Манан асанне сочинение на чувашском

                 Манăн асанне.

     «Ват çын-тăват çын,»-тенĕ ватăсем .Чăнах та, вăл мĕн кăна тума пĕлмест пуль?Хамăн асаннене илем-ха.Ун çинчен шухăшлатăп та тĕ-лĕнетĕп:мĕн кăна  тÿсмен-ши вăл хăйĕн кун-çулĕнче.

     Екатерина Максимовна 81 çулта. Норваш-Шăхаль ялĕнче пурă- нать.Āна ялта та хисеплеççĕ.

     Асанне ачалăхĕ çăмăл килмен. Вăрçă вăхăчĕ пулнă-çке. Ун чухне крахмал икерчи пĕçернине, мăян вăррине çинине куççульсĕр каласа та параймасть вăл.

     Асанне ултă ача çуратса ÿстернĕ.Ĕмĕрĕпех колхозра вăй хурса тивĕçлĕ канăва тухнă.

     Нумай выльăх-чĕрлĕх усрать. «Мĕн тума асапланатăр вара?»-ый-татпăр унран хăш чухне. «Выльăх-чĕрлĕх пăхса йăпанатпăр. Эсир килсен-сирĕнпе,»-хуравлать вăл.

     Асанне пире йывăр вăхăтра тĕрлĕ Канаш парса пулăшать,яланах апат-çимĕçпе тултарнă сĕтелпе кĕтсе илет,ĕçе юратма, лайăх çын пулма вĕрентет.Тавах сана, юратнă асанне. Эсĕ пурришĕн савăнат- пăр.

Дорогие друзья! Мы принимаем объявления на сайт!

Подробности по телефону: 8(83551)2-11-67, 8 (905) 341-06-62.E-mail: krchpress@chtts.ru , smi06@cap.ru  

Хĕрлĕ Чутай шкулĕн 2 Б класра вĕренекенсен пултарулăхĕ, вĕсен вĕрентекенĕ — Лилия Александровна МАТВЕЕВА.

Манăн анне Ирина ятлă, вăл 28 çулта. Вăл питĕ лайăх анне. Халĕ пĕчĕк шăллăмпа килте ларать. Вăл пире пиччепе иксĕмĕре урок тума яланах пулăшать. Анне — ырă кăмăллă çын, вăл шỹтлеме те, шỹте ăнланма та пĕлет.

Анне маншăн — çут тĕнчери чи çывăх çын. Вăл чи хитри, чи ăсли. Хăш-пĕр чухне мана анне ятласа та илет. Шутласа пăхсан, вăл манăн йăнăшсене кăтартать, мана ыррине кăна сунать. Вăл манăн çитĕнỹсемшĕн савăнать, мана япăх пулăмсенчен сыхлать, упрать.

Виктория СЯДАЙКИНА.

ххх

Манăн аннене Алина Николаевна тесе чĕнеççĕ. Вăл 1976 çулта Серенкасси ялĕнче çуралнă. Анне Атнарти шкулта вăтам пĕлỹ илнĕ. Халĕ анне 45 çулта.

Манăн анне тирпейлĕ. Эпĕ аннене урай, чашăк-тирĕк çуса пулăшатăп. Эпир аннепе кукăль пĕçеретпĕр. Эпĕ аннене юрататăп.

Анастасия ОРИНОВА.

ххх

Анне вăл — пур çыншăн та чи тăван тата çывăх çын. Манăн аннене Алина тесе чĕнеççĕ. Вăл питĕ ĕçчен те ăста. Анне питĕ тутлă апат хатĕрлет, эпир яланах тепĕр хут ярса пама ыйтатпăр. Анне пирĕншĕн яланах тăрăшать, мĕн те пулин тĕрĕс мар пулсан — пăшăрханать. Манăн анне питĕ ырă. Эпĕ аннене питĕ юрататăп, вăл — манăн чи лайăх тус. Ăна хамăн вăрттăнлăхсене пĕтĕмпех каласа паратăп. Анне яланах ăнланĕ те пулăшĕ.

Владимир КАПРАЛОВ.

ххх

Манăн кукам Надежда Николаевна ятлă. Хальхи вăхăтра вăл ĕçлемест. Вăл кашни кунах килте. Кукамай килти йĕркелĕхшĕн тăрăшать, апат хатĕрлет. Вăл чи тутлă икерчĕсем пĕçерет.

Екатерина СОЛДАТКИНА.

ххх

Манăн анне тĕнчере чи лайăххи. Ăна Надежда тесе чĕнеççĕ, вăл 26 çулта. Анне машинсем валли саппас пайсем сутакан лавккара сутуçăра ĕçлет.

Анне питĕ тутлă апат пĕçерет. Вăл апат хатĕрленĕ чухне эпĕ те ăна пулăшма тăрăшатăп.

Эпир Хĕрлĕ Чутайра виçĕ çул ĕнтĕ пурăнатпăр. Мана кунта пурăнма питĕ килĕшет.

Маргарита ПЛАТОНОВА.

ххх

Манăн аннене Валя тесе чĕнеççĕ. Вăл 43 çулта. Эпир çемьере виçĕ ача, эпĕ — чи кĕçĕнни. Пиччепе аппа шкултан вĕренсе тухнă ĕнтĕ. Эпĕ вара иккĕмĕш класа çỹретĕп. Анне ĕçрен килессе чăтăмсăррăн кĕтетĕп. Вăл килсен вара мана уроксем тума пулăшать.

Эпĕ аннене юрататăп, унпа мухтанатăп.

Инесса МАЙОРОВА.

ххх

Маншăн чи хаклă çын вăл — анне. Ăна Ирина тесе чĕнеççĕ. Вăл манăн хитре те çамрăк. Анне алăксем тунă çĕрте ĕçлет. Вăл мана уроксем тума пулăшать. Анне пирĕн-шĕн яланах тăрăшать. Пире вăл юратать. Анне мана яланах ăнланать. Манăн анне чи лайăххи. Эпĕ ăна питĕ юрататăп.

Семен БОГАТНАЕВ.

ххх

Манăн анне тĕнчере чи лайăххи! Вăл — питĕ ырă кăмăллă çын. Пирĕншĕн, ачисемшĕн, кашни кунах тăрăшать. Вăл мана яланах лăплантарĕ, никама та кỹрентерме памĕ. Анне мана питĕ юратать, эпĕ те ăна питĕ юрататăп. Вăл мана яланах пулăшĕ. Анне хăш чухне ятлаçать пулин те, мана уроксем тума яланах пулăшать. Вăл — чи лайăххи!

Василиса КАТЮКОВА.

ххх

Манăн мамака Нина тесе чĕнеççĕ. Вăл вулама, çыхма тата çĕлеме юратать. Мана уроксем тума пулăшать. Эпир унпа пушă вăхăтра урама уçăлма тухатпăр.

Никита САПОЖНИКОВ.

ххх

Манăн юратнă кукамай пур. Ăна Валентина Александровна тесе чĕнеççĕ. Кукамай 57 çулта. Кукамай — ăслă, ырă кăмăллă, ĕçчен тата лайăх çын. Вăл 40 çула яхăн районти тĕп библиотекăра ача-пăча уйрăмĕнче библиотекарьте ĕçлет.

Эпир кукамайран инçе мар пурăнатпăр. Çуллахи каникулта эпĕ ун патĕнче канатăп. Кукамайпа пĕрле пахчара çырла пуçтаратпăр, кил картинче чăх-чĕпсене çитеретпĕр. Кукамай апат та питĕ тутлă пĕçерет. Мана яланах хуран кукли, икерчĕ пĕçерсе çитерет. Çывăрас умĕн юмахсем вуласа пама юратать.

Эпĕ хамăн кукамая питĕ юрататăп. Манăн кукамай — чи лайăххи.

Костя МАДЮШКИН.

Мăн Этмен шкулĕн вĕренекенĕсен пултарулăхĕ, вĕсен вĕрентекенĕ — Татьяна Васильевна ГОРБУНОВА.

Манӑн анне — чи лайӑххи. Эпӗ ӑна питӗ юрататӑп, хаклатӑп. Манӑн анне, Алена Ивановна Богатеева, 1973 ҫулта Пӗчӗк Этмен ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Мӑн Этмен шкулӗнче 11 класс пӗтернӗ. Ун хыҫҫӑн Шупашкарта повар профессине алла илнӗ. Унтан «Путь коммунизма» колхоз столовӑйĕнче поварта ӗҫленӗ. Вӑл пире халӗ те тутлӑ апат-ҫимӗҫ пӗҫерсе ҫитерет. Анне хитре. Ун куллине тата тӑрӑшуллӑ, ӑшӑ аллисене юрататӑп. Аннепе пушӑ вӑхӑт ирттересси — манӑн савӑнӑҫ, эпир пӗрле телевизор пӑхатпӑр. Ҫавӑн пекех эпир ҫемьепе тӗрлӗ конкурссене хутшӑнатпӑр, вĕсенче тӗрлӗ вырӑн йышӑнатпӑр. Манӑн йывӑрлӑхсем пур пулсан, эпӗ аннерен пулӑшу ыйтма пултаратӑп, вӑл пĕтĕмпех ӑнланӗ те кирлӗ канаш парӗ. 

Эпӗ аннене питӗ юрататӑп. Вӑл — манӑн чи лайӑх тус, ҫавӑнпа ӑна хамӑн ӗҫсемпе кӳрентерес мар тесе тӑрӑшатӑп. Маншӑн ҫӗр ҫинче аннерен лайӑххи ҫук.
Юлиана БОГАТЕЕВА.

ххх

Манăн аннене Галина Николаевна тесе чěнеççě. Вăл Хватукасси ялӗнче ҫу-ралса ӳснӗ. Манӑн анне 11 класс пӗтернě те хулана вӗренме кайнă. Унтан вӗсем аттепе тӑван яла куҫса килнě.

Анне мана йывӑр вӑхӑтра пулӑшать, эпӗ те ăна пулăшма тӑрӑшатӑп. «Анне вӑл — тӗнчери чи лайӑх ҫын», — тесе ахальтен каламаҫҫӗ. Эпир аннепе час-часах вӑхӑта пӗрле ирттеретпӗр. Эпӗ ӑна хуҫалӑхра выльăхсене пăхма, тирпейлеме пулӑшатӑп, тепӗр чухне эпир пӗрле апат та хатӗрлетпӗр.
Маншӑн анне — тӗнчери чи хаклӑ та ырӑ ҫын. Эпӗ ӑна вӑл яланах пулӑшса тӑнӑшӑн юрататӑп.
Дарья Журавлева.

ххх

Аннеҫӗм — ҫут тӗнчери чи хаклӑ ҫыннӑм. Эпӗ ӑна питӗ хытӑ юрататӑп. Темшӗн мар, ахаль юрататӑп, хаклатӑп.

Манӑн аннене Татьяна Николаевна тесе чӗнеҫҫӗ. Анне кулли, пысӑк хӑмӑр куҫӗсем тата унӑн тӑрӑшакан, ӑшӑ, хаклӑ икӗ алли яланах умра. Вӑл питӗ ырӑ, ҫынсемпе килӗштерсе пурӑнать, пурте ӑна хисеплеҫҫӗ тата юратаҫҫӗ. Йывӑр вӑхӑтра вӑл мана пулӑшма, ӑшӑтма пӗлет.

Анне пирӗншӗн (маншӑн, Сашӑшӑн, Наташӑшӑн) мӗн ҫуралнӑранах тӑрӑшать, ырӑкӑмӑллӑх, ачашлӑх тата амӑшӗн юратӑвне парнелет. Эпӗ аннене пуриншӗн те тав тӑватӑп. Ӑна вӑрӑм кун-ҫул, сывлӑх, телей тата пур ӗҫре те ӑнӑҫу сунатӑп. Аннен куҫӗсем пирӗншӗн кӑна мар, пӗлӗшсемшӗн те, тус-семшӗн те ҫиҫсе тӑччӑр тетӗп эпӗ.

Аннеҫӗм, эпӗ сана питӗ хытӑ юрататӑп, хисеплетӗп.
Надежда Антонова.

ххх

Кашни ҫыншӑн чи тӑван, чи хаклӑ икӗ ҫын пур — аттепе анне. Манӑн хамӑн анне ҫинчен каласа парас килет. Аннене Ольга Михайловна Воронова тесе чӗнеҫҫӗ. Вӑл 1978 ҫулта Хӑмаркка ялӗнче ҫуралнӑ. Районти «ЭСТЕТ» компанире алӑксем тунӑ ҫӗрте ӗҫлет. Вӑл лӑпкӑ, ырӑ кӑмӑллӑ, анчах кирлӗ пулсан, ҫирӗп пулма та пултарать. Анне питӗ хитре. Унӑн ҫӳҫӗ хура, куҫӗсем хӑмӑр. Вӑл савӑнать пулсан, куҫӗсем ҫуллахи вӑрман пек ӑшшӑн та ачашшӑн пӑхаҫҫӗ, чун савӑнать, хурлӑх та чакать. Манӑн анне ырӑ, ачаш, хаваслӑ, вӑтам пӳллӗ. Вӑл ҫутӑрах тӗслӗ тумтир тӑхӑнма кӑмӑллать: кӑвак, ҫутӑ симӗс тата ытти те ун юратнӑ тӗсӗсем. Анне питӗ тутлӑ апат хатӗрлет. Пуринчен ытла мана унӑн яшки килӗшет. Пушӑ вӑхӑт пулсан эпир унпа тӗрлӗ торт тӑватпӑр. Тӗслӗхрен, «Медовик», «Шарлотка», «Шоколадный торт» тата ытти те.

Анне – чи ҫывӑх, тӑван тата хаклӑ ҫын. «Анне» – нумай ҫутӑ, ӑшӑпа юрату йӑтса пыракан пысӑк сӑмах. Мӗн пуррине пире пурне те анне панӑ. Эпӗ хамӑн аннене юрататӑп.
Карина Воронова.

Обновлено: 10.03.2023

3 Чăвашла-вырăсла словарь. Анн|е 1. [моя] мать, мама || материнский, мамин, материн; ~емçĕм мамочка; ~ÿ твоя мать; çĕр~е мать-земля, земля- матушка; ~е çуралнă кун мамин день рождения; ~ÿ чĕлхине хисепле уважай родной ( букв.материнский) язык; тавах, ~е, юратнăшăн фольк.спасибо, мама, за твою любовь 2. межд. Выражает сильное удивление матушки; ~ем! питне тăм илнĕ-çке! матушки! да ты обморозил лицо! çĕнĕ ~е, ~е çури диал. мачеха.

4 Чăваш халăх сăмахĕсем. Анне (ан’н’э), mater mea, m. nostra, моя, наша мат. Сред.Юм. Анне кепе, унпа вăрçма йурамасть. Моя мать для меня священна ( как Кааба), с нею браниться нельзя [Изречение; Ср.тат. энкемез к’бэмез дорогая наша матушка (из письма)]. Байгеево Чеб. Манăн анне çамрăклах вилнĕ. Епĕ анне вилнине астăваймастăп (scr. Астуваймастăп). Моя мать умерла молодою. Смерти матери я не помню. Hinc derivata sunt: отсюда аннем (ан’н’э), mater mea, моя мать: аннÿ ( ан’н’ÿ, аннÿвĕ, qenet. род.п. аннĕвĕн, аннÿн) sive (или) анну (qenet. род.п. аннĕвĕн), mater tua, твоя мать; аннемĕр (ан’к’ээ), mater vestra, ваша мать. Ст.Чек. Анне килте çук-тĕ. Матери не было дома. Ib. Сирĕн аннĕр çта карĕ? Куда ушла ваша мать? Формы аннем, аннемĕр заключают в себе оттенок близкого участия, уважения, нежности.

5 Синонимсем. Анне – апай, апок, апи, мама.

6 Этимологи словарĕ. АННЕ моя, наша мать. Анне кепе, унпа вăрçма юрамасть. Моя мать для меня священна (как Кааба), с нею браниться нельзя. (Изречение. Ср. тат. энкэмез к’бэмез дорогая наша матушка.- Из письма). Производные формы: асанне, асланне (

7 Ваттисен сăмахĕсем. Атте аннерен хакли никам та çук тĕнчере. Атте-анне ятне ярас мар. Виççĕри ывăл ача ашшĕне пулăштăр, виççĕри хĕр ача амăшне пулăштăр. Аçупа аннÿне хисепле, хăвнах ырă пулĕ. Атте–аннерен хакли çук. Атте-анне пурри – телей. Атте-анне пурри – ăраскал. Атте-анне паман ăса кĕнеке те параймĕ. Атте-анне пилĕ пурнăç парать. Атте-анне усал пул темест, ырă пул тет. Ашшĕ-амăшĕ ирĕкĕнчен тухакан пуçне çухатнă. Атте-анне пур çинче мĕн шухăш пур пуç çинче. Атте-анне пурри – пуянлăх. Анне кĕлли тинĕс тĕпĕнчен кăларать. Анне пĕрре, Тăван çĕр-шыв пĕрре.

9 Сăмах майлашĕвĕсем. Юратнă анне, тăван анне, манми анне, юратса ÿстерекен анне, аннен ăшă кăмăлĕ, анне чĕри, аннен ырă чунĕ, анне ăшши, анне юратăвĕ, анне кăмăлĕ, анне пилленĕ çунат, анне пурри-пуянлăх, анне чĕлхи, анне шăпи, анне тĕрекĕ, анне куççулĕ, анне телейĕ…

10 Сочинени. Чи çывăххи, чи шанчăкли. Анне… Мĕн тери çывăх çын вăл пирĕншĕн. Пĕчĕкренех ачашласа пăхса ÿстерет. Шăнса пăсăласран, чирлесрен сыхлать. Вăхăт çитсен лайăх тумлантарса, тутлă апат çитерсе шкула ăсатать. Лайăх вĕренме, ĕçе юратма, ваттисене хисеплеме вĕрентет. Анчах та эпир тепĕр чухне аннесене итлеместпĕр, кÿрентеретпĕр те. Шухăшласа пăхсан вара… Ĕмĕр-ĕмĕр парăмра эпир аннесем умĕнче. Пирĕн аннесем тĕрлĕ вырăнта ĕçлеççĕ. Вĕсем – учительсем, врачсем, инженерсем, колхозниксем, рабочисем. Анне – пирĕншĕн чи çывăх, чи шанчăклă çын.

11 Анне манна çунат пиллет, Ытарайми чĕкеçĕм, тет. Чĕкеçĕм, тет, ăс вĕрентсе, Ăс вĕрентсе, хисеплесе.

12 Анне манна телей пиллет, Çурхи чипер хĕвелĕм тет, Хĕвелĕм, тет юратнипе, Юратнипе, савăннипе.

13 Кам пире мĕн пĕчĕкрен ÿстерет савса куллен? Вăл – анне, тăван анне. Тавтапуç сана, анне! А.Ильин

ВНИМАНИЮ РЕКЛАМОДАТЕЛЕЙ!

Все объявления и реклама дублируются

в группах райгазеты в социальных сетях «Одноклассники», «ВКонтакте», «Инстаграм».

18 февраля
(РДК) Площадь Победы, д.9
С 9.00 до 17.00 ч.

Распродажа Шуб г. Пятигорск

Норка
Мутон
Размеры от 40-70
Дубленки
Головные уборы
Скидки от 10 до 50%
Акция! Принеси старую шубу и получи скидку на новую. Расрочка 0% кредит.

Основными направлениями государственной поддержки, обозначенными в проекте документа, являются развитие здравоохранения, образования, культуры, спорта, общественной инфраструктуры.

Такая же задача на пятилетку ставится и по капитальному ремонту общеобразовательных школ. На сегодняшний день капитально отремонтирована половина общеобразовательных школ. На дальнейшее укрепление материально-технической базы образовательных организаций в республиканском бюджете на 2020 год будет дополнительно предусмотрено 1,2 млрд рублей. Из этих средств 910 млн рублей будет направлены на капитальный ремонт общеобразовательных организаций и детских садов, 200 млн рублей на приобретение новой мебели для учащихся начальных классов и 90 млн рублей на модернизацию материально-технической базы и капитальный ремонт оздоровительных лагерей.

Столько же средств планируется выделить в 2020 году на строительство и реконструкцию плоскостных спортивных сооружений и укрепления материально-технической базы существующих объектов спорта. Михаил Игнатьев подчеркнул, что в течение 5 лет необходимо развивать спортивную инфраструктуру по месту жительства и максимально обновить пришкольные стадионы. Это позволит к 2024 году увеличить до 55% долю населения республики, систематически занимающегося физической культурой и спортом.

Всего на реализацию Указа предлагается выделить в 2020 году в общей сложности 3,4 млрд рублей.

• Для учеников 1-11 классов и дошкольников
• Бесплатные сертификаты учителям и участникам

Предмет: чăваш литератури

Класс: 6 класс

Урок теми: Асаннесен пилĕ пытăр ĕмĕре

Урок тĕсĕ: пуплеве аталантармалли урок

Сапăрлăх (воспитани) тĕллевĕ: çемьери çывăх çынсен чун-чĕрине ăнланма, вăхăтра тав тума, каçару ыйтма, саламлама, вашават сăмах хушма, кирлĕ чухне пулăшма, чĕнĕве палăртма вĕрентесси.

Аталантару (илемлĕх) тĕллевĕ: ачасен кăмăл-сипетне пуянлатасси, проблемăллă ыйтусем тупма хăнăхтарасси, харпăр хăй шухăшне калассине аталантарасси, тěпчев ěçне явăçтарасси;

Урок мелĕсемпе меслечĕсем:

— эпизодсене суйласа вуласси;

— тĕп сăнара хак пани;

— сăвва илемлĕ вулани;

— харпăр хăй шухăшне илемлĕн те уççăн калаттарасси;

— ушк ă нпа п ĕ т ĕ млет ÿ туни ;

— синквэйн ç ырасси ;

— хĕвеллĕ кластер туни;

Пуплеве аталантарас хăнăхусем: 1) палăртуллă вулава аталантарасси;

2) панă ыйтăва туллин хуравласси;

3) уйрăмшарăн калаçма хăнăхтарасси;

4) çыхăнуллă калав йĕркелеме вĕреннине

Литература теорийĕ: тема – хайлавра мĕн çинчен каласа кăтартни;

тĕп шухăш – автор пире мĕн каласшăн пулни;

проблема – хайлавра хускатнă çивĕч ыйту;

Словарь ĕçĕ: 1. Ăнлантармалли сăмахсем:

ырханкка – начар, имшер, хыткан;

ват супнă – ватă çынна каланă киревсĕр сăмах;

аяк пĕрчи – ребро;

2. Çырма вĕрентмелли сăмахсем:

çан-çурăм – кĕлетке, ÿт-пÿ, пÿ, кÿлепе;

пархатарлă ĕç – лайăх ĕç;

вирхĕнсе тухать – васкаса тухать;

урам тăрăх вĕçтерет – урам тăрăх чупать;

Ĕç хатĕрĕсем: мультимедиа проекторĕ, слайдсем; таблицăсем

Урок эпиграфĕ: Асаннесен пилĕ пурнăç парать.

I .1. Урока йĕркелесси

Кĕрхи хĕвел куллипе, ăшă кăмăлпа паянхи урока пуçлăпăр.

2. Проблема ситуацине палăртасси

— Ачасем, эсир юрă итлĕр, юрăпа пĕрле ÿкерчĕксем тухса пырĕç. Юрăпа ÿкерчĕксем сирте мĕнле кăмăл-туйăм çуратĕç? Кам çинчен пулĕ-ши юрă?

Аттепе анне юратнă,

Асанне те ыйăх татнă,

Вěренеп сан пек пулма

Ирхине ěçе каятчěç

Кунěпех санпа юлаттăм

Выляса та ывăнаттăм

Çывăрма санпа выртаттăм

3. Урок темине палăртасси

Халĕ, ачасем, урок темине палăртăр? (Ачасен хуравĕсем)

4. Юрăри асанне эсир тин вуланă мĕнле хайлаври асаннене аса илтерет? (Ачасен хуравĕсем)

Çулсем иртнĕçемĕн асатте-асанне, кукаçи-кукамай сăнарĕ кашни çын пурнăçĕнче çав тери пысăк пĕлтерĕшлĕ, мĕншĕн тесен аттепе анне юнашар мар чухне вĕсем яланах пирĕнпе пĕрле.

Урок темипе, тĕллевĕсемпе паллаштарасси.

II . 1. Аса илер-ха, ачасем, Юра мĕнле йăнăшсем тăвать, асламăшĕпе хăйне мĕнле тыткалать? (Ачасен хуравĕсем)

3. Мĕншĕн килĕшмерĕ-ха? Мĕнлерех çын-ха вăл Юра асламăшĕ? (Ачасен хуравĕсем)

Тĕп сăнар характеристики

ç итм ĕ л урл ă ка ç н ă ;

чĕре ăшшине юратн ă м ă нук ĕ сене парасси, вĕсенчен ч ă н-ч ă н ç ын т ă васси;

ыр ă к ă м ă лл ă , таса та уç ă чунл ă , пуриншĕн те каçарать;

мĕн в ă й ç итн ĕ таран пурне те пул ă шма хатĕр, пĕтĕм çурт-йĕр ун çинче т ă рать;

м ă нукĕшĕн п ă ш ă рханать, апат тĕрки чиксе парса ярать, ирех т ă рать, выль ă х-чĕрлĕх патне тухать, лавккана каять, апат пĕçерет, кĕпе ç ă вать, урай сĕрет, ашшĕ-ам ă ш ĕ сен пух ă вне çÿрет, чи кайран çыв ă рма выртать;

Эпĕ те сирĕн шухăшсемпе килĕшетĕп, мĕншĕн тесен маншăн та, сирĕншĕн те – асанне, кукамай – иккĕмĕш анне. Вĕсем пĕтĕм чĕре ăшшине пире параççĕ, пиртен чăн-чăн çын тăвассишĕн тăрăшаççĕ.

4. Кам пулăшнипе Юра хăйĕн йăнăшне ăнланса илчĕ? (кĕске содержани)

5. Эсир пурнăçра Юра пек йăнăш тумастăр-и? (Ачасен хуравĕсем)

Атьăр, тăрăр, юлташсем,

Асанне патне васкар.

Вăрман урлă та каçар,

Çырма урлă та сикер.

Ак çакăн пек çÿллĕ пуль…

Ак çакăн пек лутра пуль…

Ак çакăн пек сарчăк пуль…

Ак çакăн пек пĕрĕнчĕк пуль.

III . 1. Асаннесем патне кайса килтĕмĕр. Айтăр-ха вĕсем çинчен калаçар. Килте сирĕн асанне, кукамай çинчен презентаци е сочинени çырмалла пулнă. Халĕ пире Костя хăйĕн кукамăшĕ çинчен тунă презентаципе паллаштарать. (презентаци пăхатпăр) (2№ хушса пани)

2. Костя кукамăшĕ, Матросова Таисия Петровна, пирĕн патра паян хăнара. Халĕ ăна сăмах парăпăр. (пил парать)

Пиллĕ çын телейлĕ теççĕ. Эсир паян, чăнах та, телейлĕ. Ачасем, çак пил сăмахĕсене яланах асра тытăр, асанне-кукамай пилĕ пурнăç парать.

3. Костя тав сăмахĕ калать:

Тавтапуç сана, кукамай,

Тавтапуç сана, кукамай,

Йывăр вăхăтра ялан

Тĕрĕс каланишĕн. (чечек çыххи тухса парать)

4. Халĕ Костя Гурьев та кукамăшĕ çинчен каласа парать. (3№ хушса пани)

5. Таньăн та асламăшĕ пур. Халĕ ăна итлесе пăхар. (4№ хушса пани)

Пурне те пысăк тав. Ачасем, çакна яланах асра тытăр:

Асаннен çемçе алли

Эсир лайăх вĕренсен

Асаннен чĕри хĕпĕртет.

Эсир ырă ĕç тусан

Куçĕ савнăçпа çиçет.

Акă мĕн сире калатăп:

Асанне-кукамая ан манăр нихăçан.

Юратма та упрама ыйтатăп:

Пурнăç лайăх асанне-кукамай пулсан!

6. Ваттисен сăмахĕсем те çакнах вĕрентеççĕ. Халĕ ушкăнра ĕçлесе илĕпĕр. Панă сăмахсенчен ваттисен сăмахĕсем йĕркелĕр.

IV . 1. Камсем çинчен калаçрăмăр-ха эпир? (хурав)

2. Синквэйн çырасси

Япала ячĕ асанне

Икĕ паллă ячĕ ĕçчен, ватă

Виçĕ глагол юратать, каçарать, парать

Предложени Ватă асламăшĕ чун-чĕре ăшшине мăнукне парать.

Синоним (метафора) пÿрт ăшши

3. Хĕвеллĕ кластер туни

V . 1. Юрă сăмахĕсене пăхмасăр калама вĕренмелле;

3. Асанне, кукамай патне тав çырăвě çырмалла;

Тĕп сăнар характеристики

ç итм ĕ л урл ă ка ç н ă ;

чĕре ăшшине юратн ă м ă нук ĕ сене парасси, вĕсенчен ч ă н-ч ă н ç ын т ă васси;

ыр ă к ă м ă лл ă , таса та уç ă чунл ă , пуриншĕн те каçарать;

мĕн в ă й ç итн ĕ таран пурне те пул ă шма хатĕр, пĕтĕм çурт-йĕр ун çинче т ă рать;

м ă нукĕшĕн п ă ш ă рханать, апат тĕрки чиксе парса ярать, ирех т ă рать, выль ă х-чĕрлĕх патне тухать, лавккана каять, апат пĕçерет, кĕпе ç ă вать, урай сĕрет, ашшĕ-ам ă ш ĕ сен пух ă вне çÿрет, чи кайран çыв ă рма выртать;

Юратн ă кукамай

Пир ĕ н кукамай çĕ р ç инчи чи ыр ă ç ын . Ун ç ум ĕ нче яланах ă ш ă, шанч ă кл ă. Ç ут ç антал ă к ĕ кукамая ç еп ĕç к ă м ă л , ыр ă чун , ĕç чен ал ă пан ă. Ман ă н кукамай хирти чечек пулн ă пулсан чи илемл ĕ чечек пулн ă пул ĕ чч ĕ. Т ÿ пери çă лт ă р пулн ă пулсан чи ç ут ă çă лт ă р пулн ă пул ĕ чч ĕ. Ун ă н илемл ĕ те ă ш ă кулли х ĕ вел пек туй ă нать .

Чи çывăх çыннăм

Эпир çемьере пиллĕкĕн пурăнатпăр: атте, анне, асанне, шăллăм тата эпĕ. Пушă вăхăта пĕрле ирттерме тăрăшатпăр. Атте-анне килте çук чухне пирĕнпе пĕрле яланах – асанне.

Сочинение учащегося рассказывает о страшных событиях Второй мировой войны.

Вложение	Размер
Сочинение на чувашском языке»Всем смертям назло!»	38.5 КБ

Предварительный просмотр:

Кам тăшмана парăнмасть, ăна халах манмасть…

Вăрçă… Тăван çĕршывăн Аслă вăрçи… 1418 талăк хушши кĕрлене çак харушă вăрçă. Пирĕн чечекленекен тăван çĕршыв çине 1941 çулхи июнĕн 22-мĕшĕнче нимĕç фашисчĕсен эшкерĕсем систермесĕр тапăннă, лăпкă хуласене, ялсене аркатнă, сирпĕтне, çунтара-çунтара янă. Совет халăхĕ пĕр çын пек пулса Тăван çĕршыва хутелеме çĕкленне.

Вăрçăра пехотинецсем те, летчиксем те, моряксем те, разведчиксем те, партизансем те фашистсене хирĕç кĕрешнĕ.

Иртнĕ вăрçă 27 миллион çын пурнăçне илсе кайна. Вăрçа пирĕн çĕршыва пĕтĕмпе 679 миллиард тенкĕлĕх çухату кунĕ. Миçĕ шкул, больница, музей çĕрпе танлашман-ши?! Çавăн пек йывăр та хăрушă тапхăрта пĕтĕм халăх пĕр çиреп чăмăра пуçтарăннă. 130 ытла чĕлхепе калаçакан халăх пĕр ĕмĕтпе, пĕр тĕллевпе кĕрешнĕ. Çавăнпа çĕнтерне те ĕнтĕ çав ирсĕр тăшмана совет халăхе…

Шел пулин те, вăрçă ветеранесен шучĕ çулсерен чакса пырать. Пирĕн вĕсене хамăран вăй-хал çитнĕ таран пулăшмалла. Тепĕр чухне ырăпа чĕнсе калаçни те вĕсен кăмлне çĕклет, вăрçă суранĕсем çинчен манма пулăшать.

Пиртен инçех мар Гордеев Алексей Николаевич пурăнать. Вăл Хулаçырми ялĕнчи вăрçа ветеранĕсенчен пĕртен-пĕр сывă юлнă çын.

Вăрçă пуçланнă хыпара Элекçей тете Хусан хулинче илтнĕ. Çак тапхăрта вăл ремесла училищинче вĕреннĕ. Часах Элекçей тăван яла таврăнать. Ашшĕне вăрса илсе каяççе. Амăшĕ вара тăвăтă ачипе пĕччен тăрса юлать. Элекçей тете окоп та чавать, колхозра та ĕçлет. Часах вăл бригадир пулса тăрать. Бригадирта 2 çул ĕçлет.

Аслă Çĕнтерĕве вăл Берлин хулинче кĕтсе илет. Çĕнтеру çинчен калаçма пуçласан Элекçей тетен куçĕсем шывланаççĕ.

Вуланă хайлавсем тăрăх эпир çакна пĕлетпĕр: çĕнтеру кунĕ хăвăртрах çывхартас тесе аслисемпе юнашар тăрса ачасем те кĕрешнĕ. Вĕсем фронтра та, тылра та пĕтĕм йывăрлăха туссе ирттерсе тăшмана çапса аркатма тăрăшнă. Пирĕн, çамрăксен, ирĕк пурнăçа сыхласа хăварассишен паттăрла çапçăма хатĕр пулмалла. Çак хаяр вăрçă çинчен самантлăха та манмалла мар.

Вăрçă вучĕ çĕр çинче паянхи кун та сÿнмен-ха. Чечня вăрçи те хай çинчен мантармасть: террористсем алхасаççĕ, мирлĕ шăплăха пăсаççĕ.

Читайте также:

  

• Сочинение пьер безухов быть самим собой

  

• Сочинение зимний день 4 класс презентация

  

• Сочинение рассуждение политический режим

  

• Идея двигатель прогресса сочинение

  

• Сочинение геродота это письменный источник

  Манăн та, ытти ачасенни пекех, аттепе анне
пур. Анне мана çут тĕнчене киличченех хăйĕн варĕнче тăхăр уйăх йăтса çÿренĕ,
ырă-сывă çуратас тесе упраса-сыхласа пурăннă. Кашни кун юратса анне хăй кăкăрĕн
сипетлĕ те ăшă сĕчĕпе мана тĕрек панă, кăмăллă та ăшă куçĕпе ачашшăн çупăрланă
йăвашшăн-çепĕççĕн пуплесе йăпатнă. Эпĕ кăшт çеç нăйкăшма пуçласанах вăл ман
пата чупса пынă, юрă юрласа, сăпка сиктерсе лăплантарнă, çитернĕ, тасатнă,
çунă… Çулталăка çитсен ура çине тăратса, вылятмăш-такмак каласа пĕрремĕш
утăмсем тума пулăшнă. Калаçма вăхăт çитсен чĕкеç чĕлхи пилленĕ, ача садне
çÿреме пуçласан манăн кашни усĕмшĕн-пултарулăхшăн чунтан савăннă, мана татах та
ăслăрах та илемлĕрех тăвассишĕн çуннă. Хитре кĕпе-тумтир, капăр тетте-пукане,
ăслă кĕнеке илсе парса савăнтарнă. Шкул çулне çитсен ăслă-тăнлă çын пултăр тесе
пĕтĕм вăй-халне парать пире анне. Пирĕн мĕнле те пулин татса парайман ыйту
çуралсан анне патне чупатпăр, канаш-сĕнÿ ыйтатпăр. Анне пире тĕрĕс хурав шыраса
тупма пулăшать.

  Анне пурри—телей. Анне пурри—ăраскал. Хама
çуратса ÿстернĕ аннерен пахи никам та çук. Пурнăç парнелекен, ăс паракан, ĕçе
хăнăхтаракан, пурнăçăн анлă çулĕ çине тăма пулăшакан хаклă çыннăм умĕнче пуçама
таятăп. Хмăн пурнăсăмри чи хаклă çыннăма нихăçан та асран кăлармастăп.

                                                                                             Убаськина
Кристина  (9 класс)

  Чăваш чĕлхинче «анне» сăмахран чи çепĕççи те
чуна çывăххи çук та пулĕ тесе шухăшлатăп. Анне… Кашни çыншăн мĕн тери хаклă та
çывăх çын. Эсĕ мĕн çинчен шухăшланине,  мĕн пирки ĕмĕтленнине мĕншĕн куляннине,
савăннине, мĕн ыратнине пĕтемпех пĕлет анне. Пирĕн çине вăл пĕчĕк чухне те,
халĕ те савăнса пăхать. Ϋссен эпир лайăх та ăслă çынсем пуласса шанать.

Манăн та çĕр çинчи пур ачанни пекех анне пур, вăл
Надя ятлă. Унăн куçĕсем симĕс тĕслĕ, çÿçĕ хăмăр. Манăн анне çут тĕнчене икĕ хĕр
парнеленĕ. Вăл пире иксĕмĕре те пĕр пекех юратать, Пурнăçра ырра усалтан
уйăрма, çынсене хисеплеме вĕрентет, тĕрлĕ ĕçе хăнăхтарать. Эпир те ăна
питĕ-питĕ юрататпăр.

  Манăн та анне пекех çепĕç, çăпайлă, ăслă,
ĕçчен, ырă кăмăллă, хитре çын пулас килет. Ман шутпа, анне вăл — пирĕн телей.
Пирĕншĕн аннерен хакли никам та çук. Унăн ырă сăмахĕсене, ĕçĕсене,
вĕрентĕвĕсене эпир нихăçан та манас çук.

                                                                                                 Абрамова
Лиана (9 класс)

  Çĕр çинче кашни çыннăн, палах, хăйĕн амăшĕ
пур. Вăл сана çуратнă, хĕвел çутине кăтартнă, пурнăç çулĕ çине тăратнă. Анне
вăл – чи çывăх çын, хĕвел ăшши, чăн-чăн юрату, сана çуратакан, упракан,
пулăшакан. Пĕтĕмлетсе каласан, анне – пурнăç тыткăчи.Пĕчĕкренех вăл пире йывăр
самантсенче пулăшса пырать, хăйĕн ăшшипе çупăрласа упрать, çутипе чунри «хура
пĕлĕтсене» хăваласа ярать. Эсĕ йăнăш турăн пулсан та, вăл сана яланах каçарĕ, ăнланĕ.

  Манăн аннене Алевтина Александровна тесе
чĕнеççĕ. Эпĕ мĕн çут тĕнчене килнĕренпех вăл манпа пĕрле пулма тăрăшать.
Юратса, пулăшса, тĕрĕс сĕнÿсем парса пурăнать. Çавăншăн эпĕ ăна чунтанах тав
тăватăп, Хăш чухне кÿрентернишĕн, ăнланма тăрăшманнишĕн каçару ыйтатăп.

Хăш-пĕр хĕрарăмсем хăйсен ачисене пăрахса
хăвараççĕ е çураличченех вĕлереççĕ, эрех-сăра авăрне путаççĕ, ачисене пач
пăхмаççе. Эпĕ манăн анне çавăн пек пăсăлнă çын пулманнишĕн, анне тивĕсне çĕре
ÿкерменнишĕн питĕ хытă хĕпĕртетĕп.

  Аннеçĕм, ытарайми аннеçĕм, эпĕ сана
чун-чĕререн юрататăп.

                                                                            
             Иванова Кристина (9 класс)

  Анне… Çак  кĕске сăмахра мĕн чухлĕ ырă та
çепĕç туйăм, вăй хăват. Хаклăран та хаклă, çутăран та çутă, юратнăран та юратнă
çынна пĕлтерекен сăмах! Тĕнчери пур чĕлхепе те вăл ачаш кĕвĕ пек янăрать.

  Анне – чи çывăх çын. Тин çуралнă пепке те
кăпăшка аллисемпе унăн кăкăрĕ еннелле туртăнать. Амăшĕ вара хăйĕн мĕн пур чун
ăшшине, юратăвне ăна парнелет, ачине телейлĕ тăвассишĕн нимĕн те шеллемест,
пурнăçри йывăрлăхсенчен хÿтĕлет. Пепки пĕрремĕш хут «анне» тесе каланă чух
унран телейли те çук.

  Анне — пурнăç пуçламăшĕ, кун-çул никĕсĕ.
Анне… Чи çепĕç те ăшă сăмах. Анне пире çуратнă, чĕкеç чĕлхи парнеленĕ, ăса
вĕрентнĕ, ĕçе хăнăхтарнă. Çумра анне пулсассăн яланах уяв, тĕнче те илемлĕ,
тÿпери хĕвел те ăшшăнрах пăхнăн туйăнать. Чун-чĕринчи мĕн пур ырăлăха пире
параççĕ-çке вĕсем, кунсерен телей пиллеççĕ. Çавăнпа эпир анне çуначĕ айĕнче ним
шикленмесĕр савăнса ÿсетпĕр.

                                                                                       
Вахмистрова Кристина (8 класс)

  Анне… Эх, çав тери çепĕç, ытарайми сăмах. Çак
сăмах чунра чи хаклă, чи çепĕç, чи ăшă, чи хаваслă туйăм çуратать. Куç умне ун
сăн-сăпачĕ, ăшă йăл кулли тухса тăрать.

  Анне – пирĕн телей, тăнăçлăх, юратнă çын, Вăл
пире пурнăç парнеленĕ, утма, калаçма вĕрентнĕ, тавралăхпа паллаштарнă, ĕçе
явăçтарнă, ăс-тăнпа хÿтлĕх панă.

  Ман шутпа, çыннăн чун-чĕринчи чи пысăк туйăм
вăл – аннене юратни. Çак туйăм ыттисене – çĕр шыва, çуралса ÿснĕ вырăна, тăван
киле, юлташсене – юратма, хисеплеме, упрама хавхалантарса тăрать.

  Эпĕ хамăн аннене питĕ хытă юрататăп. Кунсем,
çулсем иртсе пынă май аннене пĕрре те ватăлтарас килмест.  Аннене манăн çак сăмахсене
калас килет: «Аннеçĕм, каçар мана… Тен, кÿрентернĕ эп сана, тен, хăш-пĕр чух ăнланман…
Сан ыр ятна çĕре ÿкермĕп. Эс вĕрентнине асран кăлармăп. Аннеçĕм, тавах сана
çуратнăшăн, сăпкара сиктернĕшĕн, ÿстернĕшĕн, вĕрентнĕшĕн, хĕрхеннĕшĕн,
пилленĕшĕн, йывăр вăхăтра ăнланнăшăн. Тавах!»

  Анне кулнине курсанах – манăн чунра хĕвел.
Аннепе тĕнче те илемлĕрех. Унпа калаçса ларнă чух манăн калаçас килсе тăрать,
сăмах юхать, чун савăнать.

  Анне, эсĕ манăн тăван кĕтес çути. Анне…
Аннем… Аннеçĕм… Манăн сансăр пурнăç çук. Эсĕ манăн телейĕм.

                                                                                   
Матюшкина Марина (8 класс)

  Анне пирĕн çут тĕнче, пирĕн ачалăх, çитĕнÿ…
«Анне» сăмаха илтсенех чун çемçелет, юратупа тулать. Çак тĕнче анне çинче
тытăнса тăрать.

  Манăн аннене Лариса тесе чĕнеççĕ. Унăн
сăн-пичĕ илемлĕ. Куçĕсенче – пурнăç, савăнăç та, хурлăх та пур. Вăл хăйĕн
ачисемшĕн савăнать, кулянать. Аннепе вăрçăнса илни те пулать, вăл пире
ăнланмасть тесе те шутлатпăр, анчах вăл пирĕншĕн тăрăшать. Пире лайăх, ырă,
сăпайлă çынсем тăвассишĕн çунать.

  Кашни çыннăн, чĕрĕ чунăн амăшĕ пур. Аннесĕр
эпир никам та мар. Пире аннесем пĕчĕккĕ чух сăпкара сиктереççĕ, ÿстереçсĕ,
ăс-тăн параççĕ. Чирлесен аннесем пирĕншĕн пăшăрханаççĕ, хуйха путаççĕ.

  Ытарайми аннеçĕм, эсĕ манăн чи лайăххи. Чи
маттурри, чи илемли, чи ăсли. Эпĕ сана чун-чĕререн юрататăп, тав тăватăп.
Аннеçĕм, эсĕ манăн тĕнчере пĕрре!

                                                                           
            Тимошкина Юлия (8 класс)

  Кашни çын аннерен пуçланса кайнă.Анне пире
çак пысăк тĕнчене çуратса ярать кăна мар, вăл хăйĕн ăшшипе пире çитĕнтерет. Çав
вăхăтра ăс пама тăрăшать, тĕрлĕрен ĕçе явăçтарать, çынсемпе сăпайлă пулма,
йĕркеллĕ калаçма, ват çынсене хисеплеме т. ыт. те вĕрентет.

  Ултă-çичĕ çула çитсен кашни ача шкула каять. Анне
шкулта ăнланман темăсене ăнлантарса парать, яланах пулăшса пырать. Пире нихăçан
та шкула выçă кăларса ямасть. Яланах таса та тирпейлĕ тăхăнтартма тăрăшать.
Йывăр самантсенче анне яланах пирĕн çумра. Эпир чирлесессĕн хăвăртрах сыватма
тăрăшать.

  Анне алли минтертен те çемçерех, сăн-пичĕ
хĕвелтен те ăшăрах та хитререх, куçĕсем çăлтăртан та çутăрах, сасси кайăк
сассинчен те илемлĕрех, унăн сăмахĕ темле саккунран та пысăкрах. Анне ылтăнран
та хаклăрах.

                                                                            
               Макаров Сергей (7 класс)

  Анне… Мĕнле сăмах вăл, кам шухăшласа кăларнă
ăна? Тăватă сас паллирен кăна тăрать çак сăмах, анчах кашни çыншăн чи хакли.
Пĕчĕк ачасен те пирвайхи сăмахĕ «анне».

  Анне пире йывăр вăхăтра тĕрлĕ канашсем парса
пулăшать. Вăл çумра чухне кĕрхи тĕттĕм каç та çутă пек туйăнать, эпир унпа
нихăçан та нимĕнрен те хăрамастпăр. Анне савăннă чухне эпир те мĕн тери
савăнатпăр, хурланнă чухне савăнас килмест.

  Анне пире Тăван çĕр шыва юратма, ырă çын пулма
вĕрентет. Çамрăккисемпе те, ваттисемпе те сăпайлă пулма хистет. «Ваттисене
хисеплеменни хăвна хисеплеменниех пулать»,-тет . Анне пире мĕнле пулсан та çер
шыва юрăхлă çын тума тăрăшать.

  Мĕншĕн аннесене ватăлмалла, пиртен уйрăлмалла
тунă-ши? Атьăр-ха, ачасем, хамăр аннесене юратма,хисеплеме вĕренер. Тен, çавăн чухне
вĕсем час ватăлмĕç, пире ăшă кулă парнелесе ытларах пурăнĕç.

                                                                                   Албуткин
Станислав (7 класс)

  Аннерен çывăххи, хакли никам та çук пулĕ
тĕнчере. Анне çумĕнче чунра ăшă та лăпкă. Анне пире çуратса ÿстерет,
тумлантарать, çуса тасатать, тăрантарать. Манăн аннен алли питĕ ăста. Вăл
чĕнтĕр те, чăлха-нуски те, кофтăсем те çыхать, тĕрĕ тĕрлеме те пултарать. Пушă
вăхăтра та пĕрре те ахаль лармасть, яланах мĕнле те пулин алă ĕçĕпе тăрмашать.
Анне ача садĕнче ĕслет, ачасене пăхать. Эпĕ аннене май килнĕ таран пулăшма
тăрăшатăп. Навус  тасататăп, выльăхсене шаратăп. Çуллахи вăхăтра аннепе пĕрле
утă пуçтаратпăр, çум çумлатпăр, çимĕçсене шăваратпăр. Кĕркунне çитсен çĕрулми 
кăларса пуçтаратпăр, кишĕр-кăшман  кăларса йăтатпăр.

   Анне пире питĕ хытă юратать. Эпир те ăна
питĕ хытă юрататпăр.

                                                                               
Кудряшов Александр (7 класс)

   Анне маншăн чи Сывăххи, чи юратни, чи
хисепли.Кашни ачанах пĕрремĕш сăмахĕ вăл – анне.Анне манна çуратнă, калаçма,
утма вĕрентнĕ. Эпĕ чирлесен те, йывăр самантсенче те юнашар пулма тăрăшать.
Анне ман çине яланах савăнса пăхать, сывă та ăслă, сывлăхлă çын пуласса шанать.
Эпĕ аннене мĕн вăй çитнĕ таран пулăшма тăрăшатăп.

  Манăн анне Ирина ятлă. Вăл район центрĕнче
шалти ĕçсен пайĕнче 25 çул ĕслет. Аннене ĕçре те, килте те хисеплеççĕ.Чунне
парса тăрăшса ĕçленĕшĕникĕ медаль илме тивĕçлĕ пулнă, хисеп грамотипе те
наградăланă.

  Манăн анне çепĕç, вашават, сăпайлă, ĕçчен.
Эпĕ ăна юрататăп, хисеплетĕп,сывлăх сунатăп. Анне пурри вăл – пирĕн телей.
Пирĕншĕн унран хакли. Пахи никам та çук. Аннесĕр ача — телейсĕр. Аннен ырă
сăмахĕсене, ĕçĕсене эпир нихăçан та манас çук.

Анне çумра пулсан яланах ăшă.

                                                            
                            Тарасов Николай (6 класс)

  Чи çывăх çын вăл пирĕн – ытарайми анне. Çак
сăмаха эпир мĕн пĕчĕкренех калатпăр. Вăл пире пурнăç панă.

  Манăн аннене Фролова Альбина Сергеевна тесе
чĕнеççĕ. Унăн куçĕсем хăмăр, çăлтăрсем пекех илемлĕ, тутисем йăл кулаçсĕ. Çÿçĕ
хăмăр, кĕске.  Манăн анне ача сачĕнче воспитатель пулса ĕçлет. Хăйĕн ĕçне питĕ
юратать. Вăл питĕ ĕçчен. Алă ĕçне те тума маçтăр. Эпĕ ăна яланах пулăшма
тăрăшатăп. Анне питĕ тутлă пĕçерет,вăл хатĕрленĕ апат поварăннинчен те
тутлăрах.

  Манăн анне чи çепĕççи, хитри, ăсли,ырри. Эпа
чун-чĕререн юрататăп, вăл та мана питĕ юратать.

                                                                         
                       Фролова Карина (6 класс)

  Манăн аннене юдмила Николаевна тесе чĕнеççĕ.
Вăл ял библиотекинче ĕçлет. Вулакансемпе кăмăллăн калаçать. Ăна тăтăшах сцена
çинче курма пулать.

Кил хушшинчи еçсене пурнăçлама пире те
хутшăнтарать. Йăмăксемпе эпир мĕн пултарнă таран тăрăшса ĕçлетпĕр.Çуллахи
вăхăтра пахчара ĕçлетпĕр, уншăн вăл пире мухтать. Эпир чирлесессĕн вара анне
пире сыватассишĕн чуне парать. Куç хупмасăр ларнă каçсем те тем чухлех пулнă.
Анне пире сывă ÿстерессиш тăрăшать. Çавăнпа та пирĕн аннене яланах итлемелле,
хисеплемелле.

  Эпĕ хамăн аннене питĕ хытă юрататăп.

                                                                           Ежов
Алексей ( 6 класс)

  Манăн аннене Наталия Ивановна тесе чĕнеççĕ.
Вăл тĕлĕнмелле хитре çын. Анне йăлтăртатса тăракан хăмăр çÿçлĕ, яланах ырă та
ăшă куçлă, хитре йăл кулăллă тата асамлă сасăллă.

  Анне маншăн чи хаклă çын. Вăл ман çине йăл
кулса пăхнă чух манна та питĕ савăнтарать. Манăн анне питĕ ăста çын. Вăл ăшă
алса нуски çыхать, питĕ тутлă пĕçерет, кил-çуртра тирпей-илем тытать, килти пур
çыншăн та тăрăшать. Анне питĕ ырă çын, çынна яланах пулăшма хатĕр. Кирлĕ чухне
хаваслă пулма та пĕлет.

  Эпĕ аннене чун-чĕререн юрататăп, яланах ăна
пулăшма тăрăшатăп. Манăн ăна пĕрре те кÿрентерес килмест, кашни кунах
савăнтарас килет.

Пушă вăхăтсенче эпир аннепе пĕрле кĕнеке
вулатпăр, шашкăлла вылятпăр, хĕлле йĕлтĕрпе те ярăнатпăр, пĕрле ăшшăн калаçса
ларатпăр. Манăн аннеçĕм чи шанчăклă юлташ, хамăн вăрттăнлăхсене ăна каласа
паратăп. Анне вăл пин хуйхăран сыхлама,пин хутчен те пулăшма пултарать.

  Çакă лайăх пурнăçа та мана анне парнеленĕ.

  Манăн аннен ĕçĕ те ырă ĕç. Вал шкулта тата
ача сачĕнче ĕçлет. Ашшĕ-амăшĕ ăна хăйсен чи хаклине – ачисене—шанса параççĕ.
Анне хăйĕн ĕçне те тăрăшса пурнăçлать.

  Эпĕ пĕлетĕп, анне кашни ачашăн чи хаклă çын.
Çакна ваттисен сăмахĕ те çирĕплетет: «Çывăх çынсем нумай пулсанта, анне – чи
çывăххи».  Çавăнпа та упрасчĕ аннене ĕмĕрех.

                                                                           
Адитдатов Николай ( 5 класс)

  Манăн аннене Светлана тесе чĕнеççĕ. Вăл 38
çулта. Анне хитре кĕлеткеллĕ, çутă хăмăр куçлă, тĕттĕм хăмăр çÿçлĕ.Вăл питĕ
ĕçчен, тирпейлĕ, ырă кăмăллă хĕрарăм. Анне эпир тăнă çĕре тутлă апат пĕçерсе
хурать. Эпир чирлесен тĕрлĕ курăксемпе чей вĕретсе ĕçтерсе сиплет. Анне мана 
килĕ вăхăтра тĕрлĕрен сĕнÿ парать, йывăр чухне пулăшать. Вăл пирĕншĕн пăшăрханать,
ырми-канми ĕçлет. Манăн анне тутлă кукăльсем пĕçерме юратать. Çуллахи вăхăтра
пĕрре те ахаль лармасть. Хĕлле вали пахча-çимсрен тĕрлĕрен салатсем тăвать,
помидор, хăяр тăварлать, варении пĕçереть. Пирĕн пахчара темиçе вĕлле пур. Анне
хурт-хăмăр пăхма юратать. Вĕсене пăхсан чунĕ йăпаннине калать анне. Вĕлле
хурчĕсемпе калаçать, вĕсене çăвĕпе пăхать. Кашни çулах пире çĕнĕ пыл çитерет.

  Эпĕ аннене хисеплетĕп, чĕререн юрататăп.
Мухтанатăп эпĕ хамăн аннепе.

                                                                                        Дубинина
Ирина (5 класс)

  Эпĕ хамăн аннене питĕ хытă юрататăп. Вăл
тĕнчере чи хитри, чи лайăххи. Унран çывăх çын çук та пулĕ маншăн çак пурнăçра.

  Манăн аннене Алина Ивановна тесе чĕнеççĕ. Вăл
шкулта ĕçлет. Хăйĕн ĕçне вăл питĕ кăмăллать. Пире, ачисене.питĕ юратса ÿстерет.
Кашни кун ĕçе çÿрет пулин те вăл килти ĕçсене те тума ĕлкĕрет. Пире тутлă апат
пĕçерсе çитерет, килти выльăх-чĕрлĕхсене пăхать, пÿрт-çурта тирпейлет. Анне чи
юлашкинчен çывăрма выртать, ирхине чи малтан тăрать. Эпĕ ăна мĕн вăй çитнĕ
таран пулăшма тăрăшатăп.

  Манăн ăна нумай çул пурăнма сывлăх сунас
килет. Нихăçан та ан чирлетĕр. Манăн ăна ватлăхра пăхса пурăнасчĕ.

                                                                           
             Ананьева Ангелина (5 класс)

Асанне

Волков Геннадий Никандрович

Манăн асанне, нумай пурăннаскер, чылай юмах-халап пĕлетчĕ. Хайĕн мăнукĕсене пуçтарса вĕсене тĕрлĕрен тĕлĕнмелле юмахсем каласа пама юрататчĕ. Унăн халапĕсен шутне пĕлместĕп те.

Асанне тăхăр ача çуратса ӳстернĕ. Мăнукĕсем те сахал мар пулнă çав: асанне пурăннă чухнех вĕсен шучĕ вăтӑр тăватта çитнĕччĕ. Вăл пире пăхса çитĕнтернĕ чух сăмахпа та, ĕçпе те вĕрентетчĕ, пурсăмара та ăс паратчĕ.

Ача-пăчана асанне çав тери юрататчĕ, çавăнпа ун тавра яланах хамăр урамри ачасем кĕшĕл пуçтарăнатчĕç.

Пире час-часах авалхи йывӑр пурнăç çинчен кала-кала паратчĕ. Мĕн-мĕн кăна çукчĕ-ши асанне юмахĕсенче!

Акă халь те лайăх аставатăп-ха улпутпа ямшăк çинчен янă халапа. Ямшакĕ пит чухăн пулнă. Унăн хĕллехи сивĕре тăхăнмалли çĕтĕк сăхманпа чаппансăр пуçне урăх нимĕн те пулман. Улпут пуян пураннă вара. Вăл хаклă йышши кĕрĕкпе çӳренĕ, ăша тăлăп тăхăннă.

– Анчах пурнăç пуянлăхра кăна мар-çке, – тетчĕ те асанне пире, çав улпутăн тăмсайлăхĕ пирки каласа култаратчĕ. Ямшăкăн ăс-хакăлне ырласа: «Ĕçсĕр, хĕнсĕр ăс пулмасть», – тесе хуратчĕ тата юлашкинчен.

Асанне кил-йышпа лайăх пурăнмалли çинчен, ваттисене хисеплесси, ĕçе юратасси пирки нумай калатчĕ. Унăн «Ăслă ача», «Açy-аннӳ яланах хисепре пултăр», «Ваттине хисепле, ху та хисеплĕ пулăн», «Ват çын – тăват çын» калавĕсенче аслисене яланах хисеплемелли çинчен каланă. Çавăнтах тата ĕлĕк-авал пурнăç питĕ йывăр пулнине те курма пулать.

Кахалсене, этеме хисеплемен çынсене асанне пĕр хĕрхенмесĕр питлетчĕ. Хăш-пĕр юмахне калама пуçличчен вăл:

– Кăна Алякки йысна каласа панăччĕ, хăйне вара аслашшĕ каланă, – тетчĕ.

Алякки йыснăшĕ XIX ĕмĕрĕн 60-мĕш ҫулĕсенчех вилнĕ, ун аслашшĕ вара XVIII ĕмĕрĕн пуçламăшĕсенче пураннă пулать. Çапла вара, асанне хӑш-пĕр юмахĕсене çеç хай шухăшласа кăларнă, ыттисем темиҫе ҫĕр çул каялла пулнă ĕçсем çинчен калаççĕ.

Асанне хăйĕн иртнĕ кун-çулне пит хурласа асăнăтчĕ.

– Эсир калама çук телейлĕ, – тетчĕ вӑл. – Манăн мĕн пулнă? Эпĕ мĕн курнă?

Пиллĕкре чух тăлăх ан пустăр тесе хама анне тупакĕ урлă каçарттарнине астӑватӑп, унтан выçăллă-тутăллă пурăнса асапланнă, вун ултта çитсен – пĕр палламан çынна ют яла качча пачĕç.

Уpăx нимĕн те аса илмелли çук. Халь çеç çын пек пурăнма пуçларăмăр.

Авалхи пурнăçа асанне хальхи пурнăçпа нумай енчен танлаштарма пăхатчĕ. Халь ватти те, ҫамрăкки те машина çине ларса курманни çук. Ĕлĕк ват çынна та çуран нумаях çӳреме тивнĕ.

Алякки йысна хăйĕн туйипе çĕре таккаса калатчĕ:

– Ку туя маншăн юпах тиха вырăнне, ман туяра юпах тиха вăйĕ, – тесе хуратчĕ.

Каласа пама тесен манăн асанне тĕлĕнсе каймалла ăстаччĕ. Çавăнпа та пулĕ ун юмахĕсенчен нумайӑшне паян илтнĕ пекех асра лайăх тытатăп.

Шухăш-кăмӑлпа пĕр килтерсе калама, савăнтарма пултаратчĕ вăл: йĕмелле чух куҫҫульпех йĕретчĕ, кулмалла чух хамăрпа пĕрлех ахăлтатса кулатчĕ, юрламалла-савăламалла чух юрлатчĕ те, савăнатчĕ те…

Асаннен пире калавсемпе юмахсем юптарнă чухне кăна мар, ахаль калаçнă чухнехи сăмахĕсем те питех те витĕмлĕччĕ, вăл ваттисен сăмахĕсемпе анлăн усă куратчĕ.

Паянхи пекех аставатăп: «Юлташăнтан уйрăлан – пĕр çул йĕрĕн, кил-йышăнтан уйрăлан – вун çул йĕрĕн, ял-йышăнтан уйрăлан – ĕмĕр йĕрĕн», – тенине. Пуриншĕн те паллă: ял-йыш кунта – халăх, тăван çĕршыв. Тĕнчере, пурнăçра çыншăн Тăван çĕршывран хакли урах нимĕн те çук.

Асанне пире, ачасене, шкулта тăрăшса вĕренме хушатчĕ:

– Çамрăкла вĕренни – чул çинче, ватăлла вĕренни – юр çинче, – тесе час-часах калама юрататчĕ вăл. Çакăн çинчен унăн пĕр пĕчĕк калавĕ те пурччĕ, ăна çак кĕнекене кĕртнĕ.

Е тата хăш-пĕр чух: «Сунас вăйлă çынтан çуррине хăварап, вăйсăррине пĕтĕмпех илеп тесе калать тет», – тесе хуратчĕ.

Сывлăха тĕреклетмелле, чăтăмлă та вăйлă пулмалла, вара чир-чĕр те ҫыпăсмасть, – ăс паратчĕ ун чух асанне.

Вăл пире сывлăхлă, вăйлă, лайăх кăмăллă, турě çынсем пулса ӳсчĕр тесе тăрăшнă çав.

Асаннен калавĕсенчен чылайăшĕ нихçан та кивелмест пуль тетĕп.

Хăш-пĕри кивелнĕ пек пулсан та вĕсен тĕп шухăшĕ пирĕншĕн халичченех хăйĕн пĕлтерĕшне çухатман.