Сочинение белорусские поговорки

Белорусские поговорки, пословицы и фразеологизмы

Расширяем свой кругозор: белорусские поговорки, пословицы и фразеологизмы. Все мы слышали русские эквиваленты крылатых выражений, но знаете ли вы, как они звучат на нашай роднай мове?

Баба с возу — кобыле легче

Баба з калёс, а каня як чорт панёс. / Баба з калёс каню свята.

Баш на баш

Галава на галоў. / Цень на цень. / Вуха на вуха.

Без труда не вытащишь и рыбку из пруда

Каб рыбу есці, трэба ў ваду лезці. / Трэба нахіліцца, каб з ручая напіцца. / Каб вады напіцца, трэба ёй пакланіцца. / Вады не засіліш не паварушыўшыся, рыбы не зловіш не памачыўшыся. / Па дарозе ідучы, грыбоў не набярэш.

Бестолковая голова ногам покоя не дает

За дурной галавой нагам неспакой. / Скупы двойчы плоціць, а дурны двойчы ходзіць. / Галава нагам зладзей

Будет и на нашей улице праздник

Загляне сонца і ў наша ваконца. / Прыйдзе тая нядзеля, што будзе і маё вяселле. / Калісьці і наш Бог праспіцца

Будто снег на голову

Быццам з неба спаў. / Як з хмары спаў. / Няйначай з неба зваліўся.

В гости со своим самоваром не ходят

У студню вады не льюць, а ў лес дроў не вязуць. / У крыніцу не носяць вадзіцу.

В каждой шутке есть доля правды

Няма байкі без праўды. / Жарты нічога не варты, але часам праўдзяцца. / Часам жарты выходзяць на праўду.

В ногах правды нет

Сядзь, няхай полы не вісяць. / Ногі для дарогі. / Сядзьма на калодзе, пагаворым аб прыгодзе.

В одно ухо вошло, а в другое вышло

Адным вухам слухае, а другім выпускае. / У адно вуха ўпусціў, а ў другое выпусціў.

Волосы становятся дыбом

Шапка на галаве расце./ Аж шапка паднялася. / Нешта за каўнер бярэ. / Вочы слупам сталі. / Дрыжыкі працінаюць. / З капылоў далоў.

Волчий аппетит напал

Конская ежа напала. / Пропасці напалі. / Прогліца напала. / Як не ў сябе. / Як тры дні не еў./ Як з галоднага краю вырваўся. / Як ніколі хлеба ў вочы не бачыў. / Як на голад. / Есць як валоў шэсць. / Не ў свой дух.

Витать в облаках

Пра нябесныя мігдалы думаць. / Пра нябесныя ясноты марыць. / У надхмар’і лунаць.

В чужой монастырь со своим уставом не ходят

З сваёю цаною на кірмаш не едуць. / У чужую парафію са сваім звычаем не прыходзь. / У чужой бажніцы свечкі не папраўляй.

Взбрело в голову

У галаву ўроілася (зайшло). / У каўтуне закруціла. / У галаве закруціла. / Каўтун завіў.

Вставлять палки в колеса

Дарогу перасякерваць (перасякаць, заступаць). / Шостку падкідаць. / На перашкодзе стаяць.

Выеденного яйца (ломаного гроша) не стоит

Вы́скваркі не варты. / Зломанага шэлега не варты. / Гарэлага шэлега не дам. / Тры грошы не варты.

Вышел сухим из воды

Пабыў у вадзе і не мокры нідзе. / Дарма прайшло.

Глуп, как пробка (как пень / как сивый мерин)

Дурны, як даўбешка (як доўбня, як пень, як авечка, як цецярук, як баран, як свіння, як пута, ях халява, як хамут, як бязмен). / Абух абухом.

Глаза бы мои не смотрели

Брыдка глядзець. / На вочы б не бачыць. / Гадка пазіраць.

Гол как сокол

Голы як бізун (як палец, як костка, як стары венік). / Голы як стой. / Гол як кол. / Голы гальцом. / Салому сячэ, пірагі пячэ, сенам падмазвае.

Голод не тетка

Голад не дзядзіна, з’ясі і крадзенае. / Голад не цётка, з’есць, што патрапіць. / Голад не свой брат. / Галоднаму ўсё смакуе. / На галодны зуб усё смачна. / Галоднаму асцюкі не колюцца. / Чорт з голаду и мухі еў.

Горбатого могила исправит

Гарбатага хіба труна выпрастае (паправіць). / Гарбатага выпрастае магіла, а ўпартага дубіна. / Крывога дрэва не выпрастаеш. / З дугі аглоблі не зробіш. / Калі пень, то і будзе пень.

Гоняться за двумя зайцами

На сем сукоў садзіцца. / Дзвюх сарок за хвосг трымаць. / Два зайцы гнаць.

Гори синим огнем

Гары яно гарам. / А няхай яно дымам возьмецца. / Хай яго агні высмаляць. / Хай яно перуном (пылам) пойдзе. / Няхай тут усё дымам сядзе. / Каб яно дагары з дымам пайшло. / Бадай ты без агню згарэў. / А няхай ты згары. / Каб ты ўпапялеў. / Каб цябе агонь спаліў. / Агнём цябе запалі.

Готовь летом сани, а зимой телегу

Ладзь калёсы зімою, а сані летам. / На свята думай пра будзень, а ўлетку пра зіму.

Гром не грянет — мужик не перекрестится

Не прыйдзе трывога не ўспомніш і Бога. / Як трывога, тады да Бога. / Пакуль пярун не грымне, чалавек яму не паклоніцца. / Пакуль не загрыміць, мужык не перахрысціцца.

Гусь свинье не товарищ

Мядзведзь карове не брат. / Воўк сабаку не радня. / Качар курыцы не пара. / Воўк казе не таварыш. / Раўня як свіння да каня. / Багаты беднаму не брат. / Сыты галоднаму не раўня.

Давать голову на отсечение

Руку на адцён даваць. / Галаву на страце́нне даваць. / Рукі па локаць даваць адцяць. / Родам і плодам клясціся.

Дать березовой каши

Лазы даць. / Кія ўсыпаць. / Дубца даць. / Пугі ўліць. / Кулакамі пачаставаць.

Дать дуба

Старчом стаць. / Душою дрыгнуць. Бараду задзерці. / Жаба цыцкі дала.

Дать маху

Пу́дла даць. / Не на тую нагу бот надзець. / Схібіць. / Спудлава́ць.

Дать по шее

Каўнер (каўняра) памацаць. / Па шыі накласці. / У каўнер наўскладаць (налажыць). / Па карку заехаць. / Каўша даць.

Два сапога пара

Абое рабое. / Роўны з роўнага цешыцца. / Адзін аднаго (адзін другога) не перацягне. / Які ехаў, такую стрэў.

Делать из мухи слона

З камара каня рабіць. / З блыхі (з мухі) вала рабіць. / З ветру вяроўку віць. / Раскажаш пра вераб’я, а перакажуць пра жураўля. / Скажы на кепаць, а даложаць на локаць.

Делу — время, потехе — час

Перш папрацуй, а тады і патанцуй. / Была нядзеля —

і мы дудзелі, цяпер серада
—
працуй, грамада. / Калі на лянок, а калі ў танок. / Гульня, ды не штодня. / Годзе цалавацца, пара і на хлеб старацца.

Держи карман шире

Кішэнь падстаўляй. / Заўтра з мехам прыходзь.

Днем с огнем не сыскать

Са свечкаю (у руках) не знайсці. / І Саўка не знойдзе.

До свадьбы заживет

Пакуль жаніцца, загаіцца. / Пакуль шлюб браць нічога не знаць.

Дойти до ручки

На пусты канец сысці (з’ехаць). / Да пустога канца дажыць. / На нішто з’ехаць. / На пшык з’ехаць. / Да пугаўя (да пужальна) дабіцца. / Да няма нічога дайсці.

Дуракам закон не писан

Дурны законаў не чытае, ды свае мае. / Для вар’ята няма свята. / Дурны сабака і на гаспадара брэша.

Душа ушла в пятки

Аж душа зайшлася. / І душы не было. / Душа ў пяты пайшла. / Душа трасецца. / Пад пяты коле.

Дыма без огня не бывает

Дзе не гарыць, там і не курыць. / Дзе дым, там і полымя. / Адкуль дым, адтуль і полымя. / Дзе сунічнік, там і суніцы. / І сабака на́пуста не забрэша. / Не дарма людзі гавораць. / Без прычыны і хвост не матляецца

Eдва ноги волочить

Ледзьве ногі перастаўляць. / Ног не змяніць. / Ног змяніць не можа. / Ледзь ногі совае.

Если б знал где упадешь, то соломки б подостлал

Каб чалавек ведаў, дзе спатыкнецца, дык абышоў бы тое месца. / Каб ведаў, дзе яма, то пераступіў бы. / Каб ведаў, дзе павалішся, лепей бы там сеў (лёг). / Калі б ведаў, дзе павалішся, то абышоў бы.

Если бы да кабы выросли во рту грибы

Каб не хмель ды мароз, ён бы тын перарос. / Каб на дзятла не стралец, быў бы дзяцел маладзец. / Каб не плеш, дык і лысы не быў бы. / Кап, кап ды не цячэ. / Не здарылася б бяды, каб конь не быў худы. / Што пра тое гаварыць, што не мае быць.

Если кажется нужно перекреститься

«Мусіць» за вуха ўкусіць. / Здаецца, што й певень смяецца. / Няхай не здаецца дурной авечцы. / Як здаецца, то хрысціся. / Перахрысціся, калі здаецца.

Еще такой не родился, кто бы всем сгодился

Яшчэ гэткі не спаткаўся, каб усім ён спадабаўся. / І Бог усім не дагодзіць.

Если вы нашли ошибку, пожалуйста, выделите фрагмент текста и нажмите Ctrl+Enter.

Белорусы

Английская пословица:

Главная Sayings Помощь Каталог

— восточнославянский народ, этнос, нация. Проживают преимущественно на территории Республики Беларусь. Значительное число белорусов населяют смежные с Белоруссией территории России, Польши, Украины, Латвии и Литвы. Белорусский язык — один из трёх восточнославянских языков, национальный язык белорусов, распространён в основном в Белоруссии.

А дела — кот наплакал Авдей все среди людей Авось небосю брат Агата — девушка скромная, по местечку ходит, ребят за ручки водит Азарт — не шутки Азбука — к мудрости ступенька Аккуратная работа аккуратных людей любит Алтаристы и органисты на руку нечисты Алчный и Бога продаст Антип нашему отцу родной Николай Аппетит приходит во время еды Апрель воду подбирает, цветочки пускает Артель атаманом красна Артель дружбой крепка Баб тогда людьми называют, как в поле идут Баба кочергу меняла и то три дня играла Баба кочергу продала и то барыш пила Баба надвое гадала Баба с телеги — телеге легче Бабе там место, где месят тесто Бабы — лентяи Бабье воля — печь да поле Бабье дорога — от печи до порога Баня всех моет, а сама в грязи стоит Баран бараном, а рога даром Барская любовь — век горевать Барыши хороши на чужие гроши Батрака в дворе хранит одежда и еда Бегущего волка трудно за хвост поймать Бегущего волка хорошо хоть за хвост ухватить Беда без детей, но беда и с детьми Беда деду без бабы Беда за бедой, как рыба за водой Беда и на гладкой дороге встретит Беда измучит и научит Беда на беде едет, бедой погоняет Беда не по лесу, а по людям ходит Беда по беде, как по нитке идет Беда хоть мучает, да жить учит Беда, что дуда: станешь дуть — слезы сами идут Бедному везде тесно Бедному никто не одолжит Бежал не убежал, а побежать можно Бежит, аж ветер в ушах свистит Бежит, как на пожар Без воров ярмарка не живет Без головы — что без рук Без грошей ты и в суде нехороший Без денег и избавления нет Без инструмента и лаптя не сплетешь Без куска хлеба плохой обед Без матки и солнце не греет Без матки, без отца блукается, как овца Без меня меня женили Без меры нет веры Без мозоли на руках не будешь иметь хлеба в зубах Без мужа тяни жилы, пока жива Без муки не осилить науки Без огня жжет, без ножа режет Без плана работа идет плохо Без попа известно, что в воскресенье праздник Без пословицы и с печи не упасть Без причины и собака не лает Без растопки и дрова не горят Без соли, без хлеба не обед Без топора не плотник, без лопаты не огородник Без труда не будет счастья Без ума пьет — без угла живет Без фиги ни к носу Без хлеба еда — к порогу ходка Без хлеба нет обеда, а без капусты животы пусты Без хозяина гумно плачет, без хозяйки — дом Без хозяина и дом сирота Без этого начала и конца не было бы Бездельников язык работы не боится Бездна, как попова карман: что ни клади — назад не вернешь Бездонную кадку не наполнишь, а богатого не накормишь Белорус — лаком кус для пана, да он умеет стрелять из нагана Белорусов таракан сразить собрался, да сам без головы остался Белые руки любят чужие муки Белые руки работы бояться Белый свет, что маков цвет Белый снег, да не свет, хороший зять, да не сын Белый, как лунь Береги одежду снову, а честь смолоду Берегись коровы спереди, а лошади сзади Берегись, баба, будет много ухабов Береженого и Бог бережет Берёзовая каша — пану гроза Бесстыдного гостя шкварками из дома не вытянуть Бешеная муха укусила за ухо Бешеному саблю в руки не давай Бил по лошади, а попал по оглобле Битой собаке палки не показывай Благодарю за хлеб, за соль, за картофель и кашу, благодарю и за доброту вашу Благоразумный видит в своей комнате больше, чем дурак во всем мире Благословляю тебя, дитя, на все хорошее, а на плохое сам научишься Благочестивый, как конь святого Георгия Блат — вору и жулику сват и брат Ближнего соседа сажай на угол Последние новости про Макса Полякова смотрите по нашей ссылке . Актуальные новости про гипермакрет Эпицентр и Игоря Бурма на этом сайте

С помощью поиска можно выбрать лучшую народную мудрость мира, необходимую именно Вам и именно сейчас. Поиск по всей коллекции: «Пословицы и поговорки народов мира»

World Sayings.ru

Главная | Sayings | Помощь | Литературный каталог

NZV © 2001 — 2017

Крылатые слова, высказывания, афоризмы белорусских поэтов

ЧЕСТЬ, ДОСТОИНСТВО ЧЕЛОВЕКА, НАРОДА; УВАЖЕНИЕ, ПОЧИТАНИЕ

Асцярожна, ясны пане, З грозьбамі сваімі!Купала Я. Бандароўна [паэма, 1913] // Збор твораў: у 6 т. Т. 5. – Мінск, 1954. – С. 56.

Вянкоў мы славы не насіліКупала Я. Наша мінуўшчына [верш, 1908–1910] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 180.

І будзе ўнукаў панаванне Там, дзе сягоння плача дзед!Купала Я. Ворагам Беларушчыны [верш, 1907] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1926. – С. 215.

Кожны народ сам сабе панКупала Я. Ворагам Беларушчыны [верш, 1907] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1926. – С. 215.

Людзьмі зваццаКупала Я. А хто там ідзе? [верш, 1905–1907] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1951. – С. 270.

Мой крык перад малітвай свету – ноль!Купала Я. Маё цярпенне [верш, 1915] // Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 216.

Ніколі, браткі, не забуду, Што чалавек я, хоць мужыкКупала Я. Мужык [верш, 1905] // Збор твораў: у 6 т. Т. 5. – Мінск, 1951. – С. 60.

ДОЛЯ, СУДЬБА ЧЕЛОВЕКА, ОБЩЕСТВА; ПРЕДОПРЕДЕЛЕННОСТЬ ЖИЗНЕННОГО ПУТИ; СЛУЧАЙ

Дарогі, вечныя дарогі! Не вечна ходзяць па вас ногі! Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982.

Дзень вяселля назначылі, Ды вяселля не бачылі… Колас Я. Батрак [апавяданне, 1910] // Збор твораў: у 7 т. Т. 1. – Мінск, 1952. – С. 454.

Добра быць у дарозе, якую ты сам сабе выбіраеш Колас Я. На ростанях [раман, 1921–1954] : у 2-х т. Т. 2. – Мінск, 1955. – С. 92.

Дружнасць – першы крок свабоды, Згода – сіла грамады Колас Я. Песні вясны [верш, 1909] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 127.

Куды не трапяць беларусы! Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 42.

Купіць зямлю – купіць не лыка Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 155.

Мы б мо і не крыўлялі, Каб павадоў, ярма і пуг не зналіКупала Я. Байка Мікіта і валы [байка, 1910] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 162.

На свеце ўсё канец свой мае Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 127.

Пакіньма напуста на лёс свой наракаць, Скрозь слёзы скаргі сеяць па зямлі, – Нам трэба жыць і долю папраўляць, Каб нас патомкі з часам не кляліКупала Я. Пакіньма напуста на лёс свой наракаць… [верш, 1906] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 82.

Стагналі людзі – то нічога, Клялі – і гэта не бяда, Калі ж смяецца грамада, То смех такі гаворыць многа Колас Я. Рыбакова хата [паэма, 1940–1947] // Збор твораў: у 7 т. Т. 7. – Мінск, 1952. – С. 52.

Хоць, праўда, хлеб ядуць і з вуды, Але не ўсе і не заўсюды Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 89.

Эх ты, жыццё, жыццё людское! Няма табе, няма спакою: Ты суматоха, вір бурлівы… Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 231.

СЧАСТЬЕ, ЛЮБОВЬ, ВЕРА, ВЕРНОСТЬ

Без кахання шчасця, долі Няма на зямліКупала Я. Пакахай мяне, дзяўчынка… [верш, 1908–1910] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 219.

Дык не гаруй жа, брат-нябога: Дзянькоў вясёлых яшчэ многа!.. Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 221.

ЖЕНЩИНА-ЖЕНА, ЖЕНЩИНА-МАТЬ, ЕЕ РОЛЬ В СЕМЬЕ, В ОБЩЕСТВЕ

Каханенькая, родненькаяСвоеасаблівая прымаўка (прыгаворка), якую на працягу ўсёй камедыі “Паўлінка” (1912) ужывае Сцяпан Крыніцкі, звяртаючыся да іншых асоб п’есы. Купала Я. Паўлінка [п’еса, 1912] // Збор твораў: у 6 т. Т. 6. – Мінск, 1954. – С. 172.

На беларускую дзяўчыну Ніхто йшчэ каменем не кінуў І не паважыцца кідацьКупала Я. Магіла льва [паэма, 1913] // Збор твораў: у 6 т. Т. 5. – Мінск, 1954. – С. 69.

СЕМЬЯ; РОДИТЕЛИ, ДЕТИ; РОДНОЙ ДОМ; БЛИЗКИЕ, РОД; СВЯЗЬ ПОКОЛЕНИЙ

І спрэчку тым яны канчалі, Што гэту скварку разразалі Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 25.Назад не прыйдзе хваля тая, Што з быстрай рэчкай уплывае Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 7.

Нам трэба жыць і долю папраўляць, Каб нас патомкі з часам не кляліКупала Я. Пакіньма напуста на лёс свой наракаць [верш, 1906] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1951. – С. 110.

Сабраць з дарог каменні тыя, Што губяць сілы маладыя Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 7.

ДЕТСТВО, УЧЕБА И ВОСПИТАНИЕ МОЛОДОГО ПОКОЛЕНИЯ; ЗНАНИЯ И ОПЫТ; ЛИЧНОСТЬ УЧИТЕЛЯ, ВОСПИТАТЕЛЯ

Вучыся, нябожа, вучэнне паможа Змагацца з нядоляй, няволяйКупала Я. Вучыся, нябожа…[верш, 1907] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 163.

Эх, досвітак маленства, лета! Вамі навек душа сагрэта! Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 228.

ЧЕЛОВЕК, ЕГО СУЩНОСТЬ, ЦЕННОСТЬ, ЗНАЧИМОСТЬ; МЕСТО НА ЗЕМЛЕ

Адны трымаюць нос высока Другія ў дол спускаюць вока Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 260.

Гаршчок агорнуты пашанай, Хоць ён фаміліі глінянай Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 179.

Добра быць у дарозе, якую ты сам сабе выбіраеш Колас Я. На ростанях [раман, 1921–1954] : у 2-х т. Т. 2. – Мінск, 1955. – С. 92.

Покі Юрка не меў чына, Быў нішто сабе дзяцінаКупала Я. Чары [верш, 1908–1910] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 243.

ПАМЯТЬ ЧЕЛОВЕКА, ПАМЯТЬ ПОКОЛЕНИЙ; ПРОШЛОЕ; НАСЛЕДСТВЕННОСТЬ И НАСЛЕДИЕ

Абшарыць кішэні свае памяці Колас, Я. Развіваць і ўзбагачаць літаратурную мову [артыкул, 1950]. Публіцыстычныя і крытычныя артыкулы. – Мінск, 1957. – С. 309.

Ад прадзедаў спакон вякоў Мне засталася спадчына; Паміж сваіх і чужакоў Яна мне ласкай матчынайКупала Я. Спадчына [верш, 19181] // Збор твораў: у 6 т. Т. 4. – Мінск, 1953. – С. 11.

<�…> Беларус-католік ці беларус-праваслаўны павінны тое помніць, што ў іх адна Бацькаўшчына – Беларусь, адна мова родная – беларуская, адны звычаі і абычаі, адвеку перадаваныя з пакалення ў пакаленне.Купала Я. Вера і нацыянальнасць [артыкул, 1914] // Збор твораў: у 9 т. Т. 8: Артыкулы, нататкі, выступленні, калектыўныя творы. – Мінск, 2002. – С. 44.

Купіць зямлю – купіць не лыка Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 155.

Я печ на рай не памяняю! Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 207.

СМЕЛОСТЬ, ОТВАГА, МУЖЕСТВО; СИЛА И ЛОВКОСТЬ; ЦЕЛЕУСТРЕМЛЕННОСТЬ И НАСТОЙЧИВОСТЬ; ДИСЦИПЛИНА

А парогі – прэч з дарогі! Колас Я. Сымон-музыка [паэма, 1911–1925] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 401.

Без атак і абароны Няма сапраўднае вайны Колас Я. Рыбакова хата [паэма, 1940–1947] // Збор твораў: у 7 т. Т. 7. – Мінск, 1952. – С. 144.

Будзь смелым, як вецер, як воля сама! Знай, смелых не чэпе ні крыўда, ні цьма!Купала Я. Будзь смелым! [верш, 1913] // Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 100.

…Жывую сілу Не запраторыш ты ў магілу Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 167.

Забілі зайца, не забілі, Але ж брат, гуку нарабілі Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 163.

Заўсёды наперад! Ніколі назад!Купала Я. Заўсёды наперад! [верш, 1931] // Збор твораў: у 6 т. Т. 4. – Мінск, 1953. – С. 121.

Нам трэба жыць і долю папраўляць, Каб нас патомкі з часам не кляліКупала Я. Пакіньма напуста на лёс свой наракаць… [верш, 1906] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 82.

СВОБОДА, НЕЗАВИСИМОСТЬ, РАВЕНСТВО; ДЕМОКРАТИЯ, НЕВОЛЯ

Асадзі назад! Колас Я. Асадзі назад [верш, 1908] // Збор твораў: у 7 т. Т. 1. – Мінск, 1952. – С. 88.

Воля сонейку раўняКупала Я. Песня вольнага чалавека [верш, 1905–1907] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 248.

Дружнасць – першы крок свабоды, Згода – сіла грамады Колас Я. Песні вясны [верш, 1909] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 127.

Няма для духа вольнага граніцыКупала Я. Песня мая [верш, 1911–1913] // Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 125.

Слова, дум ніхто не звяжаКупала Я. Гэй, наперад! [верш, да 1912] // Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 19.

Хто не любіць волі, – не нашага родуКупала Я. Ад рана да рана [верш, 1905–1907] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 259.

СЛАВА И БЕССЛАВИЕ

Вянкоў мы славы не насіліКупала Я. Наша мінуўшчына [верш, 1908–1917] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 180.

Славу паэтаў разносяць па свеце, Вянкі ўскладаюць і звоняць пахвалай, Я ж ціха йграю, хто ж ціхіх прымеце?Купала Я. Я не паэта [верш, 1905–1907] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 204.

ТРУДОЛЮБИЕ, УСЕРДИЕ, СОЗИДАТЕЛЬНЫЙ ТРУД И ЕГО ПЛОДЫ

Без атак і абароны Няма сапраўднае вайны Колас Я. Рыбакова хата [паэма, 1940–1947] // Збор твораў: у 7 т. Т. 7. – Мінск, 1952. – С. 144.

Дзве патрэбы трэба мець, каханы! Адна рэч – розум выхаваны. Другая рэч, Антось харошы, Таксама трэба мець і грошы Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 116.

Знаць, сіла ў сяўца немалая… Захоча – і свет пераверне!Купала Я. З песень аб вясне [верш, 1909] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 89.

Каса не косіць – каса брые Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 146.

Ты так жа, брат, сееш… а дзе ж тваё жніваКупала Я. Жніво [верш, 1910] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 151.

Увесь век варушымся, збіраем Канца ж патрэбам тым не знаем Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 266.

Ці ж мы хлопцы рук не маем? Ці ж нам сілы бог не даў? Колас Я. Беларусам [верш, 1906] // Збор твораў: у 7 т. Т. 1. – Мінск, 1952. – С. 41.

Чалавеку заўсёды мала, не хватае: Ці ёсць канец яго патрэбам? Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 266.

Эх, час касьбы, вясёлы час! І я ім цешыўся не раз Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 216.

БУДУЩЕЕ, ТРУД ВО ИМЯ НЕГО; ЖЕЛАНИЯ, МЕЧТЫ, СТРЕМЛЕНИЯ, НАДЕЖДЫ

Вучыся, нябожа, вучэнне паможаКупала Я. Вучыся, нябожа [верш, 1907] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1951. – С. 191.

Само сонца ўзяць у рукі І, як з паходняй, з ім ісціКупала Я. Прыстаў я жыць [верш, 1911] // Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 68.

ПОЭТ И ПОЭЗИЯ; МАСТЕР И МАСТЕРСТВО, ВДОХНОВЕНИЕ, ПРИЗВАНИЕ; ОЦЕНКА ТВОРЕНИЯ

Гуслям, княжа, не пішуць законаўКупала Я. Курган [паэма, 1910] // Збор твораў: у 6 т. Т. 5. – Мінск, 1954. – С. 47.

Зайграйце, толькі ж не фальшыва – Як суддзі, купленыя меддзюКупала Я. Сон на Кургане [паэма, 1910] // Збор твораў: у 6 т. Т. 6. – Мінск, 1954. – С. 132.

Памёр пясняр… А песня будзе жыць і жыцьКупала Я. Песняру-беларусу [верш, 1909] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 86.

Памёр пясняр, забыт людзямі, А песню ўсе яго пяюцьКупала Я. Дзве долі [верш, да 1917] // Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 244.

Пясняр – слуга слугі ўсякай, Пясняр і цар усіх цароў!Купала Я. Песняру-беларусу [верш, 1909] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 86.

Славу паэтаў разносяць па свеце, Вянкі ўскладаюць і звоняць пахвалай, Я ж ціха йграю, хто ж ціхіх прымеце?Купала Я. Я не паэта [верш, 1905–1907] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 204.

ОТСТУПНИЧЕСТВО, ПРЕДАТЕЛЬСТВО, ВЕРОЛОМСТВО, ПОДЛОСТЬ; ЗЛОБА, ГНЕВ, ОБИДА; ЖЕСТОКОСТЬ, НЕНАВИСТЬ; ГЛУПОСТЬ, НЕВЕЖЕСТВО; ОБМАН; ГОРДЕЛИВОСТЬ, ЗАЗНАЙСТВО, ЗАВИСТЬ, ХВАСТОВСТВО, ПОДХАЛИМСТВО, УГОДНИЧЕСТВО; РАВНОДУШИЕ

А ў кандыдатах ніколі нястачы не бывае на свеце Колас Я. Дрыгва [аповесць] // Збор твораў: у 7 т. Т. 6. – Мінск, 1952. – С. 303.

Ад вёскі адбіўся, у палац не папаўКупала Я. Нібы казка [верш, 1908] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 64.

Бо людзі схільны строіць кпіны З тваіх нягод без дай прычыны Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 106.

Варона гонар свой збаўляе Ды зноў да сметніка вітае Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 180.Глядзеце, якая цаца ззяе ў смецці! Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 257. Пыхлівая нікчэмнасць.

Дзе ўсё прыводзіцца к карыту… Колас Я. Новая зямля [паэма, 1910–1923] // Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 242–243. Асуджэнне мяшчанства, дзейнасці і клопатаў толькі пра ўласны дабрабыт.

Дрэмле Юрка ў заканурку І чакае доліКупала Я. Дрэмле Юрка [верш] // Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 249.

К праўдзе ўвагі не знае, не чуе, Як змяя, чалавечая злосцьКупала Я. Песня-казка [верш, 1908–1910] // Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 210.

Крамная скураКупала Я. Раскіданае гняздо [драма, 1913] // Збор твораў: у 6 т. Т. 6. – Мінск, 1954. – С. 264. Значэнне: па-інтэлігенцку апрануты, знешне інтэлігентны і далікатны, а па душы, па сваёй сутнасці – нягоднік.

На словах – магутны слон, А на дзеле – моль… Купала Я. Эпіграма [на беларускую выдавецкую суполку «Загляне сонца і ў наша аконца”, 1906] // Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 193.

Такі пісака – не расчытае і сабака Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 132.

Як паглядзіш–божа мілы! Што з людзямі робіць чын! Колас Я. Кірыла [[верш, 1906]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 1. – Мінск, 1952. – С. 96.

Які ён гога! Які дока! Як ён сябе нясе высока! Колас Я. Новая зямля [[паэма, 1910–1923]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 103.

Які ты, хлопча, нецярпячка, Няхай цябе затопча качка Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 69.

РОДИНА, РОДНОЙ КРАЙ, ОТЕЧЕСТВО; ПАТРИОТИЗМ

А там, за светам, на чужыне Ніхто цябе, ой, не прыхіне! Колас Я. Новая зямля [[паэма, 1910–1923]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 31.

<�…> Будзіцца самапачуццё народнае, падымае старонка наша свае вочы к сонцу і распрастоўвае свае магучыя плечы. Мілаванне свайго роднага слова, сваёй ядынай бацькаўшчыны Беларусі бярэ верх над адступніцтвам і прадажніцтвам сябе ў чужую няволю.Купала Я. А усё ж такі мы жывём!… [[артыкул, 1914]/ Збор твораў: у 9 т. Т. 8: Артыкулы, нататкі, выступленні, калектыўныя творы. – Мінск, 2002. – С. 41.

Дзе воўк урадзіўся, Яму куст той мілыКупала Я. З песень аб сваёй старонцы [[верш, 1905–1907]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 237.

Зірнеш і страчваешся ты: Сядзяць грыбы, як капыты Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 227.

І дзе на свеце ёсць такая, Як Нёман, рэчачка другая? Колас Я. Новая зямля [[паэма, 1910–1923]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 216.

Маркотна мне без БеларусіКупала Я. Крым [[верш, 1918–1920]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 4. – Мінск, 1953. – С. 57.

Мой родны кут, як ты мне мілы!.. Колас Я. Новая зямля [[паэма, 1910–1923]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 7.

На беларускую дзяўчыну Ніхто йшчэ каменем не кінуў І не паважыцца кідацьКупала Я. Магіла льва [[паэма, 1913]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 5. – Мінск, 1954. – С. 69.

Не шукай ты шчасця, долі На чужым, далёкім полі… Не шукай сабе, мой братку, З ветрам Бацькаўшчыну-маткуКупала Я. Не шукай…[[верш, 1913]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 5. – Мінск, 1928. – С. 30.

О край мой мілы!.. Усёй душою Хачу злучыцца я з табою Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 160.

Раздолле ў лузе, эх, раздолле! Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 217.

У воду войдзеш – шчасце раю… Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 217.

Усю Беларусь – неаб’ятну, як мора, Убачыць у ясным, як сонца, святлеКупала Я. Песня мая [[верш, 1911–1913]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 126.

Эх, слаўна ў лесе, слаўна, братцы! Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 30.

Я ўрос у зямлю Колас Я. Рыбакова хата [[паэма, 1940–1947]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 7. – Мінск, 1952. – С. 103.

МЫСЛЬ, РОДНОЙ ЯЗЫК, СЛОВО

Ад зямлі да зор і сонца Няма думкам забаронцы Колас Я. Сымон-музыка [[паэма, 1911–1925]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 448.

<…> Ачуняць, глянуць па-арлінаму смела, дружна на свет белы, загаманіць праўдай цэламу свету громка, свабодна мы зможам толькі тады, калі пад саламянымі стрэхамі нашых хат зойме пачэснае месца наша родная беларуская кніжка. Праз памяць на магільныя насыпы і крыжы, пад якімі бясчасна замарнеўшыя ў няволі спяць нашыя дзяды і прадзяды, праз памяць на сваіх матак, каторыя нас сваёй грудзёй ускарміла, – выракацца роднай мовы не маюць права.Купала Я. Ці маем мы права выракацца роднай мовы? [[артыкул, 1914]/ Збор твораў: у 9 т. Т. 8: Артыкулы, нататкі, выступленні, калектыўныя творы. – Мінск, 2002. – С. 38.

Ведае свет, што вялікіх дум цвет Адно толькі на зломе ўзрастаеКупала Я. Песня званара [[верш, 1909]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 120.

Думка ходзіць, дзе захоча Колас Я. Сымон-музыка [[паэма, 1911–1925]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 448.

Магутнае слова, ты, роднае слова! Са мной ты на яве і ў сне; Душу мне затрэсла пагудкаю новай, Ты песень наўчыла мяне.

Бяссмертнае слова, ты, роднае слова! Ты крыўды, няпраўды змагло; Хоць гналі цябе, накладалі аковы, Дый дарма: жывеш, як жыло!

Свабоднае слова, ты, роднае слова! Зайграй ты смялей, весялей! Хоць гадзіны сыкаюць, кружацца совы, Жывеш ты на хвалу людзей.

Загнанае слова, ты, роднае слова! Грымі ж над радзімай зямлёй: Што родная мова, хоць бедная мова, Мілей найбагатшай чужой!Купала Я. Роднае слова [[верш, 1908]/ Збор твораў: у 9 т. Т. 2 : Вершы, пераклады, 1908–1910. – Мінск, 1996. – С. 35.

Не скуеш толькі дум ланцугаміКупала Я. Курган [[паэма, 1910]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 5. – Мінск, 1954. – С. 47.

Слова, дум ніхто не звяжаКупала Я. Гэй, наперад! [[верш, 1911]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 19.

Слоў не крышыць ні век, ні тапорКупала Я. Памяці Т. Шаўчэнкі [[верш, 1909]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1952. – С. 79.

Ты зжылося з намі, бацькаўскае слоўца, Як бы корань з дрэвам, як бы зь небам сонца; Дзеліш з намі вечна ўсё, што з намі ходзе У благой і добрай мачысе-прыгодзе.

I мы самі нават мо’ не спазнавалі, Як у думках нашых цябе гадавалі, Як цябе хавалі ў шчасьці і няшчасьці Ад напраснай злосьці, ад людской напасьці.Купала Я. Роднае слова [[верш, 1910]/ Збор твораў: у 9 т. Т. 2 : Вершы, пераклады, 1908–1910. – Мінск, 1996. – С. 137.

Чаго вам хочацца, панове? Якi вас выклiкаў прымус Забiць трывогу аб тэй мове, Якой азваўся беларус?

Чаму вам дзiка яго мова? Паверце, вашай ён не ўкраў, Сваё ён толькi ўспомнiў слова, З якiм радзiўся, падрастаў.Купала Я. Ворагам Беларушчыны [[верш, 1907]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 2. – Мінск, 1926. – С. 215–216.

Як жыло ты з намі – будзеш вечна жыці, Грамадой мільёнаў з светам гаманіці… З попелу мінуўшых дзён сляпых, крывавых Весела ўзойдзе рунь святлянай славы,

І радзімым словам рукой мазалістай Беларус упіша на старонцы чыстай Кнігі ўсіх народаў важна, у непрымусе Сумную аповесць роднай Беларусі.Купала Я. Роднае слова [[верш, 1910]/ Збор твораў: у 9 т. Т. 2 : Вершы, пераклады, 1908–1910. – Мінск, 1996. – С. 138.

В ПЕСНЕ – ДУША И ЖИЗНЬ ЧЕЛОВЕКА, ЕГО МЕЧТЫ И НАДЕЖДЫ

Не цурайцесь роднай песні ў шчасці і ў жалобеКупала Я. Падсякайце тое дрэва [[верш, 1911–1913]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 183.

Песень дар – агонь душы і сэрца жар Колас Я. Сымон-музыка [[паэма, 1911–1925]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 485.

Песні, знайце, – сэрца дарКупала Я. Песня аб песнях [[верш, 1905–1907]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1951. – С. 248.

Песня мая не ўзышла сярод кветакКупала Я. Песня мая [[верш, 1911–1913]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 125.

Песня мая не шукае чырвонцаўКупала Я. Песня мая [[верш, 1911–1913]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 126.

ИСТИНА, ПРАВДА, СПРАВЕДЛИВОСТЬ

Ёсць жа вялікая праўда на свеце – Праўда, сілаю роўная сонца агнямКупала Я. Можна [[верш, 1905–1907]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 246.

Няхай надзея Гарыць у сэрцы і мацнее Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 144.

Сама пакажа справа, Ці варта шуму ўся аблава Колас Я. Новая зямля [[паэма, 1910–1923]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 4. – Мінск, 1952. – С. 31.

Эх, гэта толькі мары-кралі! О, каб яны ды праўдай сталі! Колас Я. Новая зямля. – Мінск: Юнацтва, 1982. – С. 155.

ДУХ, ДУША, ДУХОВНОСТЬ; БОГ, ВЕРА, СВЯТОСТЬ

Няма для духа вольнага граніцыКупала Я. Чаму?[[верш, 1915]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 3. – Мінск, 1953. – С. 227.

БЕДА, ГОРЕ, ЗЛОДЕЙСТВО, НЕСЧАСТЬЕ; МУКИ; ОТЧАЯНИЕ, СТРАХ

Гора не сціхне ад слоў! Колас Я. Старыя дарогі [[верш, 1914]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 1. – Мінск, 1952. – С. 352.

Нараканнем не зможаш бядыКупала Я. Адвечная песня [[паэма, 1908]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 6. – Мінск, 1954. – С. 27.

Эх! Іграй жа той, хто можа: Плакаць будзе весялейКупала Я. Аўтарцы “Скрыпкі беларускай” [[верш, 1905–1907]/ Збор твораў: у 6 т. Т. 1. – Мінск, 1954. – С. 327.

Толькі ліха сну не мае Колас Я. Рыбакова хата [[паэма, 1940–1947]/ Збор твораў: у 7 т. Т. 7. – Мінск, 1952. – С. 25.

Источники информации:

1. Гаўрош, Н. В. Афарыстычныя выслоўі беларускіх пісьменнікаў / Н. В. Гаўрош, Н. М. Нямковіч. – Мінск : Выш. школа, 2011. – 637 с.
2. Купала, Я. Збор твораў : у 6 т. / Я. Купала ; крытыка-біяграфічны нарыс З. Жылуновіча. – Мінск : Дзярж. выд-ва Беларусі, 1925–1932.
3. Купала, Я. Збор твораў : [[у 6 т.] Янка Купала ; [[рэд. савет: Я. Колас і інш.] Акад. навук Бел. ССР, Ін-т літаратуры і мастацтва. – Мінск, 1951. – Т. 1 : Вершы, [1[1904–1907]– 1951. – 492 с. : іл., партр.
4. Купала, Я. Збор твораў : [[у 6 т.] Янка Купала ; [[рэдкал.: Я. Колас і інш.] Акад. навук Бел. ССР, Ін-т літаратуры і мастацтва. – Мінск : Выд-ва АН БССР, 1952–1954.
5. Купала, Я. Поўны збор твораў : У 9 т. / Янка Купала ; Падрыхт. тэкстаў Г.В. Якаўлевай ; Камент. С.В.Забродскай і інш. – Мінск : Выд. рэсп. унітар. прадпрыемства «Маст. літ.», 1995–2003. Т. 8 : Артыкулы, нататкі, выступленні, калектыўныя творы. – 2002. – С. 38.
6. Леванюк, А. Я. Майстры кажуць… : беларускія літаратурныя афарыстычныя выслоўі : [[слоўнік афарызмаў] А. Я. Леванюк. – Брэст : БрДУ, 2010. – 161 с.
7. Міхневіч, А. Я. Якуб Колас разважае, радзіць, смяецца… : выбр. выслоўі нар. песняра / А.Я. Міхневіч. – Мінск. : Бел. дзярж. ін-т праблем культуры, 2002. – 105 с.
8. Янкоўскі, Ф. М. Крылатыя словы і афарызмы : з беларус. літ. крыніц / Рэд. П.Ф.Глебка. – Мінск. : Выд-ва АН БССР, 1960. – 136 с.

Пословицы о труде и лени

Пословиц о труде и лени в русском фольклоре очень много, например:

• «Терпение и труд все перетрут», то есть тот, кто трудится долго и упорно, непременно достигнет успеха;
• «Под лежачий камень и вода не течёт». Если человек ленивый и привык «плыть по течению», у него никогда ничего не получится;
• «Дело мастера боится». Настоящему мастеру подвластна любая работа;
• «Делу время, а потехе час». Сначала нужно выполнить запланированную работу и только после этого можно думать об отдыхе.

О трудолюбивых людях пословицы всегда отзываются с уважением. Так, например, о работящем, мастеровом человеке могут сказать: «Наш Фока — на все руки дока» (Фока — старое русское имя, мало популярное в наше время; «дока» — старинное слово, обозначающее

«умелец», «мастер»). А вот про лентяя, от которого никакого толку не добиться, могут сказать: «От него проку что от козла молока».

Это выражение до сих пор пользуется большой популярностью. Однако не все знают, что такое «баклуша» и для чего их бьют. «Баклушей» в старину называли заготовку для деревянной ложки. Изготовление баклуш считалось самой простой работой, поэтому про тех, кто предпочитал лёгкий труд сложному, говорили: «Он бездельник, всю жизнь бьёт баклуши».

Это интересно: служебные части речи, таблица предлогов, союзов и частиц.

На Руси особенно ценили работящих женщин, а ленивых, наоборот, высмеивали. Достаточно вспомнить популярную сказку «Морозко», где Рукодельницу Морозко наградил серебряным слитком, а Ленивицу — сосулькой, которая растаяла при первых солнечных лучах. Про лентяек обычно говорили: «Длинная нитка — ленивая швея». Эта поговорка произошла из-за того, что работящие девушки не ленились менять нитки при шитье и вышивании, а лентяйки обычно брали длинную нитку, чтобы долго не менять её. Разумеется, такая нитка быстро запутывалась в узелки, и качество работы от этого портилось.