Сочинение на бурятском моя семья - Exhelper.top

Сочинени « Минии гэр булэ»

Манай гэр булэ соо дурбэн хун .Минии эжы Марина, аба –Сережа, дуумни Никита , минии нэрэ Юля.Намда хугшэн эжымни нэрэ угэпэн байна. Бидэ Эхирэд- Булагадай аймагта Булуса нютагта ажапуудагбди. Абымни тоонто эндэ, хугшэн эжы абань эндэ пуурилпан юм.Тиихэдэ минии эжы Доодо зугэй Кореин басаган. Залуу напандаа Эрхуу хотодо ерэжэ ажаллажа байгаад минии эсэгэтэй танилсажа , гэр боложо Булуса нютаг ерэпэн байна.Эжы Янгиль хотодо ажапуупан байгаа. Муноошье аба эжынь, дуу хубууниинь тэндэ байрладаг. Нагаса аба ерэпээр гурбан жэл унгэроо. Юра нагаса муноо жэл ерэхэ панаатай. Эжымни тоонтоео панадаг, тиигээд намда хоорэдэг. Дуу хубуумни бишыхан ,пая гурбатай болоо.

Абымнай хугшэн эжы Мария Халтановна наян табатай, ажалай ветеран, Эрхуу хотодо басагандаа ажапуудаг.Манайдаа айлшаар ерэхэдээ хододоо бэлэг, конфетэ, печени асардаг.Бидэ ерэхыень хододоо хулеэдэгбди.

Эжымни буряадшье, кореиншье эдеэ бэлдэжэ шададаг.Эгээ дуратаймнай бууза, хорото салаадууд ,ба талхан хилээмэнууд. Эжымнай унеэ паажа пураа, сагаан эдеэ наймаалжа шадана, огород бэрхээр пуулгана.Абамнай тракторта пуугаад газар хахална, ногооо сабшана,олон унеэ удхоонэ. Бидэ юугээршье дутана угыбди.

Манай гэр булэ эбтэй, худэлмэришэ.Эжы аба хоернай угаа бэрхэ, манаа ехэ дуратай. Бидэ аба эжыгээрээ ехэ омогорхонобди.Хододоо наран байг,

Хододоо эжы абамнай байг гэжэ панадагби.

Источник

Сочинени « Минии гэр булэ»

Хододоо эжы абамнай байг гэжэ панадагби.

Источник

МУНИЦИПАЛЬНОЕБЮДЖЕТНОЕ ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ

«УЛЮНХАНСКАЯ СРЕДНЯЯ ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНАЯ ШКОЛА»

671642, Республика Бурятия, с. Улюнхан, ул. Новая, 1., тел.: 91-5-74, 91-5-24

Районный конкурс сочинений о маме

Сочинени:

«Эжын нэрэ мүнхэ»

Выполнила: Дамбинова Арюна,

ученица 11 класса

Руководитель: Цыбикова Светлана Эрхитуевна,

учитель бурятского языка и литературы

2011

Энэ тэнюун дэлхэй дээрэ

Эрхы дээрээ үргэhэн

Эжын нэрэ мyнхэ байг!

Хүрьhэтэ алтан дэлхэй дээрэ хүн боложо мүндэлхэhѳѳшни холо урид шинии түлѳѳ үдэр hүниин hанаа yнѳѳндэ абтажа, элүүр энхэ түрэхыншни түлѳѳ оролдоhон хэн бэлэй? Аятай бүлеэхэн альгатай, энхэргэн халуун зүрхэ сэдьхэлтэй, уринhаа урин шарайтай эжыл ааб даа, ашата hайхан эжы!

Эжы…Эжы…Энээхэн богонихон үгэ соо хэды ехэ баяр багтанаб? Хүн түрэлтэн бүхэн, бүхы хамаг амитад эхэhээ эхи абажа, энэ дэлхэй дээрэ мүндэлхэдэмнай туhалаа гээшэб? Эхэ хүн амитан зоной уг гарбал энэ юртэмсэдэ мүндэлүүлдэг. Гал гуламта, айл боложо нэгэдэн жаргахада ,эхэнэр хүнэй үүргэ ехэ гэжэ намда хүгшэн эжымни хэлэдэг hэн.

Түрэхэ үдэрhѳѳ хойшо үлгытэй хүүгэдтээ аминай амин-Эхэ болоно. Нялха нарай үедэмнай нимгэн хѳѳрхэн уралыемнай ажалша гараараа амтан хүхэндѳѳ хyргэнэ. Хүн бүхэн, амитан бүхэн эхынгээ хүхэ хүхэжэ, ами ородог, тамиртай болодог. Би эхынгээ хүхэ 1,6 наhатай болотороо хүхэжэ, жаргажа ябаhам. Эхэ хүн үри бэенэртээ үлүүсэ hанаагаа зободог. Yлдэнэ, даарана гү гээд, үдэр hүнигүй зобожо, яаража ябадаг. hургуулиhаа бусахада, эжынгээ гэртээ байхадань бүри гоё болодог. Заримдаа зэмэтэйшье байхадамни зэмэлдэггүй. Эхэтэеэ хѳѳрэлдэжэ, энэ тэрэ нюусануудаа хубаалдахада, зүрхэ сэдьхэлдэ арюун болодог гэжэ hананаб. Эльгэ нимгэн эжымни!

Yхибүүгээ жаргахынь түлѳѳ түрэхэдѳѳ унтаха нойроошье мартажархидаг.Гэрhээ холо ошоходо, эжы ходол hанаагаа яаража ябадаг, эжымнил ааб даа, энхэргэн hайхан эжымни!

Уран зохёолшод, поэдүүд эхэ тухай хэды гоё шүлэгүүдые, дуунуудые зохёоно гээшэб!

Эжыhээ ондоо хэн байлтай?

Энээхэн сагаан дэлхэй дээрэ.

Энхэргэн бидэнээ ябадаг

Эжымнайл, хайрата эжымнай.

Хэды hайхан үгэнүүдээр Ц.Д-Ц Дондогой ѳѳрынгѳѳ шүлэг соо эхэдээ ханданаб. Хэды уянгата дуунууд зэдэлэгдэнэ гээшэб! Эхэ тухай хэдышье хэлэхээр, хэдышье ном бэшэхээр болоно. Эхын үүргэ юунтэйшье жэшээхээр бэшэ. Хайрата hайхан эжы!

Мүнѳѳ жэлдэ «Эхын үдэр» манай эндэ үргэнѳѳр тэмдэглэгдэбэ. Манай hургуули соо, соёлой байшан соо ехэ ажал хэгдэжэ үнгэрбэ.

Энээн дээрэhээ би ѳѳрынгѳѳ эхэ тухайгаа бэшэхэ дурамни хүрэнэ. Минии эхэ Сэндэма гэжэ нэрэтэй. Эхынгээ залуу 20 наhатай түрѳѳ hэм. Эгээл хүндэтэй hайн хүмни эжымни болоно. Ашата hайхан эжы! Эжымни номгон, даруу зантай хүн. Шарайгаар сэбэрхэн, хододоо илдамханаар манайгаа угтажа ябадаг.Урин дулаан шарайта эжымни!

Эжымни гэрэй олон 5 үриин нэгэниинь болоно. Багаhаа ажал хүдэлмэри хэжэ hургагдаhан. Номдоо ехэ бэрхээр hурадаг байгаа. Сэсэн hургаал заабаринуудаар намдаа ходо хэлэдэг. Хододоо эжыдээ туhалhайб, hанааень бү муудхааhайб гэжэ hанажа ябадагаб. Дүү Туяна басагаяа шадал соогоо адуулалсахаш. Аба эжы хоёроо ажалhаа эсээд ерэхэдэнь, ажалаа хэжэ үрдеэд байдагаб. Хyгшэн эжы абадаа ошожо, баhал хамḣалсаха саг ерэдэг.

Мyнѳѳ энэ жэлдэ 11 классаа hайнаар дүүргэжэ, ѳѳрынгѳѳ дуратай врачай мэргэжэл шэлэжэ, саашадаа эжы абынгаа тулгууринь болоhойб гэжэ hананаб.

Аза талаантай, жабхалан hүлдэтэй, зон нүхэдтэй, урагшатай ябахадашни, шамhаа ехээр хэн баясанаб. Хэн шарайгаа сэлмэн жарганаб? Эмгэн эжыл ааб даа!

Бидэ эжыдээ хододоо иимэ залуу,үйдхар гашуудал үзэнгүй, ажабайдалдань заха хизааргүй амжалта, зол жаргалтай, элүүр энхэ ябахыень хүсэнэб!Энэ тэнюун дэлхэй дээрэ эхын нэрэ хододоо мүнхэ байг лэ!

Источник

Муниципальна hуралсалай эмхи
зургаан

«Саяанай дунда юрэнхы
эрдэмэй hургуули»

Сэдьхэлдэм сэнтэй үгэ

Дүүргээ: 11-хи классай hурагша,

Будаева Люба

Хүтэлбэрилэгшэ: буряад хэлэ

ба литературын багша,

Галсанова Баярма Даниловна

Секци: Тоонто нютагайм түүхэhээ

2014г.

1.
Оршол.

Би мүнөө түрэл буряад литература 11-хи
класста үзэнэб. Уран шүлэгүүдые уншаха дуратайб. Тэдээн сооhоо
манай нютаг тухай бэшээтэй шүлэг бүришье hаа
зүрхэ сэдьхэлыемни хүдэлгэдэг.

«Зунай
сагаар ябаа hэм,

Зугаа
дууешни шагнаа hэм,

Хөөрүү
үбгэдөөрш хөөрэлдөө hэм,

Хөөрхэн
басагадаарш зугаалаа hэм,

Арза
хорзоhоош
амсаа hэм,

Арюун
гоёхон Монголжон нютаг.»

Манай hyyрин
хэды гоё үзэсхэлэн газарта байрладагшье hаа:
урда тээнь –модо шэрэнгеэр элбэг, янза бүриин жэмэстэй, хушатай хаданууд, хойто
тээнь- адуу малай бэлшэхэ тон таатай үбэр майланууд, тэг дундань — нюдэнэй хүрэхысэ
нэмжыhэн,
дунгяартама уужам тала дайда оршодог гээшэ. Манай элитэ уран зохёолшо Дольён
Мадасон 1944 ондо Аха нютагаарнай айлшалhан
байна. Уран зохёолшын «Монголжон нютаг» гэжэ шүлэг түрүүшынхиеэ уншахадаа
«Хөөрхэн басагадаарш зугаалаа hэм»-
гэжэ үгэнүүд ехэл уянгын мэдэрэлдэ дайрагданаб. Тэрэ үеын хөөрхэн басагад мүнөө
манай хүгшэн эжынэрнай гээшэ, үбгэржэ үhэнүүдынь
сайранхай, нюур гарнуудайнь олон уршалаанууд хүндэ хүшэршье hаа,
дүүрэн баян намтарайнь гэршэлнүүд болон гэрэлтэжэ харагдана дүрэ соонь.

2.
Гол
хуби : «Сэдьхэлдэм сэнтэй нэрэ».

Монголжон нютагай басагад – минии
хүгшэн эжы, Галсанова Дулма Максаровна олон эгэшэ дүүнэртэй юм. Тэдэнэр
нютагтаа ехэл ажалша, малша, дорюун, задарюун заншалаараа үнинэй сурхадаг юм.
Манай хүгшэн эжын эгээл ехэ эгэшэнь хадаа Ханда — Сүрэн Максаровна Галсанова.
Олон жэлдэ хүтэлбэрилхы тушаалнуудые даажа ябаhан
хүндэтэй хүнүүдэймнай нэгэн байhан
юм.Сомон зүблэлэй, колхозой түрүүлэгшэ, эхин партийна организациин секретарь,
бригадир… .

Ямаршье ажалда ябахадаа, Ханда – Сурэн
Максаровна бүхы хүсэ шадалаа, дүй дүршэлөө үгэдэг байгаа. Ажалша бэрхэ, эрилтэ ехэтэй
коммунист оронойнгоо аша туhада
эсэшэ сусашагүйгөөр ажаллаhанайнгаа
түлөө гүрэн түрын зүгhөө олон
шагналтануудта хүртэнхэй. Шагналтануудайн дунда дайнай ветерануудта
барюулагдадаг «Фашис Германиие илаhаар
20 жэлэй ой», «Совет Армиин 50 жэлэй ойдо» гэhэн
ойн баярай медальнууд үбсүүень шэмэглэдэг байhан
байна.Эсэгэ ороноо хамгаалгын шэмэрүүн жэлнүүдэй үедэ колхозой түрүүлэгшын
тушаалда байжа, Илалтын түлөө бэе махабадаа гамнангүй хүдэлhэнээнь,
бэшэ нүхэдөө баатар ажалда зоригжуулhанай
гэршэ мүн гэээшэл даа.

Ханда – Сурэн нагаса – ямаршье
ажалда дүрбэн тэгшэ байhан юм. hүхэ,
хюрөө баряад барилгашье эрхилхэ. Адуун hүрэгэй
ама мэдүүлжэ, агта хүлэгшье hургаха.
Хангай тайгые хээлэжэ, хэрмэ, булга олзолхо. Эндэ1962 он ехэ олзотой байhан
гэжэ хөөрэлдэдэг. Гүрэн түрэдөө хоёр зуу гаран хэрмэ, 4 булга тушааhан
байна. Дайнда хэды хабаадаагүйшье hаа,
тэрэ үеын шэмэрүүн, хатуу шанга бэрхэшээлнүүдые hайса
амсажа ябаhан хүн гээшэ. Дайнай ара
талада ажаллаhан эхэнэрнүүдтэ,
үхибүүдтэ, хүгшэдтэ хэлэшэгүй баяр баясхаланиие хүргэхэ байнаб.

Дайнай урдахи болон hүүлээрхи
жэлнүүдтэ үндыhэн зон онсо хүнүүд гээшэ.

МүнөөМонголжон нютагта айл зон hуудаггүй.
Урдань колхозой түб тосхон байhанаа
болинхой. Тиибэшье энэ нютагай hуури
дээгүүр гарахада, сэдьхэлэй эгээл нанагин хүбшэргээнүүд дайрагдажа, багахан
гадаhаншье
hаа
урид hуужа
байhан
зоной hанал,
бодол, эрмэлзэл хадаглан байhандал
үзэгдэдэг. Эндэ ямар зон hуужа байгааб, ямар
баяр, гашуудал тэдэнэй зүрхэндэ тодорон ябааб гэжэ hанан
ябахадаа нютагай наhатай зонhоо
Монголжон нютаг тухай асуухаш, тэдэнэй зугаалhан
багаханшье хөөрөөе сэдьхэлдээ тон наринаар хадаглаха байна.

3.Түгэсхэл.

Хүн бүхэн өөрын эхэ нютагтай
байдаг. Энэ нютаг оронойнгоо үзэсхэлэнтэ hайхан
байгаалиие нюдэндөө хаража баясан, арюун сэбэр агаараарнь сээжэ дүрэн амилжа,
ямар гоё элшэ хүсэ, энерги абана гээшэбибди.

Манай элинсэг хулинсагуудай
хадалиг Ахын шэмэрүүн эрхэ байдалда тааража, тэсэжэ hууhаниинь
гайхалтай. Тиихэдэ үдхэжэ байhан
малнуудынь- hарлаг, хайнагууд, нютагай
үүлтэрэй эбэртэ бодо мал, буряад hүрэгэй
хони, ямаад, адуун hүрэг, оронууд
хадалиг газарай шэмэрүн байдалда таараhан,
эдеэ хоол ехээр хэрэглэдэнгүй, бүхэли жэлдээ хадын эгсэ үбэр майлын бэлшээринүүдээр
ябажа ондо орохо шадалтай hэн.
Олон үе сагта үдхэжэ байhан эдэ малнуудаа үри
хүүгэдтэ дамжуулан үгэhэн юм. Теэд
бидэнэрэй эдэ малыень үдхэжэ шадаагүймнай гомдолтой. Хүдөө нютагта ажаhуухада
тэрэ сагта ехэ хэсүү байгаа. Мүнөө сагтай жэшээмээр бэшэ ааб даа.

Мүнөө үеын үхибүүдтэ энэ
ажабайдалда бэлээр юумэн бии болодоггүй, бүхы юумэн оролдолгын ба ажалай хүсөөр
бии болодог гэжэ ойлгуулха шухала.

Ажалша бэрхэ, хүн зониие
урмашуулжа шадаха, угаа мэдэжэ, нютаг ороноо үргэжэ ябаhан
нютагаймнай мэдээжэ хүнүүд олон ха юм даа. Эдэнэй тоодо минии хайрата нагаса,
Ханда — Сурэн Максаровна болоно.

Сэдьхэлдэм сэнтэй нэрэ! Арюун
сэбэр нэрыень дээрэ үргэн наринаар сахижа, доодо үедөө залгуулан дамжуулжа
ябаха гэжэ ехэтэ найданаб. Мүн арад зоноймнай сэдьхэл зүрхэндэ гэрэлтэ
дурасхаалынь хэтын хэтэдэ мүнхэрэн үлэhэниинь
дамжаггүй.

Буурал аба эжын үринэр эбтэй, эетэй,
ажалша бэрхэ, эрдэм номдоо оролдосотой, зон согоо хүндэтэй, hара
нарандал hайн hайхан
ябахатнай болтогой!

Хэрэглэгдэhэн
литература:

1. Арданова
С.З. «Хүгшэн эжын хөөрөөнhөө»

2. Будаев
Г.Р. «Аба эжын хөөрөөнhөө».

3. Мадасон
Д. «Монголжон нютаг».

4. Хандакова
Т.Л. Планшет «Победа ковалась в тылу».

Источник

Семья — самое важное , что есть в нашей жизни. Моя семья многое значит для меня и всегда ассоциируется с чем- то добрым и светлым. В своем сочинении я бы хотела рассказать о членах своей семьи и наших традициях. В моей семье 4 человека это мама — Анна, папа-Андрей , младшая сестренка — Даша и конечно же я. Моя семья очень дружна , мы всегда готовы прийти на помощь друг другу, радуемся успехам и сочувствуем неудачам каждого из нас . Моя мама Анна всегда поддерживает в доме удивительную атмосферу тепла и уюта, все мы любим ее и обращаемся к мамочке за дельным советом. Мой папа Андрей очень мудрый человек , он всегда принимает только тщательно продуманные решения и готов предложить мне свою помощь в выполнении домашних заданий, с ним мы можем вести увлекательные беседы , а главное я могу доверять ему считать папу другом. А моя сестренка Даша настоящее чудо, даже в силу своего шестилетнего возраста она смышлена и развита не по годам. Дашка очень веселая девочка , с ней мы гуляем , читаем книжки , играем в игрушки. Я очень любл

Источник