Татар теленнэн экзамен

Рус телендә гомуми белем бирү оешмаларының рус төркемнәрендәге IX сыйныф укучыларына  ТАТАР ТЕЛЕННӘН бердәм республика тесты

Эшне башкару өчен күрсәтмә

Татар теленнән тест эше 38 биремне үз эченә алган 4 бүлектән тора.

1нче бүлек 8 биремнән тора (1нче – 8 нче биремнәр). Алар укучыларның тыңлап аңлау күнекмәләрен тикшерүгә юнәлтелгән. Тәкъдим ителә торган башкару вакыты  — 30 минут.

2 нче бүлек  9 биремнән тора: 9 нчы – 16 нчы биремнәр укыганның эчтәлеген аңлау, 17 нче бирем диалогик сөйләм төзүне бәяләү максатыннан бирелә.Тәкъдим ителә торган башкару вакыты  — 30 минут.

3 нче бүлек 15 биремнән тора (18 нче – 32 нче биремнәр). Алар укучыларның лексик-грамматик күнекмәләрен тикшерүгә юнәлтелгән. Башкару вакыты  — 30 минут.

4 нче бүлек 2 өлештән тора. 33 нче- 37 нче биремнәр сөйләм бурычына туры килгән репликалар язуны күздә тота. Тәкъдим ителә торган башкару вакыты  — 20  минут. 38 нче бирем укучыларның язма монологик сөйләмен тикшерүдән гыйбарәт. Башкару вакыты  — 40 минут.

УҢЫШЛАР ТЕЛИБЕЗ!

Единое республиканское тестирование

по ТАТАРСКОМУ ЯЗЫКУ для обучающихся, изучающих татарский язык

в русских группах общеобразовательных организаций

с русским языком обучения

Тестовая   работа по татарскому языку состоит из четырёх разделов, включающих 4 раздела.

Раздел 1 (задания по аудированию) включает 8 заданий на понимание  аутентичных тестов (задания 1-8). Рекомендуемое время на выполнение данного раздела – 30 минут.

Раздел 2 включает в себя 9  заданий. 8 заданий ( задания 9-16)  на понимание содержания прочитанного текста и 1 задание ( задание 17) на умение составлять диалогическую речь. Рекомендуемое время на выполнение данного раздела – 30 минут.

Раздел 3 (задания по лексике и грамматике) состоит из 15 заданий ( задания 18-32). Рекомендуемое время на выполнение– 30 минут.

Раздел 4 (задания по письму) состоит из двух частей. В заданиях 33-37 необходимо написать реплики в соответствии с заданной речевой ситуацией. Рекомендуемое время на выполнение – 20 минут. В задании 38 предлагается написать личное письмо. Рекомендуемое время на выполнение – 40 минут.

ЖЕЛАЕМ УСПЕХОВ!

1 нче вариант

1 нче бүлек 

  Место действия:

1. Паркта.       2 Урманда .      3.   Урамда.        4.  Өйдә.          5. Мәктәптә.

Утверждения:

1. Сөйләүче композиторның татар музыкасын өйрәнүе турында әйтә.
2. Сөйләүче Александр Ключаревның гаиләсе турында әйтә.
3. Сөйләүче танылган язучылар турында әйтә
4. Сөйләүче Сашаның зыялы гаиләдә үсүе турында әйтә.
5. Сөйләүче композитор язган әсәрләр турында әйтә.
6. Сөйләүче Александр Ключаревның музыкаль белеме турында әйтә.

1. Казан университеты … ачыла.

1. XIX гасырның ахырында
2. XIX гасырның башында
3. XX гасырда

1. Университетта башта … факультет була.

1. дүрт
2. биш
3. ун

1. Майкл университетта эшләгән бик күп … белә.

1. эшмәкәрләрне
2. галимнәрне
3. композиторларны

1. Айзинә … факультетында укый

1. география һәм геоэкология
2. журналистика һәмсоциология
3. татар филологиясе һәм тарихы

1. Майкл  … язучыларыннан Кол Гали, Утыз-Имәни, Каюм Насыйри, Гаяз Исхакый һәм Габдулла Тукайны белә.

1. татар
2. рус
3. инглиз

1. Университетның бер филиалы … шәһәрендә урнашкан.

1. Зәй
2. Бөгелмә
3. Яр Чаллы

1 нче вариант. Мәктәп тормышы

2 нче бүлек

         Җәйге каникуллар сизелми дә узып китте. Иртәгә  1нче сентябрь. Бер караганда рәхәт тә, бер караганда моңсу да бу көн. Моңсу — чөнки каникуллар төгәлләнде, рәхәт —  чөнки яңадан белем йортына киләбез, дуслар белән очрашабыз, укытучыларны күрәбез. Менә шундый кичерешләр белән Федя Наилләргә юнәлде. Наил яңа уку елына мин әзер дип шалтыратты. Нәрсәләр алды икән? Аларга Юра да киләм дигән иде. Бәлки килгәндер инде.

      Наил Федяны подъезд төбендә үк каршы алды.

•  Сәлам, дустым!
• Сәлам, Федя! Хәлләрең ничек?
• Рәхмәт, яхшы. Иртәгә мәктәпкә барабыз. Безнең тантаналы линейка икенче

сменада була. Ә сезнеке кайчан?

• Безнеке беренче сменада. Әйдә мәктәпкә барып кайтыйк. Дәресләр расписаниесен

дә карарбыз.

•  Мин әлегә иртәгә мәктәпкә барырга әзер түгел. Бәлки кибеткә бергә барырбыз.

Син миңа рюкзак сайларга булышырсың. Әниләр эштән соң кайта. Уку-язу әсбаплары сатыла  торган торган кибеткә дә керербез, ярыймы?

• Әлбәттә. Әле сыйныфташларны да очратырбыз.
• Бик күңелле булыр иде!

9. Җәйге каникуллар тәмамланды.

      1) текстка туры килә                              2) текстка туры килми

10. Наил яңа уку елына яхшы әзерләнде.

          1) текстка туры килә                            2) текстка туры килми

11. Юра Наилләргә китте.

           1) текстка туры килә                           2) текстка туры килми

12.  Федя  да мәктәпкә барырга әзер.

         1) текстка туры килә                             2) текстка туры килми.

13.  Малайлар мәктәптә дәресләр расписаниесен карарга теләделәр.

          1) текстка туры килә                                  2) текстка туры килми

14.  Наилгә уку-язу әсбаплары кирәк.

                1) текстка туры килә                             2) текстка туры килми

15.  Малайлар кибетләргә барырга уйлыйлар .

             1) текстка туры килә                                2) текстка туры килми

16.  Малайлар юлда сыйныфташларын очраттылар.

          1) текстка туры килә                                  2) текстка туры килми

3 нче бүлек

4 нче бүлек

33. Сообщи Никите о том, что в понедельник на втором уроке будет контрольная работа.

34. Узнай у Оли, куда он поступит после окончания 9 класса.

35. Пригласи Марину к себе и предложи вместе готовить уроки.

36. Скажи о том, что, если хорошо подготовишься, то сможешь сдать экзамены.

37. Сообщи маме, что ты математику знаешь хорошо, а английский язык знаешь плохо.

38. Сез татар дустыгыздан хат алдыгыз. Сорауларга җавап биреп,   дустыгызга хат языгыз. Язма эшегез 80 сүздән торырга тиеш.

2 нче вариант

Туган җирем – Татарстан

2 нче бүлек

     Нәрсә ул Туган ил? Ул — синең туган, яшәгән йортың, урамың, шәһәрең, авылың. Ул — синең әтиең, әниең, апаң, энең, сеңелең, әбиең, бабаң. Безнең барыбыз өчен дә кадерле туган илебез — Татарстан Республикасы. Татарстан Республикасы Россия Федерациясе составына керә. Татарстан Республикасы – экономик яктан һәм кеше саны буенча Россиянең иң зур республикаларының берсе.

       Ул калын урманнарга, мул сулы елгаларга, биек тауларга бай. Безнең якларның һавасы да уртача. Кышлары бик салкын, җәйләре бик эссе түгел.

Татарстан – күпмилләтле республика. Республикабызда 115 милләт вәкиле яши. 1992 нче елның 8 нче июлендә кабул ителгән “Татарстан Республикасы халыклары телләре” турындагы Закон нигезендә Татарстан Республикасында татар һәм рус телләре тигез хокуклы дәүләт телләре булып расланды.

       Республикабызның үз дәүләт символлары бар: Дәүләт флагы, Дәүләт гербы, Дәүләт гимны. Флагның авторы – Тавил Хаҗиәхмәтов. Татарстанның флагындагы ак төс – сафлык тынычлык билгесе, яшел төс – яшәү, яшьлек билгесе, кызыл төс – кояш, яшәү танатанасы.Дәүләт гимнының сүзләрен Рамазан Байтимеров, музыкасын Рөстәм Яхин иҗат иткән. Дәүләт гербының авторы – Риф Фәхретдинов. Гербта ак барс сурәтләнгән.

       Татарстан – экономик яктан зур үсешкә ирешкән республика. Монда машина, химия промышленносте, җиңел промышленность, азык-төлек промышленносте нык үскән. “Казан вертолёт заводы”, “С. П. Горбунов исемендәге Казан авиация җитештерү берләшмәсе”, “Казан Оргсинтез”, “Тасма”, “Спартак”, “Нәфис”, “Мелита” акционерлык җәмгыятьләренең продукцияләре төрле илләргә чыгарыла.

    Татарстанны “кара алтын” республикасы дип атыйлар. Татарстанның иң зур байлыгы – нефть. Татарстанда чыгарылган нефтьнең күп өлеше Россиянең башка төбәкләренә һәм чит илләргә җибәрелә.

   9.    Безнең туган җиребез – Татарстан Республикасы.

                        1) текстка туры килә                             2) текстка туры килми

  10.   Татарстанда 100 гә якын милләт вәкиле яши.              

                    1)  текстка туры килә                                 2) текстка туры килми

 11.   Рус, татар һәм инглиз телләре – республикабызның дәүләт телләре.  

                       1) текстка туры килә                             2) текстка туры килми

12.   Флагтагы яшел төс — яшәү, яшьлек билгесе.

                      1)  текстка туры килә                                 2) текстка туры килми

13.  Татарстанда биек таулар юк.

                   1)  текстка туры килә                                 2) текстка туры килми

14.  Татарстанның экономикасы зур үсешкә ирешкән.

                   1)  текстка туры килә                                 2) текстка туры килми

15. “ Мелита” акционерлык җәмгыяте  үз продукцияләрен  чит илләргә чыгармый.

                1)  текстка туры килә                                 2) текстка туры килми

16.   Һәр кешегә үзенең туган җире кадерле.

           1)  текстка туры килә                                 2) текстка туры килми

3 нче бүлек

4 нче бүлек

33.   Предложи Азату  пойти на экскурсию в Кремль.

34.  Попроси Альбину помочь тебе найти в Интернете материал о природе Татарстана.

35.  Спроси у экскурсовода, какие памятные места есть в Казани.

36.  Сообщи Андрею, что Александр Ключарев – известный татарский композитор.

37.  Скажи  бабушке, что ты изучаешь в школе татарский язык, так как в Татарстане русский и татарский языки – государственные языки.

38.     Сез татар дустыгыздан хат алдыгыз. Сорауларга җавап биреп,   дустыгызга хат языгыз. Язма эшегез 80 сүздән торырга тиеш.

3 нче вариант.

Минем дусларым, яшьтәшләрем

2 нче бүлек

        Кызык… Ни өчен берәүләрне яраталар, ә берәүләрне юк? Кайбер  малайлар, кызлар белән күпләр дус була ала, ә кайберәүләр белән озак дуслашып булмый.

     Мәктәптәге дус кызларым малайларның әдәпсез, тупас кыланышларына рәнҗиләр. Ә үзләре оялчан, кызара белә торган яисә артык ябык, я артык таза егетләрдән көләләр.

       Кайбер малайларыбыз әдәпле булырга оялалар. Әдәпле булу модада түгел, дип уйлыйлар.

        Минем фикеремчә, әдәпле кешеләр түгел, ә тупас, тәрбиясез кешеләр оялырга тиеш.

        Ә кайбер кызлар һәм малайлар белән, киресенчә, модалы киенмәсәләр дә, аралашу рәхәт. Чөнки алар сине тыңлый беләләр, синнән көлмиләр, кимчелекләреңне гафу итә беләләр. Бәлки, мин искечә фикер  йөртәмдер…

9.  Әдәпсез кешеләр белән дуслашып булмый.

             1) текстка туры килә                                          2) текстка туры  килми  

10.  Оялчан, кызара белә торган егетләрне барлык кызлар да ярата.

           1) текстка туры килә                                            2) текстка туры  килми  

11. Тупас, тәрбиясез булу кешеләрне бизәми.

           1) текстка туры килә                                             2) текстка туры  килми  

12.  Бүгенге көндә әдәпле булу модада түгел.

        1) текстка туры килә                                            2) текстка туры  килми  

13. Кайбер кызлар тәрбиясез малайларга үпкәлиләр, ә үзләре тәрбияле малайлар белән дуслашырга яратмыйлар.

        1) текстка туры килә                                              2) текстка туры  килми  

14. Малайлар кимчелекләрне гафу итә белә торган кызлар белән тизрәк дуслашалар.

        1) текстка туры килә                                             2) текстка туры  килми  

15. Сине тыңлый белгән кешеләр белән аралашу рәхәт.

       1) текстка туры килә                                               2) текстка туры  килми  

16. Дус булу өчен модалы киенү төп шарт түгел.

         1) текстка туры килә                                           2) текстка туры  килми  

3 нче бүлек

4 нче бүлек

33. Пригласи  Алёшу вместе  сходить на дискотеку.

34. Скажи Самату, что ты хочешь вместе с ним идти на праздник.

35. Узнайте у друга, идёт ли он сегодня играть в хоккей.

36. Сообщи маме, что сегодня Андрей придет к вам и вы вместе будете готовить проект по географии.

37. Предложите другу встретиться возле школы.

38. Сез татар дустыгыздан хат алдыгыз. Сорауларга җавап биреп,   дустыгызга хат языгыз. Язма эшегез 80 сүздән торырга тиеш.

4 нче вариант

Без бергә ял итәбез

2 нче бүлек

Буш вакыт… Ул нинди вакыт? Аны ничек файдаланырга? Бу сорауларга төрлечә җавап бирәләр. Берәүләр: “Буш вакыт ул минем өчен. Мин үзем теләгәнчә яшим. Я урамда йөрим, я тик ятам”, — дип мактаналар. Бу дөрес фикер түгел. Икенчеләр: “Минем буш вакытым булса, бертуктаусыз төрле фильмнар карар идем”, — диләр. Бу да дөрес түгел. Өченчеләр: “Буш вакыт ул – дәрестән тыш вакыт, өйдә булышканнан соң калган вакыт. Ул – ирекле вакыт, теләсәң ни эшләргә була”, — диләр. Буш вакытта төрле китаплар укысаң, театр, концертларга йөрсәң, бик яхшы була.

Яшьләр арасында соңгы елларда почта аша открытка алышу – посткроссинг популярлашып киткән. Посткроссингны, беренче чиратта, аралашу чарасы дип саныйлар. Дөньяның төрле илләреннән әллә нинди һөнәр ияләре белән открыткалар аша сәлам алышасың, хәтта дуслашып та китәсең.  “Урамда эшсез йөргәнче, компьютер каршында теләсә кайсы сайтларда утырганчы, улыбызның бу шөгыльгә кереп китүен файдалырак дип санадык. Хәзер бөтен гаиләбез белән открытка көтәбез”, — дип яза бер әни.

Шунысы ачык: буш вакытны файдалы яки файдасыз үткәрергә була. Буш вакытны файдалы үткәрсәң, үзеңә яхшы була.

9.  Буш вакыт – барлык эшләр беткәннән соң калган вакыт.

         1) текстка туры килә;                           2) текстка туры килми.

10.    Бу вакытта үзең теләгәнчә яшәү, урамда йөрү, тик яту – дөрес фикер.

        1) текстка туры килә;                       2) текстка туры килми.

11.  Буш вакытны файдалы үткәрергә кирәк.

         1) текстка туры килә;                        2) текстка туры килми.

12. Буш вакытта театр- концертларга  йөрмичә, китап укырга кирәк.

        1) текстка туры килә;                   2) текстка туры килми.

13. Мин буш вакытта шахмат уйнарга яратам.

         1) текстка туры килә;                    2) текстка туры килми.

14.   Посткроссинг – интернет аша хатлар алышу.

          1) текстка туры килә;                       2) текстка туры килми.

15.  Посткроссинг аша төрле илләрдән дуслар табарга була.

         1) текстка туры килә;                     2) текстка туры килми.

16. Посткроссинг белән шөгыльләнү белемне үстерә.

       1) текстка туры килә;                      2) текстка туры килми.

3 нче бүлек

4 нче бүлек

33.  Предложи другу вместе проводить свободное время.

34.Узнай у Саши, есть ли у него свободное время.

35. Посоветуй друзьям в свободное время заниматься спортом.

36. Предложи родителям в субботу сходить на концерт татарской эстрады.

37. Уточни у брата, какие книги он любит читать.

38. Сез татар дустыгыздан хат алдыгыз. Сорауларга җавап биреп,   дустыгызга хат языгыз. Язма эшегез 80 сүздән торырга тиеш.

5 нче вариант

Табигать һәм без

2 нче бүлек

Кем генә урманны яратмый икән! Шагыйрьләр дә, язучылар да аны яратып тасвирлыйлар. Габдулла Тукайның да Кырлай урманнары турында язганнары барыбызның хәтерендә саклана. Без дә урманны бик яратабыз.

Ә урманның файдасы күпме! Ул һаваны сафландыра, аны тузаннан чистарта. Бер гектар җирдә үсә торган чыршы агачы бер ел эчендә 32 тонна тузанны үзенә ала. Шуның чаклы ук имән 56 тонна тузанны бетерә. Шуңа күрә дә урманда тузан булмый. Аның һавасы һәрвакыт чиста була.

Яз һәм җәйләрен урманнарда нинди генә кошлар сайрамый! Дару үләннәренең дә күбесе шунда үсә.

Урманда һәр агач үзенә бер ямь биреп тора. Аларның файдасы да төрле була. Мисалга ямь-яшел бөдрә яфраклы ак каенны алыйк. Аның суы кешеләрне ревматизм авыруыннан дәвалый. Май аенда җыйналган каен яфракларыннан чәй эчү бавыр, бөер һәм эчәкләргә файда китерә. Мунча яратучылар да каенга рәхмәт белдерәләр.

Урман матур да, файдалы да. Аны сакларга кирәк.

9.  Урманны яратучылар күп.

       1) текстка туры килә;                    2) текстка туры килми.

10.  Без урманны файдасы өчен генә яратабыз.

     1) текстка туры килә;                  2) текстка туры килми.

11.  Чыршы, имән агачлары күп булганга, урманда тузан юк.

     1) текстка туры килә;                  2) текстка туры килми.

12.  Яз айларында  урманда кошлар сайрамый.

    1) текстка туры килә;                2) текстка туры килми.

13.  Быел без урманда дару үләннәрен күп җыйдык.

    1) текстка туры килә;                2) текстка туры килми.

14.  Каен суы кешеләрне ревматизмнан дәвалый.

     1) текстка туры килә;                2) текстка туры килми.

15.  Бигрәк тә июнь аенда җыйган яфраклары бавыр, бөерләргә бик файдалы.

     1) текстка туры килә;                2) текстка туры килми.

16. Урман матур да, файдалы да.

      1) текстка туры килә;                2) текстка туры килми.

3 нче бүлек

4 нче бүлек

33.  Пригласи друзей отдыхать на природе.

34. Скажите о том, что охрана природы – долг каждого человека.

35. Посоветуй друзьям не оставлять мусор в парке, в лесу.

36. Скажи, какое время года тебе нравится и почему.

37. Уточни у брата, тепло ли сегодня, не ветрено ли.

38. Сез татар дустыгыздан хат алдыгыз. Сорауларга җавап биреп,   дустыгызга хат языгыз. Язма эшегез 80 сүздән торырга тиеш.

6 нчы вариант

 Һөнәр

2 нче бүлек

Җир йөзендә нинди генә һөнәр ияләре юк: укытучы, табиб, эшче, сатучы, юрист, бухгалтер һәм башкалар. Хәзер яңа һөнәрләр барлыкка килде: брокер, эшмәкәр, банкир, менеджер … Кайсын сайларга?

        Республиканың яшьләр эшләре, спорт һәм туризм буенча элеккеге министры Марат Бариев болай дигән иде: “Яшьләр бит һөнәр сайламый, ә уку йортын сайлый. Безгә шулкадәр юрист, психолог, экономист кирәк түгел, ә инженерлар, технологлар, төзүчеләр, токарьлар кирәк. Шуңа күрә мәктәпне бетергәндә, укырга кая барасыңны түгел, ә яраткан һөнәрең турында уйларга кирәктер”.

Чынлап та, һөнәр сайлау – бик җаваплы эш, икенче төрле әйткәндә, киләчәгеңне планлаштыру дигән сүз ул. Менә киләчәген планлаштыручылар өчен берничә киңәш-сорау:

• Миңа нинди һөнәр ошый? Мин нәрсә эшләргә яратам?
• Булдыра аламмы?
• Ул һөнәргә ихтыяҗ бармы?

Әгәр шушы өч сорауга төгәл җавап бирә аласың икән, сайлаган һөнәрең сиңа бары тик уңышлар һәм канәгатьләнү хисе генә алып киләчәк.

9. Җир йөзендә һөнәрләр бик күп.

       1) текстка туры килә;                    2) текстка туры килми.

10. Хәзерге министр әйтүенчә, безгә юристлар һәм экономистлар кирәк.

       1) текстка туры килә;                   2) текстка туры килми.

11. Мәктәпне бетергәндә, яраткан һөнәрең турында уйларга кирәк.

       1) текстка туры килә;                 2) текстка туры килми.

12. Мин әле киләчәгемне планлаштырмадым.

      1) текстка туры килә;                 2) текстка туры килми.

13. Мин сайлаган һөнәргә ихтыяҗ бармы?

      1) текстка туры килә;                 2) текстка туры килми.

14. Бу сорауларга төгәл җавап бирә алмыйм.

      1) текстка туры килә;                 2) текстка туры килми.

15. Яшьләр уку йортын түгел, ә иң элек һөнәр сайларга тиеш.

       1) текстка туры килә;                2) текстка туры килми.

16. Өч сорауга төгәл җавап бирсәң, сайлаган юлың, һичшиксез, уңышлы булачак.

         1) текстка туры килә;                    2) текстка туры килми.

3 нче бүлек

4 нче бүлек

33   .Сообщи о том, что ты интересуешься математикой.

34.    Поинтересуйся у папы, какие рабочие профессии сегодня востребованы.

35.    Вырази желание стать учителем.

36.   Спроси у Пети, куда собирается после 9 класса.

37.   Пожелай Азату успешно сдать экзамены.

38.     Сез татар дустыгыздан хат алдыгыз. Сорауларга җавап биреп,   дустыгызга хат языгыз. Язма эшегез 80 сүздән торырга тиеш.

Сайтыбызга рәхим итегез!

Онлайн-тесты по татарскому языку

Десятка лучших по татарскому языку

1. Ришат Миргалиев (Набережные Челны) — 5085
2. Ольга Марданова (Нижнекамск) — 3741
3. Руслан Харрасов (Набережные Челны) — 3458
4. айназ1 (Набережные Челны) — 3093
5. Daniyar16 (Набережные Челны) — 2401
6. Резида — 2317
7. Радисчик (Казань) — 2309
8. Исмагилова Разина Гильмегаяновна — 2262
9. Rishat Gatiyatov (Набережные Челны) — 2143
10. aeros (Тетюши) — 2103

ЕГЭ (ЕРЭ – единый республиканский экзамен) по татарскому языку – экзамен по выбору. Результаты ЕГЭ по татарскому языку необходимы тем, кто планирует продолжить свое образование в вузах Татарстана на педагогических или гуманитарных специальностях.

Быстрые тесты по 20 вопросов	Подготовка к ЕГЭ	Подготовка к ОГЭ
Все онлайн тесты на сайте бесплатные и не требуют регистрации	Тесты для 11 класса Особо сложные (2) Сложные (15) Средней сложности (38) Простые (82) Очень простые (34) Любой сложности (171)	Тесты для 9 класса Особо сложные (1) Сложные (7) Средней сложности (22) Простые (25) Очень простые (11) Любой сложности (66)
	Тесты для 10 класса Особо сложные (8) Сложные (11) Средней сложности (29) Простые (66) Очень простые (10) Любой сложности (124)	Тесты для 8 класса Особо сложные (8) Сложные (35) Средней сложности (44) Простые (89) Очень простые (23) Любой сложности (199)
Конструктор теста
	Класс

ТАТАР
ТЕЛЕННӘН ДИАГНОСТИК ТЕСТ

9НЧЫ
СЫЙНЫФ

Татар
теленнән диагностик тест биремнәрен
башкару өчен 90 минут вакыт бирелә. Эш
18 биремне үз эченә алган ике бүлектән
тора: беренче бүлек (1–11 биремнәр) 4
варианттагы җавапларның берсен, сайлап
алу мөмкинлеге булган төп дәрәҗәдәге
биремнәрне үз эченә ала, икенче бүлек
(12-18 биремнәр) – укылган текст нигезендә
башкарыла.

1-18
биремнәргә җавап сүз (сүзтезмә) яки сан
белән языла, сүзләр, саннар арасында
буш ара яки өстәмә символ куелмый. Ялгыш
җавап язылган очракта, “Ялгыш җавапларны
алмаштыру” кырын файдаланырга кирәк.

Биремнәрне
үтәгәндә, караламадан файдаланырга
ярый. Ләкин шуны истә тотыгыз: караламадагы
язмаларыгыз эшне бәяләгәндә исәпкә
алынмаячак.

Эшне
башкарганда, дәреслектән, эш дәфтәреннән,
грамматик белешмәләрдән, орфографик
сүзлекләрдән һәм башка белешмә
материаллардан файдаланырга рөхсәт
ителми.

Биремнәрне
бирелгән тәртиптә үтәргә киңәш ителә.
Аларны үтәү барышында кыенлык туса,
биремне калдырып торып, алдагысына
күчегез. Вакыт калган очракта, бу
биремнәргә кабат әйләнеп кайту мөмкинлеге
бар.

Мөмкин
кадәр күбрәк биремнәр башкарырга
тырышыгыз.

Уңышлар
телибез !

1. Яңгырау
   тартык авазлар гына кергән сүзне табыгыз

1) далада

2) Казан

3) китап

4) тимер

2.
Сыйфатны табыгыз.

1)
җәйге

2)
аннары

3)
түбән

4)
эшче

3.
Нечкә сузыклар гына кергән сүзне табыгыз.

1)
киңлек

2)
урман

3)
башкорт

4)
сарай

4.
Бер үк хәреф төшеп калган сүзләр рәтен
табыгыз.

1)
корыг…н, бал…н

2)
й…рт, к…к

3)
үл…н, том…н

4)
чист…, …зер

5.
Ө хәрефе
язылырга тиеш сүзне табыгыз.

1)
т…нбоек

2)
төт…н

3)
көн…озын

4)
сөлг…

6.
Я хәрефе язылырга тиешле урыннарның
санын языгыз.

Ул
үзенең (1)лкынлы чыгышлары белән безне
у(2)тып җибәрәр иде.

7.
–ДӘ/-ДА кушылып язылырга тиеш сүз булган
җөмләне билгеләгез.

1)
Ул бер килү(дә) барысы белән күреште.

2)
Көз көне басулар(да) тып-тын булып кала.

3)
Китап шулкадәр кызык булды ки, Алсу аны
кич буе укыды (да) укыды.

4)
Бер дару(да) булышмады аңа.

8.
Зур хәрефләр белән бирелгән сүз кушылып
язылырга тиеш җөмләне табыгыз.

1)
Сиңа бу китап кирәк БУЛМЫЙ(МЫ)?

2)
ТАШ(ЙОРТ) агач йортка караганда чыдамлырак.

3)
ТИРӘ(ЮНЬГӘ) чәчәкләрнең хуш исе сибелгән.

4)
(ҺӘР)БАЛА белә бу шигырьне.

9.
Җөмләдә өтер куелырга тиеш урыннарның
саннарын языгыз.

Тау
буендагы бөтен кеше (1) укучылар (2) яшьләр
(3) олылар (4) кичкә кадәр алмагач утырттылар.

1)
23

2)
1234

3)
123

4)
24

10.
Җөмләдә өтер куелырга тиеш урыннарның
саннарын языгыз.

Абый
(1) мәктәптән кайткач (2) бераз гына (3) ял
итеп утырды.

1)
2

2)
123

3)
12

4)
13

11.
Түбәндәге җөмләдә барлык өтерләр саннар
белән билгеләнгән. Тиңдәш кисәкләр
арасына куелган өтерләрнең саннарын
языгыз.

Карчыкның
кызы (1) өч кыз арасында (2) иң яшь (3) иң
матур (4) иң сылу кыз иде.

1)
34

2)
12

3)
23

4)
234

Текстны
укыгыз һәм 12–18 нче биремнәрне үтәгез.

(1)
Дәү әти белән дәү әниләр күршесендә
нәселсез гади генә туп кебек кечкенәрәк
Сарбай бар. (2) Андый этне өйрәтеп тә
булмый, ауга да ярамый, диләр. (3) Ләкин
Сарбай акыллы этләрдән дә акыллырак,
булдыклырак булып чыкты!

(4)
Бөтен авыл халкы тыныч йоклап, төш күреп
яткан таңда Сарбайның һаулап өргән
тавышы ишетелде. (5) Маэмай бер өйдән
икенчесенә чаба икән. (6) Кешеләрне махсус
уятып йөргән кебек. (7) Аның тавышына
хәтта бер малай да уянды һәм урамга
йөгереп чыкты. (8) Малай һәм тагын берничә
кеше күренүгә, Сарбай сазлыкка таба
чапты.(9) Малай аңа иярде.(10) Барса, сазлыкта
сыер! Баткан.

(Ә.Баяннан.)

12.
Текстның төп фикере кайсы җөмләдә ачык
чагыла? Җөмләнең номерын языгыз.

1)
Нәселсез этләр дә бик акыллы була.

2)
Сарбай авылда янгын чыкканын хәбәр итә.

3)
Сарбай сазлыкка бата.

4)
Дәү әти белән дәү әнидә кунакта.

Җавап: ____________.

13.
Беренче абзацтан чагыштыру булган
җөмләнең номерын языгыз.

Җавап:
____________.

14.
5-8 нче җөмләләр арасыннан «эт» сүзенә
синоним булган җөмләне табып, номерын
языгыз.

Җавап: ____________.

15.
Текстта астына сызып бирелгән сүзтезмәләр
арасыннан ияртүле бәйләнештә булганын
табып, җөмләнең номерын языгыз.

Җавап:
____________.

16.
1 нче җөмләдән баш кисәкләрне (яисә
кисәкне) табып языгыз.

Җавап: ____________.

17.
3-7 нче җөмләләр арасыннан тойгылы
җөмләнең номерын языгыз.

Җавап:
____________.

18.
8 нче җөмләдәге грамматик нигезләрнең
санын цифр белән языгыз.

Җавап: ____________.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]

• #
• #
• #
• #
• #
• #
• #
• #
• #
• #
• #

Аттестация үтүче укытучыларга татар теле һәм әдәбиятыннан тестлар

I вариант

1. Синтетик кушма җөмләгә хас булмаган үзенчәлекне билгеләгез.

1)иярчен җөмләнең чиге бәйләүче чара белән билгенә;

2)иярчен җөмлә, бәйләүче чарага карап, баш җөмләдән алда да, аннан соң да килергә мөмкин;

3)бәйләүче чара иярчен җөмләнең хәбәре составында тора;

4)иярчен җөмләдән алда килә һәм тәмамланмаган төсмер ала.

2. Иярчен ия җөмләне билгеләгез.

1) Дөнья өчен эшләсәң, шул – яшәвең кадере.(М)

2) Учагы нинди, ялкыны шундый.(М)

3) Егет шул егет була: каравында өмет була.(М)

4) Күрә: дөньялар үзгәреп килә.(М)

3. Иярчен хәбәр җөмләне билгеләгез.

1) Хәтирә апа Гөлшәһидәгә кунак килгәнне әйтте. (Г.Ә.)

2) Ул мин юкта әнием белән сөйләшкән, минем хәл-әхвәлләрне белә икән. (А.Расих)

3) Малай, үз хәлен үзе белмичә, әкияттәге ятимә кызны кызганып куйды (Р. Низамиев)

4) Учагы нинди, ялкыны шундый. (М)

4. Җөмләнең төрен билгеләгез.

Бүре толыбы бар кеше юлдашының туңганын белмәс. (М)

1) иярчен хәбәр җөмлә;

2) иярчен тәмамлык җөмлә;

3) иярчен аергыч җөмлә;

4) иярчен ия җөмлә.

5. Җөмләнең төрен билгеләгез.

Халкыбыз тик нәрсә чәчсә, без шуны урдык кына.

1) иярчен тәмамлык җөмлә;

2) иярчен шарт җөмлә;

3) иярчен күләм;

4) иярчен аергыч.

6. Бирелгән җөмләдә тыныш билгеләре дөрес куелу чагылдырылган очракны билгеләгез.

Барысы да (1) мәхәббәтем дә (2) сафлыгым да (3) көчсезлегем дә (4) бары сы да(5) кайнар яшьләр булып (6) чыкты йөрәгемнән.

2, 3,4, 5;

1, 2, 3, 4;

1,4,5;

2,3.

7.Бирелгән җөмләдәге тыныш билгеләренең куелуын дөрес аңлаткан очракны билгеләгез.

Ул арада бәхет һавасы, инеш белән үләннәрдән һәм җирдән күтәрелеп, яңгыр тамчылары белән кушыла. (С.Гаффарова)

1. ярым хәбәрлек мәгънәсенә ия булган аерымланган вакыт хәле ияртүче сүздән ераклашкан;
2. ярым хәбәрлек мәгънәсенә ия булган аерымланган рәвеш хәле ияртүче сүздән ераклашкан;
3. синтетик максат җөмлә баш җөмләдәге ияртүче сүздән ераклашкан;
4. синтетик вакыт җөмлә баш җөмләдәге ияртүче сүздән ераклашкан.

8. Бирелгән гади җөмләнең төрен билгеләгез.

Елга ага – суын алып булмый. (Ә.)

1. үтәүчесез җөмлә;
2. билгеле үтәүчеле фигыль җөмлә;
3. гомуми үтәүчеле фигыль җөмлә;
4. билгесез үтәүчеле фигыль җөмлә.

9. Аныклагыч фигыль белән белдерелгән кисәкне аныклап килсә, аныклагычлы кисәк алдыннан. куела.

1) өтер;

2) ике нокта;

3) сызык;

4) бернинди дә тыныш билгесе куелмый.

10. Синтетик иярчен аергыч, тәмамлык, ия һәм урын җөмләләр баш җөмләдән..

1) бернинди тыныш билгесе белән дә аерылмый;

2) өтер белән аерыла;

3) ике нокта белән аерыла;

4) сызык белән аерыла.

11. Катлаулы кушма җөмлә. компоненттан тора.

Азмы, күпме вакыт үткәндер, бик каты ишек дөбердәтүгә Садыйк уянып китте, ул арада булмады, түрдә әнисе ут алды, ишек ачылды, тыштан әллә никадәр стражниклар белән бергә үрәтник килеп керде.

1. 4;
2. 5;
3. 7;
4. 6.

12. Бирелгән җөмләнең төрен билгеләгез.

Жан бомба җимергән зур йортның чарлагына менеп посты.

1. билгеле үтәүчеле бер составлы фигыль җөмлә;
2. ике составлы гади җөмлә;
3. аналитик иярчен урын җөмлә;
4. синтетик иярчен аергыч җөмлә.

13. Гади җөмләне билгеләгез.

1) Әйтер фикере булмаганга, озын-озак сөйли. (Р. Батулла)

2) Бу дөньяда һәммә кеше кебек үк, һәр халык та үзенең барлыгын, өстенлеген расларга тырыша: һөнәре, сәнгате белән мактана, көч сынаша, булдыклыгын күрсәтә – җир йөзендә мәртәбәле урын даулый

3) Төшүе авыр булырлык югары урынга менергә кызыкма.

4) Эшләп ашасаң тәмле була. (М.)

14.Җөмләнең чынбарлыкка мөнәсәбәтен белдерү үзлеге. дип атала.

1) хәбәрлек;

2) ачыклык;

3) модальлек;

4) аныклык.

15. Аерып алынган сүзтезмәләр арасыннан ялгыш очракны билгеләгез.

Йомшак кар өстенә каз-үрдәк тармаклы-җәпләкле беренче эзләрен салып киткән

1. йомшак кар;
2. кар өсте;
3. беренче эзләр;
4. тармаклы-җәлпәкле эзләр.

Фонетика

1. Фонема дип, телдәге. атыйлар.

1. -аерым әйтелә алу мөмкинлегенә ия булмаган тел берәмлеген;
2. сүзләрне һәм морфемаларны төзи, аларны бер-берсеннән аеру өчен хезмәт итә торган иң кечкенә аваз берәмлеген;
3. -сүзләрне һәм җөмләләрне төзи, аларны язуда чагылдыра тоган иң кечкенә язу берәмлеген;
4. -төрле аваз үзгәрешләрен.

2. Сузык авазларның дифференциаль билгеләре буенча сүзне табып билгеләгез:

1нче сузык: арткы рәт сузыгы, иренләшкән; 2нче сузык: арткы рәт, урта күтәрелеш, кыска сузык аваз.

1. утын;
2. үлән;
3. урам;
4. үрнәк.

3 Татар телендә дифтонгларның. төрләре бар.

1. алгы һәм арткы;
2. түбән, югары;
3. кыска, озын;
4. күтәрелмә, төшерелмә.

4 [д] авазы:

1. кече тел, ярымйомык,яңгырау, борын авазы;
2. ирен-теш, саңгырау, шаулы, авыз авазы;
3. тел уртасы, өрелмәле, яңгырау, авыз авазы;
4. тел алды, йомык, шаулы, яңгырау, авыз авазы.

5 Кече тел ассимиляциясе кичергән лексик берәмлекне билгеләгез.

1. унбиш;
2. болыннар;
3. көзсез;
4. иртәнге.

6 Әнкәй, иҗтимагый, алдынгы, киеренке сүзләрендә. күзәтелә.

1. ассимиляция;
2. диссимиляция;
3. диэреза;
4. аккомодация.

7 Аз – әз, акрын – әкрен, әни – ана сүзләре.

1. сингармоник параллельләр;
2. фонема вариантлары;
3. диалекталь сүзләр;
4. авазлар чиратлашуы.

8 Редукция күренеше. күзәтелә.

1. басымсыз иҗекләрдә;
2. ике сүз арасында;
3. сүз эчендә авазларның урыннары алмашкан очракта;
4. басым төшкән иҗекләрдә.

9 Өстәл, эскәмия, эшләпә сүзләрендә. күренеше күзәтелә.

1. протеза;
2. эпитеза;
3. эпентеза;
4. апокопия.

10 Кушымчалар үзләренә басым алмаган очракны чагылдырган рәтне билгеләгез.

1. –мый//-ми, — са//-сә, -ча//-чә;
2. –ма//-мә, -да//-дә, -ыбыз//-ебез;
3. –ма//-мә, -мый//-ми, -мын//-мен;
4. –дай//-дәй, -лык//-лек, -чы//-че.

11 Байрак – баерак, ак сакал – аксакал, биш бармак – бишбармак сүзләре. нигезләнеп языла.

1. морфологик принципка;
2. фонетик принципка;
3. тарихи-традицион принципка;
4. дифференциацияләнгән язылышка.

Лексикология

1 Сүзнең атау вазифасы, әйберләргә, күренешләргә исем бирү закончалыклары лексикологиянең. тармагында өйрәнелә.

1. ономастика;
2. антропонимика;
3. топонимика;
4. ономасиология.

2 Сүзләрнең мәгънәсен, мәгънә үсешен, үзгәрешен өйрәнә торган тармак. тармагында өйрәнелә.

1. ойконимия;
2. этимология;
3. семасиология;
4. лексикография.

3 Кызыл кара, ак кер, кара аккош мисаллары тел гыйлемендәге. күренешен чагылдыралар.

1. синекдоха;
2. омоформа;
3. метонимия;
4. катахреза.

4 Яңгырашы ягыннан якын, төрле мәгънә белдергән сүзләрне. дип атыйлар.

1. паронимнар;
2. омоформалар;
3. антонимнар;
4. каламбурлар.

5 Күпмәгънәле сүзне билгеләгез.

1. өстәл;
2. урындык;
3. дәфтәр;
4. борын.

6 Төшенчәнең бер үзенчәлекле сыйфаты буенча гына күренешләрне гомумиләштерә торган мәгънә. мәгънә дип атала.

1. туры;
2. конкрет;
3. абстракт;
4. сигнал.

7 Оксюмороннардан гына торган рәтне билгеләгез.

1. күпчелек- азчылык, җир – су, азатлык- бәйлелек;
2. күндәм, карусыз, тыңлаучан;
3. оеды, сүнде, нәвем базарына китте;
4. чын ялган, бай хәерче, ирекле әсир.

8.Эвфимизмны чагылдырган рәтне билгеләгез.

1) тазару;

2) юанаю;

3) түгәрәкләнеп китү;

4) ябыгу;

9. Тарихи сүзләрдән торган рәтне билгеләгез.

1) ут, утар, сарут, алабута;

2) углым, тулуг, егълау, багла;

3) айбалта, су башы, ясак, тархан;

4) тоҗым, нәҗәгай, сыкы, чүпләм.

Морфология

1Сүзнең морфемаларга дөрес бүленешен чагылдырган рәтне билгеләгез.

1. авыл- даш- лары –бызга;
2. авылдаш-лар-ы-быз-га;
3. авыл-даш-лар-ыбыз-га;
4. авылдаш-лар-ыбыз-га.

2 Татар телендә синтаксик ысул белән ясалган сүзләрнең иң продуктив төре булып. санала.

1. тотрыклы сүзтезмәләр;
2. кушма сүзләр;
3. тезмә сүзләр;
4. парлы сүзләр.

3 Артык җавапны билгеләгез.

Татар телендә исемнәр. була.

1. тамыр;
2. ясалма;
3. кушма;
4. катлаулы.

4 Синтаксик юл белән ясалган исемнәрдән генә торган рәтне билгеләгез.

1. ашлык, тимер ишек, бер көнне, Габбас мулла;
2. туңдырма, тугандаш, ташкүмер, кара җимеш;
3. күк чәчәк, каракош, алыш-биреш, икеюллык;
4. исәнлек-саулык, райбашкарма, КФУ, шарлавык.

5. бер әйбернең икенче әйбергә яисә төшенчәгә булган мөнәсәбәтен билге итеп күрсәтәләр.

1. саф сыйфатлар;
2. нисби сыйфатлар;
3. ясалма сыйфатлар;
4. асыл сыйфатлар.

6 Сыйфат ясагыч кушымчалардан торган рәтне билгеләгез.

1. –лык/-лек, -сыз/-сез, -гы/-ге, -кы/-ке, -чан/-чән;
2. –лы/-ле, -ма/-мә, -чы/-че, -ыш/-еш;
3. даш/-дәш, -таш/-тәш, -к/-ак/-әк, -гыч/геч, -кыч/-кеч;
4. ны/-не, -ым/-ем, -рак/-рәк, -сыл/-сел.

7 Бирелгән саннарның сан төркемчәсен билгеләгез:

Икедән бер, өчтән ике, бер бөтен биштән бер.

1. чама саны;
2. бүлем саны;
3. җыю саны;
4. микъдар саны.

8 Җөмләдә ия булып килгәндә. саны исемләшә.

1. тәртип саны;
2. микъдар саны;
3. җыю саны;
4. бүлем саны.

9 Билгеләү алмашлыкларыннан торган рәтне билгеләгез.

1. теге, әнә, андый, шул;
2. һәркем, әллә ничек, һәммә, барча;
3. никтер, нидер, әллә кем, бернәрсә дә;
4. синеке, һичнәрсә, кем дә булса, алар.

10. икенче бер фигыльгә ияреп килмәгәндә, теләк, үтенү, үкенү кебек мәгънәләрне белдерә.

1. теләк фигыль;
2. боерык фигыль;
3. шарт фигыль;
4. кире шарт фигыль.

11 Өченче төр хәл фигыльдән торган рәтне билгеләгез.

1. калгач, очрагач, ияргәч, сөйләгәч;
2. уйлый-уйлый, сөйләшә-сөйләшә, ала-ала, сыйлый-сыйлый;
3. караганчы, тыңлаганчы, күргәнче, танышканчы;
4. йөрүче, аңлаучы, сөйли торган, белә торган.

12 Бирелгән фигыльләрнең юнәлешен билгеләгез:

юыл, сайлан, башлан, киел, карал.

1. йөкләтү юнәлеше;
2. төшем юнәлеше;
3. кайтым юнәлеше;
4. уртаклык юнәлеше.

13 Татар телендә инфинитив, шарт, боерык һәм кайбер башка формалар иде ярдәмче фигыле белән бергә килсәләр. мәгънәсен белдерәләр.

1. хикәяләү;
2. эшнең үткәндә эшләнгән булу;
3. үтенү;
4. теләк.

14 Рәвеш ясауда катнаша торган кушымчалар күрсәтелгән рәтне билгеләгез.

1. лан/-лән, -ай/-әй, -лаш/-ләш, -ык/-ек;
2. маска/-мәскә,-у/-ү, -асы/-әсе, — мак/-мәк;
3. р,-ар/-әр, — мас/-мәс, -п, -ып/-еп;
4. –ча/-чә, -н/-ын/-ен, -лап/-ләп, -лай/-ләй.

15 Кисәкчәләр. сүз төркеме булып торалар.

1. төрләндергеч;
2. бәйләгеч;
3. ярдәмлек;
4. модаль

Әдәбият

1. Әсәрне укыгыз. Лирик геройның язмышын төгәл чагылдырган җөмләне күрсәтегез.

СОҢГЫ СҮЗ

Баллада

Иң беренче зур сугышка керәм бүген.

Иң беренче зур сугышны күрәм бүген.

Идел буйларына якты киңлекләрдә ―зәңгәр күгем,

Зур сугышка керәм бүген.

Көтә мине яр астында инеш,

Суы көмеш.

Мин кйтырга тиеш исән килеш,

Мин кайтырга тиеш.

Мин кайтырга тиеш туган илгә,

Мин кайтырга тиеш туган өйгә.

Сабантуйга алган киемнәрем калды чөйдә,―

Мин кайтырга тиеш өйгә.

Көтә мине яр астында инеш.

Суы көмеш.

Мин кайтырга тиеш исән килеш,

Мин кайтырга тиеш.

Инде күптән гөрләп ташу акты бездә,

Инде күптән очар кошлар кайтты бездә.

Мин бердәнбер көтеп алган малай идем нәселебездә, ―

Мин кайтырга тиеш өйгә.

Көтә мине яр астында инеш,

Суы көмеш.

Илгә кайтыр өчен исән килеш,

Без җиңәргә тиеш.

1) җиңү яулап исән-имин кайта

2) беренче бәрелештән соң яраланып кайта

3) беренче бәрелештә үк һәлак була

4) хәбәрсез югала

2. Түбәндә китерелгән фикернең авторын күрсәтегез.

«Вәгазь һәм бер төркем кысынкы низамнар белән генә шәкерткә бер нәрсәне дә төшендерү мөмкин түгел генә дип әйтмим, бәлки ул эшләрне бер төрле нәфрәтлендергеч күрсәтергә генә ярыйдыр. Милли рух кертү, милли рухта тәрбия итү шәкерткә «Менә син милли бул, үз милләтеңне сөй, аңа мәхәббәт ит» дию белән генә була торган бер нәрсә мени ул!»

1) Ризатдин Фәхреддин

2) Фатих Әмирхан

3) Галимҗан Ибраһимов

4) Гаяз Исхакый

3. Габдулла Тукайның “Туган тел” шигырендәге образларны дөрес биргән вариантны күрсәтегез

1) лирик герой, бишек җыры, әкият, дога, туган тел

2) әти-әни, әби-бабай, туган тел, лирик герой, дога

3) лирик герой, әни, әби, дога, туган тел

4) туган тел, лирик герой, әби, әти-әни, әкият

4. Нокталар урынында булырга тиешле жанр атамасын күрсәтегез.

Нәрсәгә дә булса бирелә торган бәяне образлы итеп әйтә торган кыска халык авыз иҗаты әсәре. дип атала

1) мәкаль

2) табышмак

3) әйтем

4) мәсәл

5. Нокталар урынында булырга тиешле жанр атамасын күрсәтегез.

Сөйләп бирүгә нигезләнгән, гади вакыйгаларны, тормыш-көнкүрешнең бер эпизодын, кешенең бер сыйфатын сурәтли торган жанр. дип атала.

1) әкият

2) хикәя

3) риваять

4) мәзәк

6. Кайсы әдип үзен “зәгыйфь ”, “кол” дип атый

1) Габдерәхим Утыз Имәни әл-Болгари

2) Габделҗаббар Кандалый

3) Мәүлә Колый

4) Кол Гали

7. XIX гасыр татар әдәбияты мирасы булган әсәрне күрсәтегез

1) “Идегәй”

2) “Җөмҗөмә солтан”

3) “Хисаметдин менла”

4) “Банкрот”

8. “Дусларга бер сүз” шигыре, Кәҗүл читек”хикәясе, “Кораб” шигыре, “ Банкрот” комедиясе, “Галиябану” драмасы кайсы чор татар әдәбияты мирасы, күрсәтегез.

1) Борынгы чор татар әдәбияты 2) Урта гасыр татар әдәбияты

3) XIX гасыр татар әдәбияты

4) XX йөз башы татар әдәбияты

9. Түбәндәге шигырьнең персонажларын төгәл күрсәтегез.

Бәхетлеме син бүген?

–– Хәтерлим:

бөтен дөньяны вәгъдә иткән идем кайчандыр.

Мин сиңа үземне генә бирә алдым – алдадым.

–– Һәм сүзеңдә тора алдың, кадерлем (Ренат Харис)

1) лирик герой һәм берәү

2) кыз белән егет

3) ир белән хатын

4) гомер юлын бергә узган ир белән хатын

10. Бу шигырь нәрсә турында? Җавабын күрсәтегез.

Язгы кәеф.

Беренче тере чебен!

Ничек кул күтәрәсең!.

1) мәрхәмәтлелек турында

2) яз турында

3) язны сагыну турында

4) чебен турында

11. Сюжет элементлары дөрес саналган вариантны күрсәтегез.

1) пролог, тема, экспозиция, төенләнеш, вакыйгалар үстерелеше, кульминация

2) эпилог, экспозиция, төенләнеш, вакыйгалар үстерелеше, кульминация, чишелеш

3) экспозиция, төенләнеш, вакыйгалар үстерелеше, кульминация, чишелеш, идея

4) пролог, экспозиция, төенләнеш, вакыйгалар үстерелеше, кульминация, чишелеш, эпилог

12. “Әдәбият – Литература “предметының өйрәнү объектын күрсәтегез.

1) әдәби әсәрләр

2) халык авыз иҗаты әсәрләре

3) әсәр

4) күренекле әдипләр иҗат иткән әдәби әсәрләр һәм халык авыз иҗаты җәүһәрләре

13. Әдәби төрләр дөрес саналган вариантны күрсәтегез.

1) Чәчмә, тезмә, драма, юмористик

2)лирика, эпос, лиро-эпик, драма

3) чәчмә, тезмә, драма, халык авыз иҗаты

4) чәчмә, тезмә, юмористик, лиро-эпик

14. Әсәр эчтәлеген өйрәнү ничек була? Җавабын күрсәтегез.

1) сюжет сөйләү

2) персонажларга бәяләмә бирү һәм авторы белән танышу

3) әсәрнең сюжетын өйрәнү һәм темасын, анда күтәрелгән проблеманы, автор фикерен, идеясен, мәгънәсен ачыклау

4) сюжет сөйләү, персонажларга бәяләмә бирү һәм авторы белән танышу

15. «Литературное чтение- Әдәби уку» «Литература- Әдәбият» предметын укытуның белем бирүдә федераль дәүләт стандартлары концепциясендә ассызыкланган бурычларын күрсәтегез.

1. йөгерек уку, язма һәм телдән сөйләм күнекмәсен үстерү; халык авыз иҗаты әсәрләрен, әдиплрне һәм аларның әсәрләрен өйрәтү, укучыларның иҗади сәләтләрен үстерү, әдәби мираска мәхәббәт тәрбияләү
2. әсәрне укый һәм анализ ясый, бәя бирү, үз текстын төзи белү күнекмәсе формалаштыру; әдәбиятны сүз тудырылган образ сәнгате буларак өйрәнү, әдәбиятның “мәңгелек” темасын танып белү; әдәби төрләр һәм жанрларын, әдәбиятның үсеш тарихын үзләштерү, гомумикешелек кыйммәтләренә мөнәсәбәт формалаштыру.
3. йөгерек уку, язма һәм телдән сөйләм күнекмәсен үстерү; әдиплрне һәм аларның әсәрләрен өйрәтү, укучыларның иҗади сәләтләрен үстерү, әдәби мираска мәхәббәт тәрбияләү;
4. әдәби әсәрләргә анализ ясый белү күнекмәсе формалаштыру, иҗади сәләтләрен үстерү, рухи –әхлаки тәрбия бирү

16. Әдәби әсәр темалары төрләрен дөрес биргән вариантны күрсәтегез.

1) милли, тарихи, мәңгелек, персональ

2) мәхәббәт, тынычлык, автобиографик, аталар һәм балалар

3) буыннар, тарихи, бәхет, шәхес

4) мәхәббәт, сугыш, биографик, буыннар.

17. Әдәби әсәр пафосы төрләрен дөрес биргән вариантны күрсәтегез

1) героик, романтик, трагик, драмматик, сентименталь, сатирик, комик

2) трагик, драмматик, сентименталь, сатирик, комик

3) сентименталь, сатирик, комик, героик, романтик, трагик

4) комик, героик, романтик, трагик, драмматик

18. Әдәби вакыт төрләрен дөрес биргән вариантны күрсәтегез

1) төгәл, билгесез, хыялый, мифологик, үткән, бүген, киләчәк

2) туган нигездә үткән вакыт, серле вакыт, чит җирдә үткән вакыт, шомлы вакыт

3) үткән вакыт, хәзерге вакыт, киләчәк вакыт, көтелгән вакыт, мәгънәсез вакыт

4) үткән вакыт, хәзерге вакыт, киләчәк вакыт, әкичти вакыт, көтелмәгән вакыт

19. Халык авыз иҗаты төрләре дөрес саналган вариантны күрсәтегез

1) лирик, лиро-эпик, эпик

2) тезмә, юмористик, лиро-эпик

3) лирика, лиро-эпик, мифологик

4) чәчмә, тезмә, драма, эпик

20.Эпик төргә караган жанрларны дөрес билгеләгән вариантны күрсәтегез.

1) хикәя, очерк, хикәят, новелла, әкият, повесть, роман

2) очерк, хикәят, баллада, новелла, әкият, повесть, роман

3 ) хикәят, хикәя, повесть, роман, мәрсия

4 ) очерк, хикәя, касыйдә, новелла, әкият, повесть, роман

I