кам юррине итлĕр-ши?

Эпĕ пурри хамшăн çеç мар ĕнтĕ. Тавах атте-аннене. Вĕсен умĕнчи парăма нихăçан тавăрса пĕтерес çук.

Шел, хуланалла вырнаçнă хыççăн ашшĕ-амăшĕ çине урăхларах пăхакан та пур. Ваттисем çи-пуçран чаплах марришĕн, вырăсла начар калаçнишĕн вăтанакан та тĕл пулать. Шу-пашкара килнĕ ашшĕ-амăшĕпе юнашар мăнаçлăн утма именекен нихăçан та пархатар курас çук.